ÖAMTC Saalfelden/Brandlhof: Noc Grzmotu i pętla na dawnym osadniku

W połowie października 2020 roku nad nową pętlą pod Saalfelden padał deszcz, który w Salzburgu nazywa się „Schnürlregen”. Mimo to przez dwa dni, 16 i 17 października, jeździło po niej 70 uczestników w jednomiejscowych wyścigówkach, samochodach turystycznych, prototypach, autach rajdowych, zabytkowych samochodach wyścigowych i kilku autach do driftu; przyjechali sportowcy z Niemiec i kluby sportów motorowych z Vorarlbergu, Tyrolu i Salzburga. Były to pierwsze trackdaye w Experience Center, dobudowanym do ośrodka doskonalenia techniki jazdy austriackiego automobilklubu ÖAMTC przy hotelu Gut Brandlhof; 19 października klub ogłosił, że pętla jest czynna i można ją rezerwować. Teren pod asfaltem w latach 60. służył sąsiedniej żwirowni jako osadnik szlamu, a potem przez dziesięciolecia był intensywnie uprawianą łąką.

Lokalizacja	Hohlwegen 4, Saalfelden am Steinernen Meer, kraj związkowy Salzburg; 5 km na północ od Saalfelden i 20 km na południe od Lofer, u stóp masywu Steinernes Meer, na wysokości 695 m
Typ	ośrodek doskonalenia techniki jazdy (Fahrtechnik Zentrum) z pętlą handlingową Experience Center, parkiem off-road i dwiema arenami lodowymi
Otwarcie	ośrodek w 1989 r., Experience Center w październiku 2020 r.
Pętla Experience Center	1230 m z krawężnikami, nachylenia do 11 proc., jazda w obu kierunkach; krótsze warianty 640 i 580 m
Projekt pętli	Franz Wurz i Alexander Wurz
Powierzchnia	ośrodek: 70 000 m² asfaltu i 40 000 m² terenu off-road; Experience Center: 50 000 m²; zimą areny lodowe na 170 000 m²
Koszt Experience Center	5,5 mln euro
Operator	ÖAMTC Fahrtechnik GmbH; kierownik ośrodka Manfred Pfeiffenberger
Imprezy	Gruppe B Rallyelegenden (2014–2016), w latach 2015 i 2016 z nocnym pokazem w ośrodku; runda mistrzostw Austrii w drifcie (2011); trackdaye od 2020 r.
Dla amatorów	Racing Experience PKW własnym autem na pętli, 369 euro (stan z 4.10.2026); Personal Coaching na pętli od trzech jednostek po 50 minut
Status	czynny; od 9 września 2026 r. całość występuje też pod marką Experience World Saalfelden

Stadnina haflingerów i plac obok

Gut Brandlhof był stadniną koni rasy haflinger, kiedy pod koniec lat 70. kupił go razem z ponad 400 ha ziemi Anton Maier, kupiec z Wels. W 1982 roku otwarto tu hotel sportowy. W 1989 roku ÖAMTC uruchomił na sąsiedniej działce ośrodek szkolenia kierowców. Według tekstów opublikowanych w 2022 roku na czterdziestolecie hotelu kierownictwo nowego ośrodka objął wtedy były kierowca wyścigowy Alexander Strobl. Na Brandlhofie poznał córkę właściciela, Birgit Maier, dziś swoją żonę, i przez kolejne dekady oboje coraz mocniej wiązali hotel z motoryzacją.

Jako hotelarz Strobl dalej się ścigał. We wrześniu 2011 roku hotel ogłosił, że jego szef po raz trzeci z rzędu wygrał klasę samochodów turystycznych w wyścigu górskim St. Urban/Simonhöhe w Karyntii, z przewagą 0,43 s, za kierownicą Forda Escorta Cosworth z napędem na cztery koła i silnikiem o mocy około 700 KM. Ten sam komunikat przedstawiał ośrodek ÖAMTC jako miejsce, w którym hotelarz trenuje. Ośrodek ma adres Hohlwegen 4, teren jego późniejszej rozbudowy leży tuż przy drodze B311, a do granicy niemieckiej jest stąd niedaleko.

Płyta poślizgowa, krąg i lód

Pierwotny ośrodek zajmuje 70 000 m² asfaltu. Są na nim płyta poślizgowa, tor do driftu, basen do ćwiczenia aquaplaningu, a szkolą się tu kierowcy samochodów osobowych, ciężarówek, autobusów i motocykli. Na 10 maja 2008 roku ÖAMTC zaprosił na otwarcie nowego toru okrężnego, Kreisbahn, razem z torem do driftu, torem handlingowym i lądowiskiem dla śmigłowców; zaproszenie mówiło o ponad dwóch latach planowania i sześciu miesiącach budowy. Hotel opisuje tor handlingowy ośrodka jako teren o powierzchni 7 ha z zamkniętą pętlą długości 1,8 km, przyczepnym asfaltem i wymagającymi kombinacjami zakrętów; tę samą długość podaje ÖAMTC.

Zimą ośrodek przenosi się na lód: dwie areny pracują od stycznia do początku marca. Na 17 lutego 2007 roku ÖAMTC zapowiedział tam trzecią edycję wieczornego pokazu BP Ultimate Ice Night Drift Challenge, w którym po lodzie mieli ślizgać się m.in. sportowiec ekstremalny Felix Baumgartner, prezenter telewizyjny Christian Clerici oraz kierowcy Kris Rosenberger i Heinz Kinigadner, a w jury miał zasiąść były kierowca Formuły 1 Karl Wendlinger. Kierownik ośrodka Manfred Pfeiffenberger opisywał to krótko: „To jak łyżwiarstwo figurowe samochodem”. Pfeiffenberger, urodzony w 1981 roku w Schwarzach, sam jeździł w rajdach; według ÖAMTC pierwsze zwycięstwo rangi międzynarodowej odniósł w 2005 roku w Int. Mühlviertel Rallye, a w marcu 2008 roku klub ogłosił jego powrót do rajdów za kierownicą Mitsubishi Evo IX.

Na torze kartingowym ośrodka, gokartami o mocy 9 KM, ścigali się w 2011 roku narciarze austriackiej kadry, przy okazji zgrupowania w pobliskim Leogang. Kwalifikacje wygrał Marcel Hirscher z czasem okrążenia 29,2 s, ale wyścig o włos rozstrzygnął na swoją korzyść główny trener Matthias Berthold, przed Michaelem Pircherem ze sztabu trenerskiego i Hirscherem. Tej samej wiosny, na 15 i 16 kwietnia 2011 roku, ÖAMTC wyznaczył w Saalfelden pierwszą rundę mistrzostw Austrii w drifcie, Drift Challenge Austria, i zapowiadał blisko 50 kierowców.

Noc grzmotu

W lipcu 2015 i 2016 roku plac pod Steinernes Meer zamieniał się w arenę Gruppe B Rallyelegenden, pokazu dawnych samochodów rajdowych, zwłaszcza z grupy B, którą FIA wycofała z mistrzostw świata po sezonie 1986. Austriacka premiera tej imprezy odbyła się w Saalfelden 11 i 12 lipca 2014 roku. Według bilansu opublikowanego w grudniu przez magazyn „Motor Freizeit Trends” przyjechało 85 uczestników z ośmiu krajów, a imprezę oglądało około 25 tys. widzów; organizatorem była wspólnota Interessensgemeinschaft Gr. B Rallyelegenden Österreich, a całość rozgrywano jako pokaz bez licencji i bez pomiaru czasu. Trasy biegły przez Saalfelden i sąsiednie gminy Weißbach bei Lofer i Maishofen, a finałem drugiego dnia był „Hexenkessel”, czyli „kocioł czarownic”, odcinek w centrum miasta.

Ośrodek ÖAMTC dostał wieczór pierwszego dnia. W 2015 roku, po uroczystym starcie na Rathausplatz w Saalfelden, „Nacht des Donners”, czyli Noc Grzmotu, otwierała w nim pokazy. Rok później, przy trzeciej edycji, organizator zapowiadał na piątek 8 lipca program pokazowy od 19.00 i właściwą próbę od 20.30, a ORF Sport + transmitował Noc Grzmotu na żywo od 20.15. Obok pokazu driftu i wyścigu supermoto po placu jeździły samochody od Lancii Stratos z lat 70. po Audi, a oglądało je kilka tysięcy ludzi. W hotelowym „autohausie” wystawiono wtedy prototypy grupy S, czyli klasy, która według planów FIA miała po grupie B trafić do rajdowych mistrzostw świata w 1988 roku; plany porzucono, gdy wycofano grupę B. Kierowca Audi Quattro Johann Holzmüller wyjaśniał reporterowi ORF, po co takie imprezy:

„Tym autem nie można przecież oficjalnie startować w zawodach. Dlatego zostają nam tylko takie «imprezy dla zabawy»”.

Sepp Haider z Saalbach, który według ORF wygrał w 1988 roku rundę mistrzostw świata w Nowej Zelandii, wyciskał tego wieczoru, co się dało, ze starego Opla Kadetta i przyznał, że na tutejszy pagórek ma chyba za mało mocy. Miesiąc później organizator ogłosił koniec imprezy po trzech edycjach: „Stare przysłowie mówi, że trzeba skończyć, kiedy jest najpiękniej”. Stojący za nią Peter Freisinger nie wykluczał jednak powrotu. W 2018 roku Gruppe B Rallyelegenden wróciły z Freisingerem w innym miejscu: w Melku i w ośrodku ÖAMTC Wachauring.

Osadnik, żaby i 5,5 miliona euro

Pomysł na pętlę Pfeiffenberger miał, jak napisał klubowy magazyn ÖAMTC, „od dawna w szufladzie”; o budowie przesądziło studium wykonalności. Latem 2019 roku rada gminy Saalfelden zmieniła przeznaczenie terenu o powierzchni około 4,4 ha, położonego między kamieniołomem SSK a elektrownią Dießbach, z terenów zielonych na tereny komunikacyjne. Za głosowali radni SPÖ, ÖVP i FPÖ, przeciw byli Zieloni. „Salzburger Nachrichten” opisywały na początku grudnia 2019 roku pierwsze roboty ziemne i plan ÖAMTC, by razem z Brandlhofem wejść do pierwszej ligi miejsc międzynarodowych prezentacji samochodów. W maju 2020 roku klub ogłosił rozpoczęcie budowy pętli i zapowiadał, że da ona dodatkowe miejsce na imprezy także środowisku sportów motorowych.

Experience Center otwarto w październiku 2020 roku, po około ośmiu miesiącach budowy, za 5,5 mln euro; budowę zlecono w większości rodzimym firmom. „Po dwóch latach planowania, procedurze zmiany przeznaczenia terenu i intensywnej budowie możemy wreszcie otworzyć szlabany”, podsumował Pfeiffenberger. Klub kupił teren Experience Center o powierzchni 50 000 m², a inwestycję obwarowano wymogami ochrony przyrody. Na 22 800 m² dzierżawionych terenów kompensacyjnych powstały pod nadzorem Instytutu Ekologii w Salzburgu wilgotne łąki ziołoroślowe, łąki kwietne, łańcuchy oczek wodnych i pięć stawów, wokół zbudowano 700 m systemu naprowadzającego dla płazów i zachowano korytarz migracji dzikich zwierząt, a granicę terenu wyznacza 320 krzewów i drzew dzikich gatunków. Pod zdjęciami ścianek wokół pętli, które chronią drobne zwierzęta przed utknięciem na torze, magazyn klubowy napisał: „Tu nie rozjeżdża się żab”.

1230 metrów w obie strony

Magazyn ÖAMTC opisywał pętlę jako mały tor wyścigowy: płynnie po sobie następujące kombinacje zakrętów, płynnie wytyczony slalom z kilkoma ostrymi zakrętami, szykana i po jednym nawrocie na północno-zachodnim i południowo-wschodnim końcu. Zaprojektowali ją według tego samego tekstu Franz Wurz, rallycrossowy mistrz Europy z 1974 roku, i jego syn Alexander, ekspert i komentator Formuły 1 w ORF; ich firma Test & Training wymienia ośrodek ÖAMTC w Saalfelden wśród swoich projektów. Dziś operator podaje długość 1230 m. Krótsze warianty mają 640 i 580 m, nachylenia sięgają 11 proc., a pętlę można przejeżdżać w obu kierunkach. Obok leżą płyta dynamiczna 160 na 22 m z instalacją zraszającą, dwa pasy z nawierzchnią poślizgową i plac prezentacyjny o powierzchni 2500 m².

Głównymi klientami ośrodka są firmy. Operator wymienia testy opon na mokrej nawierzchni o powtarzalnym stopniu zawilgocenia, próby systemów wspomagania kierowcy i jazdy autonomicznej, testy zasięgu aut elektrycznych oraz prezentacje nowych modeli. We wrześniu 2022 roku reporterka MeinBezirk sprawdzała tu z instruktorem ÖAMTC systemy wspomagania kierowcy, które od 6 lipca tego roku muszą mieć nowo homologowane samochody. W komunikacie z 2026 roku ośrodek wymienia wśród dawnych klientów BMW, Mercedes-Benz i Audi.

Experience World

9 września 2026 roku ośrodek, Experience Center, park off-road i areny lodowe zaczęły występować pod wspólną marką Experience World Saalfelden, skierowaną do firm, ze szczególnym naciskiem na rynek niemiecki. Według operatora całość zajmuje 330 000 m². Park off-road ma 40 000 m² na terenie żwirowni, z przeprawą przez rzekę i trasą leśną. Pfeiffenberger, przedstawiany w komunikacie jako były rajdowiec zawodowy i wieloletni kierownik ośrodka, kieruje Experience World z zespołem 20 osób; około 70 proc. działalności przypada na klientów biznesowych. Karl Hartner z serwisu automagazin.at skomentował zmianę uwagą, że Saalfelden musi zaoferować więcej niż tor wyścigowy z górami w tle.

Własnym autem na pętlę

Dla prywatnego kierowcy pętla jest otwarta głównie w ramach szkoleń. ÖAMTC prowadzi na niej Racing Experience PKW: dzień jazdy po pętli i płycie dynamicznej z instruktorem, który przez radio jest stale w kontakcie z kursantem, z nauką zachowania na torze, wyboru linii i hamowania sportowego. Klub zaleca wcześniejsze ukończenie innego swojego szkolenia i pisze, że najlepiej przyjechać własnym samochodem, przy czym nadaje się każde auto; na czas szkolenia można też wypożyczyć samochód. Własne auta na Racing Experience nie są objęte grupowym ubezpieczeniem autocasco, które ÖAMTC wykupuje dla części innych szkoleń, i to tylko dla aut zarejestrowanych w Austrii. Indywidualny Personal Coaching na pętli Experience Center można zarezerwować od trzech jednostek po 50 minut, z ceną ustalaną bezpośrednio w ośrodku.

Hotel podaje, że pętlę mogą wynająć na wyłączność także entuzjaści sportów motorowych, na przykład na wyjazdy klubowe. Firma Pfister Racing miała w kalendarzu na 21 czerwca 2026 roku Sportfahrertraining w Experience Center Saalfelden; według jej ogólnego opisu to szkolenie we własnym aucie, z instruktorem na fotelu pasażera na życzenie i z dwiema grupami zmieniającymi się na torze co 45 minut. Kalendarz Racing Rookie, konkursu talentów dla kierowców w wieku od 16 do 21 lat, przewidywał na 30 lipca 2022 roku eliminację w ośrodku w Saalfelden. W systemie rezerwacji ÖAMTC na początku października 2026 roku jedynym terminem Racing Experience w Saalfelden była niedziela 11 października, od 9.20 do 16.30, dla najwyżej ośmiu kierowców, za 369 euro.

Kalendarium

• koniec lat 70.: Anton Maier kupuje stadninę haflingerów Gut Brandlhof.
• 1982: otwarcie hotelu sportowego Gut Brandlhof.
• 1989: ÖAMTC otwiera ośrodek szkolenia kierowców na sąsiedniej działce; kieruje nim Alexander Strobl.
• 10 maja 2008: termin otwarcia toru okrężnego z torem do driftu, torem handlingowym i lądowiskiem.
• 15–16 kwietnia 2011: termin pierwszej rundy mistrzostw Austrii w drifcie.
• 2014–2016: trzy edycje Gruppe B Rallyelegenden; w 2015 i 2016 r. ich Noc Grzmotu odbywa się w ośrodku.
• 2019: zmiana przeznaczenia terenu pod Experience Center, pierwsze roboty ziemne.
• 16–17 października 2020: pierwsze trackdaye na nowej pętli; 19 października ÖAMTC ogłasza jej otwarcie.
• 9 września 2026: start marki Experience World Saalfelden.