Sodegaura Forest Raceway: tor byłego ministra w lesie pod Tokio

Czternastego listopada 2009 r. nad Sodegaurą w prefekturze Chiba chwilami przechodziły gwałtowne ulewy z wichurą, a goście przecinali wstęgę na prostej startowej nowego toru. Wśród nich stali Kunimitsu Takahashi, szef zespołu Team Kunimitsu, i Aguri Suzuki, szef firmy Super Aguri. Suzuki opowiedział wtedy, że gdy pierwszy raz usłyszał o planie budowy toru, nie bardzo w niego wierzył, dopóki nie spojrzał na dłonie pomysłodawcy: końce palców miał czarne od oleju, bo wciąż sam składał silniki. Tym człowiekiem był Shōzaburō Nakamura, były minister sprawiedliwości, który na otwarciu Sodegaura Forest Raceway występował jako właściciel i autor układu trasy.

Lokalizacja	Hayashi 348-1, Sodegaura, prefektura Chiba, Japonia
Typ	stały tor drogowy z krajową licencją Japońskiej Federacji Samochodowej (JAF)
Długość	2436 m według operatora
Kierunek jazdy	zgodnie z ruchem wskazówek zegara
Zakręty	14, o promieniach od 25 do 220 m
Szerokość	od 15 do 18 m
Prosta startowa	400 m
Największe nachylenie	4,2 proc.
Boksy	35
Otwarcie	licencja JAF od 18 września 2009 r., uroczyste otwarcie 14 listopada 2009 r.
Projektant	Shōzaburō Nakamura, właściciel toru w 2009 r. i według relacji z 2019 r.
Limit hałasu	95 dB
Imprezy	runda serii All Japan EV-GP (samochody elektryczne), wyścigi historyczne Festival of Sideway Trophy, festiwal One Day Smile
Status	czynny

Minister z olejem pod paznokciami

Nakamura, pochodzący z prefektury Chiba, wszedł do Izby Reprezentantów w 1979 r., w 1991 r. został szefem Agencji Środowiska, a w lipcu 1998 r. ministrem sprawiedliwości; w parlamencie zasiadał przez dziewięć kadencji i odszedł z polityki w 2005 r. Serwis webCG przedstawił go przy otwarciu toru jako wieloletniego entuzjastę i jednego z pionierów wyścigów amatorskich, który w latach 60. startował w wielu zawodach, z Grand Prix Japonii na czele. Według podpisu pod zdjęciem z uroczystości pisał wtedy dla magazynu „Car Graphic” o wrażeniach z jazdy redakcyjnym Lotusem Europą S1 po torze, a potem przejął ten egzemplarz, sam go przerobił i ścigał się nim. Dziesięć lat po otwarciu toru muzyk Ken Yokoyama z Crazy Ken Band w rozmowie, którą w serwisie Toyoty opublikował pisarz Tsuneyoshi Noji, również przypominał, że właściciel toru w latach 60. jeździł w Grand Prix Japonii.

Teren nie był przypadkowy. Las został tu wcześniej wycięty i działka leżała odłogiem; Nakamura zaplanował na niej tor jako nowe zagospodarowanie, uzyskał poparcie ówczesnego burmistrza Sodegaury i, jak relacjonował webCG w 2009 r., budowę rozpoczęto pięć lat wcześniej. Motywację streszczał tak: Japonia jest największym producentem samochodów na świecie, a mimo to ma najmniej torów spośród rozwiniętych krajów motoryzacyjnych, więc trzeba dać ludziom miejsce do jazdy, także po to, żeby nie ścigali się na drogach publicznych. Nazwa obiektu wzięła się z lasu: wokół trasy zostawiono pas drzew szerokości 30 m, a na terenie posadzono 10 000 nowych.

JAF wpisała tor do rejestru jako stały obiekt krajowy z ważnością od 18 września 2009 r. Licencja dopuszczała wyścigi samochodów turystycznych do klasy N1 włącznie, 36 aut na starcie i jazdę zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Tor otwierano w czasie kryzysu, o którym, jak pisał webCG, mówiono, że zdarza się raz na sto lat; autor tej relacji dojechał z redakcji w Tokio przez Tokyo Bay Aqua-Line w równą godzinę. Shōzaburō Nakamura zmarł 1 września 2023 r. w wieku 89 lat.

Czternaście zakrętów w lesie

Pętla mierzy według operatora 2436 m; ma 14 zakrętów i szerokość od 15 m do 18 m przed trybuną główną. Federacja opisuje ją jako trasę, na której po 400-metrowej prostej przychodzi zakręt pod kątem prostym o promieniu 40 m, potem nawrót o promieniu 25 m, złożona sekwencja łuków 100, 70 i 60 m, a na końcu ślepy ostatni zakręt. Akihiko Nakaya, zawodowy kierowca wyścigowy, który w 2022 r. rozpisał dla WEB CARTOP pierwszą jazdę po tym torze, za najszybszy uznał drugi zakręt, choć na planie najłagodniejszy łuk ma promień 220 m. Za drugim zakrętem, na szczycie wzniesienia, trasa zaczyna opadać ku ślepemu odcinkowi przed trzecim zakrętem, który Nakaya nazwał najtrudniejszym na całym torze: hamuje się w nim w skręcie i z górki, po nierównościach, które odciążają tylne koła.

Dalej Nakaya prowadzi czytelnika przez dwa nawroty o promieniu 25 m, czwarty i dziewiąty zakręt, oraz przez sekwencję piątki, szóstki i siódemki z odwrotnym przechyleniem jezdni. Ósemkę, łuk o promieniu 55 m tuż za boksami, opisał jako miejsce, w którym auto łatwo wchodzi w poślizg kontrolowany. Od dziewiątki do ostatniego zakrętu prowadzi łagodny, wznoszący się łuk o promieniu 220 m, a sam ostatni zakręt jest ślepy, ma odwrotne przechylenie, wysokie krawężniki i mało miejsca na zewnętrznej przy wyjściu. Kierowca przytoczył też obiegową miarę: czas okrążenia na Sodegaurze ma być mniej więcej o dziesięć sekund gorszy niż na ponad dwukilometrowym torze Tsukuba.

Według operatora największe nachylenie trasy wynosi 4,2 proc., a promienie zakrętów mieszczą się między 25 a 220 m. Federacja poleca widzom miejsca przy trybunie głównej, skąd widać wyjazd ze ślepego ostatniego zakrętu, prostą i pierwszy zakręt.

Tor bez wielkich mistrzostw

W 2022 r. WEB CARTOP przypominał, że na Sodegaurze nie odbyła się dotąd żadna duża impreza rangi mistrzostw Japonii, a tor zawdzięcza popularność m.in. dobremu dojazdowi z aglomeracji tokijskiej. Jego kalendarz wypełniają inne zajęcia. W połowie marca 2015 r. Honda pokazywała tu dziennikarzom prototyp roadstera S660; redakcja Response pisała, że trzy, cztery okrążenia wystarczyły, by poczuć niecodzienną przyjemność z prowadzenia. W październiku 2018 r. dziennikarz i rajdowiec Yasuo Kusakabe wynajął cały tor na kurs płynnej jazdy organizowany z firmą Yokohama. Zauważył, że kursanci gubili się na szerokiej trasie, bo mogli wybrać wiele różnych linii przejazdu, czego na zwykłej drodze nie ma.

Od 2010 r. Japońskie Stowarzyszenie Wyścigów Samochodów Elektrycznych (JEVRA), kierowane przez Masanoriego Sekiyę, prowadzi serię EV-GP. W 2022 r. miała ona na Sodegaurze dwie z siedmiu rund: 26 czerwca na dystansie 55 km i 6 sierpnia na dystansie 60 km. Na czerwcową rundę zgłoszono 11 samochodów, od Tesli Model 3 i Nissana Leafa po Mazdę MX-30 i Toyotę Mirai z ogniwami paliwowymi. Na 28 czerwca 2025 r. zapowiedziano tu czwartą rundę serii; bilet dla widzów, od licealistów wzwyż, kosztował 1000 jenów.

Tweed, opony diagonalne i rok 1969

Najbardziej osobliwą imprezą toru jest Festival of Sideway Trophy, organizowany wiosną i jesienią od listopada 2012 r. Wzorem są brytyjskie wyścigi historyczne. Startują samochody, motocykle i motocykle z wózkami bocznymi wyprodukowane co do zasady do 1969 r., bez przeróbek psujących oryginalny charakter, i wyłącznie na diagonalnych oponach wyścigowych Dunlopa. W grudniu 2018 r. wystartował w niej Yokoyama, czarnym BMW 2002tii z numerem 6. Regulamin przytoczony przez Nojiego oczekuje od kierowców i mechaników stroju w duchu epoki i nie dopuszcza barw, których w latach 50. i 60. nie było. Yokoyama uprzedzał, że stroju pilnuje się także u widzów: obowiązuje brytyjska elegancja lat 60. O samej imprezie mówił tak:

W Goodwood w Anglii organizuje się imprezę, która odtwarza wyścigi z dawnych dobrych czasów, a to jest jej japońska wersja.

Noji, który przyjechał w szytym na miarę garniturze w kratę glencheck, zapisał relację jednej z fanek, według której Yokoyama obrócił się na torze już na okrążeniach zapoznawczych. Wiosenna edycja 2020 r. przepadła z powodu pandemii. W zimowej edycji, 28 listopada 2021 r., czterdziestominutowy wyścig Sebring 40m Trophy, z obowiązkową zmianą kierowcy i handicapem, ruszył startem w stylu Le Mans. Wygrał go Austin-Healey Sprite Mk1 z 1959 r., w którym jako drugi kierowca siedział Ken Okuyama, projektant znany z pracy w Pininfarinie przy Enzo Ferrari. Dziesięciookrążeniowy sprint aut turystycznych wygrała od pole position Alfa Romeo 1300 GT Junior z 1967 r., z przewagą ponad 24 sekund. Nagrodę za najlepszy styl dostał właściciel Forda Falcona z 1962 r.; według webCG ten egzemplarz stał na linii montażowej w scenie z fabryki Forda w filmie „Le Mans '66”.

Licencja, gotówka i grupa krwi

Na sesje organizowane przez sam tor potrzebna jest jego licencja. Według cennika na stronie operatora w październiku 2026 r. kosztowała ona 10 300 jenów wpisowego i 15 500 jenów za rok, a 30 minut jazdy 3600 jenów w dni robocze i 4200 jenów w weekendy, przy limicie 35 samochodów na torze. Kurs licencyjny odbywa się rano i obejmuje pomiar hałasu, wykład oraz przejazd próbny, więc pierwsza samodzielna sesja wypada po południu. Kandydat przynosi zdjęcie i prawo jazdy, podaje grupę krwi z czynnikiem Rh i płaci wyłącznie gotówką; operator nie prowadzi własnego funduszu odszkodowań i każe wykupić ubezpieczenie przed dniem jazdy.

Limit 95 dB federacja tłumaczy sąsiedztwem: wokół toru są rozrzucone domy i farmy. Regulamin pojazdów dopuszcza sedany, coupé, kombi i auta kompaktowe, ale nie minivany, vany, SUV-y ani ciężarówki, bo po wypadnięciu z toru albo dachowaniu ich ratowanie byłoby trudne albo niemożliwe; o minivana lub SUV-a można zapytać tor z wyprzedzeniem. Wykluczone są też auta o wysokości od 160 cm, prześwicie od 17 cm albo masie od 2,3 t; kabriolet bez co najmniej czteropunktowego pałąka jedzie z zamkniętym dachem, a kierowca w kasku integralnym z szybą.

Bez licencji toru można pojeździć podczas festiwalu, który firma One Day Smile, prowadzona przez Keitę Sawę, organizuje tu od otwarcia obiektu; pięćdziesiąta edycja odbyła się 24 maja 2026 r., pięćdziesiąta pierwsza jest zapowiedziana na 15 listopada. Za jazdę w formule „drive-through”, rozliczanej za przejechane okrążenia, kierowca bez licencji płaci 8000 jenów opłaty podstawowej i 600 jenów za każde okrążenie, a klasa dla debiutantów za 16 000 jenów obejmuje objazd trasy autokarem z Sawą, jazdę za samochodem prowadzącym i 20 minut jazdy swobodnej. We wrześniu 2026 r. operator ogłaszał też kursy licencyjne firmy KINTO z kierowcą występującym jako Racer Kashima, z trzema okrążeniami zapoznawczymi własnym autem za instruktorem. Ten sam kierowca startował w 2022 r. w EV-GP elektrycznym Nissanem Leafem.

Jesienią 2026 r. dojazd utrudnił tajfun numer 25. Operator poinformował 22 września, że trasa nie ucierpiała i sesje odbywają się normalnie, ale część dróg dojazdowych jest zamknięta. Jeszcze 9 października publikował objazd od zjazdu Ichihara autostrady Tateyama, około 25–30 minut jazdy, z radą, by przed wyjazdem sprawdzić stan dróg.