Heusden-Zolder, België
Circuit Zolder: van races rond de kerk tot een wielerbaan ernaast
Geschiedenis van Zolder: bandenmuren uit de mijn, chaos bij de GP van België 1973 en 1981, de dood van Villeneuve, WK wielrennen, geluidsruzie en trackdays.
- Type
- racecircuit
- Lengte
- 4,01 km
- Opening
- 1963

Op vrijdag 1 juni 1973 kwamen de coureurs van de Formule 1 op het nieuwe asfalt van Circuit Zolder niet trainen, maar vergaderen. De deklaag was pas de avond voor de eerste training gelegd, was niet uitgehard en begon al tijdens de eerste ronden te scheuren; de vereniging van Grand Prix-coureurs dreigde de race af te gelasten als het asfalt op zaterdag opnieuw uiteen zou vallen. Denis Jenkinson beschreef in „Motor Sport” hoe er in twee bochten „brokken zachte teer rondvlogen” en hoe het zand door het asfalt heen kwam. Terwijl de coureurs protesteerden, haalden de eigenaars van het circuit de aannemer erbij, die de gebrekkige laag afschraapte en aan een nieuwe begon. De Grand Prix van België debuteerde op Zolder in een sfeer die twaalf jaar lang het visitekaartje van deze plek zou blijven: krap, omstreden en toch elk jaar terug op de kalender.
| Ligging | Terlaemen 30, 3550 Heusden-Zolder, Limburg, België; bij het knooppunt van de snelwegen E313 en E314 |
| Type | permanent racecircuit, FIA-licentie graad 2 geldig tot 24 april 2027 |
| Lengte | 4,010 km in de huidige configuratie (sinds 2006); 10 bochten |
| Opening | 19 juni 1963, geopend door minister Alfred Bertrand |
| Ontwerper | John Hugenholtz sr. en Maurice Beliën |
| Ronderecord | 1:14,089 in de race en 1:12,821 in de kwalificatie, Sébastien Bourdais, Champ Car (Panoz DP01), 26 augustus 2007 |
| Exploitant | vzw Terlamen (vereniging zonder winstoogmerk), algemeen directeur Harry Steegmans |
| Belangrijkste evenementen | 10 Grands Prix van België in de F1 (1973, 1975–1982, 1984), de eerste DTM-race in de geschiedenis (1984), 24 Hours of Zolder, DTM, WTCC/WTCR, WK wielrennen 1969 en 2002 |
| Status | actief; ongeveer 400.000 bezoekers per jaar volgens de exploitant |
Rond de kerk, daarna in het bos van Terlaemen
Het racen in Zolder begon op straat. Eind jaren vijftig organiseerde de Auto-Motor Club Bolderberg snelheidsraces in het dorpscentrum; zoals Jos Bervoets van de museumafdeling van het circuit het formuleerde, reden de coureurs „letterlijk rond de kerk”. De jubileumpublicatie van de exploitant vermeldt dat zulke races in 1959 tienduizend toeschouwers trokken. Na een ernstig ongeval kocht de gemeente gronden van de familie Palmers en in 1961 ontstond op het terrein van het recreatiegebied Terlaemen de eerste lus: de Omloop van Terlaemen. Volgens RacingCircuits.info stemde de grondeigenaar, Antoine Palmers de Terlaemen, met de races in onder de voorwaarde dat het circuit zijn naam zou dragen; de site geeft die anekdote met het voorbehoud dat het zo „heet”. Yvette Fontaine, Belgisch kampioene toerwagens in 1969 en 1970, herinnerde zich jaren later dat ze toen in het naburige Viversel woonde en zag hoe het circuit werd aangelegd „in de bossen van Antoine Palmers de Terlaemen en baron de Villenfagne”.
De geïmproviseerde lus voldeed de club al snel niet meer. Het ontwerp voor een groter complex werd besteld bij de Nederlander John Hugenholtz, de man achter Suzuka, Jarama en het stadiongedeelte van Hockenheim; de Belgische mede-ontwerper en eerste circuitdirecteur was architect Maurice Beliën. De bouw begon eind 1962 en op 19 juni 1963 opende minister van Verkeer Alfred Bertrand het complex. De eerste race op de nieuwe lus, de Grand Prix van Limburg, won de Nederlander Rob Slotemaker. Het circuit mat toen 4,186 km en bleef in die vorm bestaan tot 1971. Al in 1964 kwam de Formule 2 hierheen: bij de winnaars van de Grand Prix van Limburg in de jaren 1964–1970 noemt de exploitant Denny Hulme, Jack Brabham, John Surtees en Jochen Rindt.
David Tremayne, historicus van de Formule 1, schreef in 2022 op de officiële site van de F1 dat Zolder „algemeen als een tamelijk middelmatig circuit werd beschouwd”. Het complex had echter een andere troef, die de exploitant tot vandaag vooraan in zijn geschiedenis zet: veiligheid. In de jubileumpublicatie schrijven directeur Harry Steegmans en bestuurslid Frank Beliën, zoon van de eerste directeur: „In Zolder hebben we eigenhandig de eerste veiligheidswanden bedacht en gemaakt: stootkussens van gestapelde banden die werden samengehouden door lange stroken transportband van de mijn.” Die oplossing werd volgens hen „gretig gekopieerd”, en later werd de transportband vervangen door banden van EPDM. Diezelfde publicatie schrijft Beliën een groot aandeel toe in het ontwikkelen van de eerste hekken ter bescherming van het publiek en voegt eraan toe dat Bernie Ecclestone dat opmerkte en Roland Bruynseraede bij de circuitleiding „wegplukte”. Bruynseraede, een werknemer van Ford die de sport naast zijn werk deed, was in de jaren zeventig wedstrijdleider in Zolder, vanaf 1987 starter en circuitinspecteur van de F1 en van 1988 tot 1995 wedstrijdleider van de Formule 1 en FIA-afgevaardigde voor veiligheid. Die superlatieven komen van de exploitant en zo moeten ze gelezen worden; feit is dat de man die zeven seizoenen lang verantwoordelijk was voor de veiligheid in de F1, het vak leerde in een Limburgs bos.
Het asfalt dat niet kon uitharden
De Formule 1 kwam in 1973 naar Zolder, toen de Grand Prix van België beurtelings in Vlaanderen en Wallonië werd verreden: een jaar eerder en een jaar later werd er gereden op het circuit van Nivelles-Baulers. Voor het eerste bezoek van de F1 werd op de helling bij de Sacramentskapel (Sacramentshelling) een chicane bijgebouwd, uit vrees dat de auto's daar van de grond zouden komen; de lengte van het circuit steeg naar 4,220 km. De rest ging zoals in de inleiding: ruzie over het wegdek, protest, een aannemer die 's nachts doorwerkte. De rol van degene die de impasse doorbrak, wordt aan Jacky Ickx toegeschreven. De Belg hoorde niet bij de coureursvereniging, die hij had verlaten omdat hij het niet eens was met de voortdurende boycotdreigingen; terwijl de anderen vergaderden, reed hij met zijn Ferrari de baan op. De publicatie van de exploitant vat het kort samen: Ickx reed de baan op, „en de GP van België was gered”. De race over 70 ronden won Jackie Stewart voor François Cevert, beiden in een Tyrrell; 11 van de 23 coureurs haalden de finish en Ickx viel na zes ronden uit met een defecte oliepomp.
In 1975 keerde de F1 na een jaar onderbreking terug op een gewijzigd circuit: de snelle dubbele bocht voor het startrechtstuk was vervangen door een krappe esbocht, die vandaag de naam van Ickx draagt, en de rondelengte steeg naar 4,262 km. Jenkinson vond Zolder een circuit dat „best vriendelijk was, mooi gelegen in een dennenbos op zandgrond, met een op zichzelf staande paddock in het midden”, maar de race zelf was „niet erg inspirerend en zeker niet gedenkwaardig”. Een jaar later was hij nog scherper:
„Het lijkt op een kartcircuit voor Formule 1-auto's van 500 pk. Het is niet zozeer dat er iets bijzonder mis is met Zolder; er is er gewoon niet veel goed aan.”
Op dat „kartcircuit” gebeurden toch dingen die van belang waren voor de geschiedenis van de F1. Niki Lauda won hier in 1975 en 1976, Mario Andretti behaalde in 1978 de eerste zege van de Lotus 79, de eerste volwaardige grondeffectauto, Jody Scheckter pakte hier in 1979 zijn eerste overwinning voor Ferrari en Didier Pironi bezorgde Ligier in 1980 de zege. Datzelfde jaar 1980 bracht de enige ronde van het wereldkampioenschap wegrace in de geschiedenis van het circuit: de Grand Prix van België werd verplaatst uit Spa-Francorchamps nadat de fabrieksteams zich hadden teruggetrokken vanwege het gladde, pas gelegde asfalt in de Ardennen; op 6 juli won Randy Mamola in de klasse 500 cc.
Een overvolle pitstraat
Het weekend van de Grand Prix van België 1981 staat in de geschiedenis van de F1 synoniem voor chaos. De pitstraat in Zolder was smal en volgens het verslag van The Race liepen er meer dan duizend mensen rond. Op vrijdag 15 mei, ongeveer tien minuten voor het einde van de kwalificatie, deed de 21-jarige monteur van het team Osella, Giovanni Amadeo, een stap achteruit van een muurtje ter breedte van een voet en viel voor de aankomende Williams van Carlos Reutemann; de coureur kon nergens heen, want de helft van de pitstraat werd ingenomen door geparkeerde auto's en mensen. Amadeo werd met een schedelletsel eerst naar het ziekenhuis in Genk gebracht en daarna naar de universiteitskliniek in Leuven, waar hij op 17 mei 1981 stierf, op de zondag van de race. Jenkinson schreef over de „volstrekt ontoereikende omvang van de pitzone” en over „belachelijke overbevolking”.
Het bericht van de dood van de monteur bereikte het circuit enkele uren voor de start en leidde tot een betoging van monteurs, waarbij zich twaalf coureurs aansloten. De start was een organisatorische ramp: Riccardo Patrese liet de motor van zijn Arrows op de startopstelling afslaan, zijn monteur Dave Luckett sprong over het muurtje om de auto te starten en de wedstrijdleiding gaf toch groen licht; Siegfried Stohr, de teamgenoot van Patrese, reed achter op de stilstaande Arrows, waar Luckett op dat moment bij geknield zat. De monteur overleefde met een gebroken been en de race, gewonnen door Reutemann, werd na 55 van de 70 ronden afgebroken vanwege de regen. Volgens The Race kregen de twaalf coureurs die uit protest uit hun auto stapten van FISA-voorzitter Jean-Marie Balestre elk een boete van 5000 dollar, nam wedstrijddirecteur Paul Grutman ontslag en werd in het reglement de regel opgenomen dat een vertraagde start een herhaling van de hele startprocedure vereist. Voor het volgende seizoen bouwde de organisatie de pits en de paddock volledig opnieuw op; „Motor Sport” noteerde dat het werk „ruim op tijd” klaar was.
Terlaemenbocht, 8 mei 1982
Een jaar later deed de nieuwe pitstraat er niet toe. Op zaterdag 8 mei 1982 reed Gilles Villeneuve in de slotfase van de kwalificatie uit op zijn laatste set kwalificatiebanden; zijn Ferrari-teamgenoot Didier Pironi, met wie de Canadees sinds de race in Imola twee weken eerder niet meer sprak, had een tijd die een tiende sneller was. In de aanloop naar de snelle linkerbocht achter de paddock haalde Villeneuve de langzaam naar de pits terugkerende Jochen Mass in zijn March in. Mass week naar rechts uit om hem te laten passeren; Villeneuve besloot op datzelfde moment rechts in te halen. De Ferrari raakte met het voorwiel het achterwiel van de March bij een geschatte snelheid van ongeveer 225 km/h, kwam los van de grond, sloeg met de neus tegen de grond en brak in een reeks buitelingen in stukken; de coureur werd samen met zijn stoel weggeslingerd richting de hekken aan de buitenkant van de Terlaemenbocht.
„Ik reed midden op een rechtstuk en zag Villeneuve in mijn spiegel aankomen. Ik week naar rechts uit om hem te laten passeren, maar hij kwam ook rechts. Hij raakte mijn rechterachterwiel en sloeg over de kop.”
Villeneuve stierf die avond in het universitair ziekenhuis in Leuven, nadat artsen een breuk van de nek aan de schedelbasis hadden vastgesteld; RaceFans geeft als tijdstip 21:12. De FISA oordeelde dat de oorzaak een fout van de Ferrari-coureur was en trof Mass geen blaam. Niki Lauda vond dat wie naar de pits terugkeert ofwel naar de kant moet gaan ofwel de ideale lijn moet aanhouden, want „op het laatste moment uitwijken verrast degene die achter je rijdt eenvoudigweg”, maar hij voegde eraan toe dat Villeneuve „misschien de enige coureur was die de riskante optie zou kiezen om een langzamere auto op volgas buiten de ideale lijn in te halen”. Ferrari trok de auto van Pironi terug en de race werd de volgende dag gewonnen door John Watson, die van de twaalfde startplaats vertrok. Na het seizoen 1982 werd het grondeffect in de F1 verboden en schreven nieuwe reglementen voor dat de voeten van de coureur niet voorbij de vooras mochten reiken.
De Formule 1 kwam nog één keer terug naar Zolder. Op 29 april 1984 vertrok Michele Alboreto in een Ferrari 126C4 vanaf pole position en leidde hij alle 70 ronden; het was zijn eerste zege voor de Scuderia. Aan de start stond ook Thierry Boutsen in een Arrows A7 met BMW-motor, een coureur die zijn loopbaan juist op Zolder begon en die door het circuit met het programma „Racing for Zolder” werd gesteund bij zijn stap naar de Formule 3. Vanaf 1985 keerde de Grand Prix van België definitief terug naar Spa-Francorchamps.
Zolder is Villeneuve niet vergeten, al kende de herinnering aan hem een woelig verloop. In 1986 werd de eerste bocht scherper gemaakt en werd op de plek van het ongeval een chicane gelegd, die RacingCircuits.info „onhandig” noemt; vandaag is dat de Gilles Villeneuve Bocht. De exploitant legt uit dat er voor de Terlaemenbocht geen ruimte was voor een uitloopzone, dus „werd er eerst nog een bocht ingelast”. In 1984 verrees in de pitstraat een monument: een marmeren monoliet met de helm van Gilles en een beeldje in een glazen kast; volgens Mark Hughes van „Motor Sport” liet de vorige circuitleiding het in 1995 verwijderen en kwamen de belangrijkste onderdelen terecht in het privémuseum van de Belgische Ferrari-importeur Jacques Swaters. Een nieuw monument van Stefan Bongaerts, vijf witte zuilen bekroond met een helm, het silhouet van de Ferrari 126C2 met nummer 27, het Ferrari-logo, een handtekening en esdoornbladeren, kwam ver van de pits te staan, en bij de plek van het ongeval verscheen op initiatief van de Ferrari-club uit Genk een zwarte granieten plaat. Op 8 mei 2023, bij de 41e verjaardag van zijn dood, werd bij de Terlaemenbocht een bronzen buste van Villeneuve onthuld van de hand van Alessandro Rasponi, een kopie van het beeld dat in 2012 werd gestolen uit het Enzo Ferrari-park in Modena.
Zonder Formule 1: DTM, vierentwintig uur en de lus aan het kanaal
De Formule 1 vertrok, maar de kalender van Zolder liep niet leeg. Op 11 maart 1984, een maand voor de laatste Grand Prix, werd hier de eerste race verreden van de serie die de DTM zou worden: de Deutsche Produktionswagen Meisterschaft. Harald Grohs won in een BMW 635 CSi, voor drie andere BMW-coureurs; ongeveer anderhalf uur na de race werd hij gediskwalificeerd om een technisch detail, de zege werd hem toegekend, maar zonder punten. Vijfendertig jaar later zei Grohs, toen 75 jaar oud, dat „Zolder naast de Nürburgring mijn thuiscircuit is”.
In datzelfde jaar 1984 nam het circuit zelf de organisatie over van de 24-uursrace, die sinds 1977 door Rétro Organisation werd verreden; de eerste editie onder het nieuwe bestuur, in 1983, wonnen Albert Vanierschot en Raymond Raus in een Renault 5 Turbo. Vanierschot, „de koning van Zolder” genoemd, herinnerde zich dat hij ruim 16 uur reed omdat zijn partner ziek was, en dat hij de hele race jacht maakte op de BMW van het Bastos-team uit het Europees kampioenschap, die hij passeerde tijdens hun tankbeurten; uiteindelijk ging hij er in de laatste ronde voorbij. Diezelfde coureur geeft een in de bronnen zeldzame karakterisering van het circuit vanuit het perspectief van een deelnemer: „Op het circuit van Zolder is gewicht en de afstelling van de ophanging belangrijker dan het verschil in PK's”, en in de 24-uursrace geldt: „In Francorchamps is het simpel: zo hard rijden als ge kunt. In Zolder moet je je rijstijl aanpassen of de auto breekt.” De race maakt sinds 1997 deel uit van de Belgische Belcar-serie; recordhouder is Bert Longin met zeven overwinningen.
De jaren tachtig en negentig brachten ook het Europees kampioenschap toerwagens, de BMW M1 Cup en de enige ronde van de Formule 3000 in 1988, waarin Olivier Grouillard in een Lola T88/50 het kwalificatierecord op 1:28,27 zette. Het circuit zelf veranderde stukje bij beetje. In 1994 dwong een vergrote toegangstunnel tot het verschuiven van de baan achter de Terlaemenbocht en tot het inkorten van de ronde naar 4,184 km; in 1996 legde een nieuwe leiding nieuw asfalt op het hele complex en verbreedde zij het startrechtstuk; in 2001 werd bijna een kilometer baan in de lus bij het kanaal uitgegraven en opnieuw aangelegd, waardoor de lengte daalde naar 3,977 km. Op dat ingekorte circuit reed van 2001 tot 2005 het FIA GT-kampioenschap; de eerste ronde, op 20 mei 2001, wonnen Christophe Bouchut en Jean-Philippe Belloc in een Chrysler Viper GTS-R.
In 2006 werd de chicane op de Sacramentshelling geherprofileerd tot een langzamere doorgang op één rijlijn; het eerste ontwerp bleek lastig en werd een jaar later opnieuw verbeterd, waarna het circuit op de huidige 4,010 km uitkwam. De reden voor die haast kwam uit Amerika: op 26 augustus 2007 ontving Zolder de eerste en, zo bleek, enige Champ Car-race in België. Sébastien Bourdais won vanaf pole position en zijn tijden van 1:12,821 in de kwalificatie en 1:14,089 in de race blijven tot vandaag de snelste ronden in de geschiedenis van het circuit. Het wereldkampioenschap toerwagens WTCC reed hier in 2010 en 2011 en zijn opvolger, de WTCR, in september 2020. De DTM keerde in mei 2019 terug na zeventien jaar afwezigheid en kwam in 2020 opnieuw; seriebaas Gerhard Berger sprak toen over een terugkeer „naar de geboorteplaats”.
Een regenboogtrui op het asfalt
Zolder was vanaf het begin evenzeer een circuit voor fietsen als voor motoren. Op 10 augustus 1969 werd hier het wereldkampioenschap wielrennen op de weg verreden; favoriet was Eddy Merckx, maar het hele peloton reed tegen hem, de Belg moest in de laatste ronde lossen en om de regenboogtrui streden twee outsiders: de Belg Julien Stevens en de Nederlander Harm Ottenbros, op het laatste moment opgeroepen ter vervanging van de zieke Jan Janssen. Ottenbros won de sprint met een halve wiellengte en zou daarna nooit meer een koers van het allerhoogste niveau winnen. Drieëndertig jaar later, op 13 oktober 2002, keerde het kampioenschap terug en leverde het het snelste WK in de geschiedenis op: Mario Cipollini won de massasprint voor Robbie McEwen en Erik Zabel met een gemiddelde van 46,538 km/h over 256 km, nadat een val in de laatste kilometer een deel van de favorieten had uitgeschakeld. In februari van datzelfde jaar werd op het circuit en in het omliggende zand het wereldkampioenschap veldrijden gehouden; volgens Wikipedia kwamen er 47.000 toeschouwers en stond het hele podium vol Belgen: Mario De Clercq, Tom Vannoppen en Sven Nys. Vannoppen, de zilveren medaillewinnaar, herinnerde zich dat een uur rijden „door een schreeuwende menigte” vermoeiend was door het lawaai alleen al, en dat het stuk op de Sacramentshelling „eigenlijk een rustpunt” was.
De fietsen bleven. In 2008 kwam er bij het circuit een BMX-baan, waarop in 2015 en 2019 de UCI-wereldkampioenschappen werden verreden. De exploitant beschrijft het afstaan van een deel van de grond aan de gemeente voor de bouw van een wielerbaan als een „bewuste zet” en noemt het wielrennen „een tweede long” van het complex. Het complex Sport Vlaanderen Heusden-Zolder Velodroom Limburg, met een houten baan van 250 m, kostte volgens Sport Vlaanderen 23,5 miljoen euro; de eerste ronden werden officieel gereden op 13 juni 2023 en de feestelijke opening vond plaats op 27 oktober 2023. Op drie avonden per week, van 17:30 tot 21:00, is de baan open voor amateurwielrenners; volgens de VRT nemen 800 mensen deel aan de avondritten.
Lawaai, buren en een lege kas
Het circuit ligt tussen de woonkernen Viversel en Bolderberg, en binnen de lus staan twee kapellen. De vereniging Respondeco, die ontevreden omwonenden vertegenwoordigt, houdt een dossier bij waarin zij de exploitant aantasting van het heidelandschap en verslechterend lawaai verwijt; volgens deze vereniging verhoogde de milieuvergunning van 26 maart 2019 de toegestane emissie van voertuigen op de zogenoemde B- en C-dagen van 95 naar 98 dB(A), gemeten aan de rand van de baan. De exploitant zelf betoogde in 2018 dat hij de limiet wilde optrekken naar een „meer realistische” 98 dB. Het conflict mondt uit in een compromis: op 30 januari 2026 meldde de VRT dat het circuit na gesprekken met de buren het aantal „lawaaidagen” verlaagt van 250 naar 115 per jaar, waarbij het de ingewikkelde indeling in A-, B- en C-dagen laat vallen, en dat de nieuwe vergunning tegen eind 2027 klaar moet zijn. Een lokale nieuwssite geeft andere cijfers, 283 dagen met lawaai nu en 163 na de wijziging, en beschrijft de informatieavond voor de buren van 2 februari 2026. Steegmans zei bij de VRT dat het circuit minder vrees zal hebben voor beroepsprocedures en dat alles voor de buurt duidelijker wordt; op stille dagen blijft het complex open voor elektrische voertuigen en fietsers.
Geld was langer een probleem dan decibels. In 2013 gaf de toenmalige directeur Thierry Deflandre toe dat de verliezen sinds het einde van het F1-tijdperk in 1984 opliepen, dat 2010 „rampzalig” was, dat de kas „vrijwel leeg” was en dat de vereniging met ongeveer 25 werknemers alleen al voor het onderhoud een half miljoen euro nodig had; de redding moest komen van regionale projecten, waaronder een overdekte wielerbaan van 18 miljoen euro. Het contract van Deflandre werd in december 2015 ontbonden en in mei 2016 stelde het bestuur van vzw Terlamen Sven Pribylla aan, eerder manager van een Mercedes-dealer. Onder zijn bewind keerde de DTM terug naar Zolder en stegen de inkomsten volgens de site RallyandRaces van 5,8 naar 9,4 miljoen euro in de jaren 2016–2019. Op 8 juli 2020 kondigde bestuursvoorzitter Jacques Heynen aan dat na drie maanden selectie Harry Steegmans algemeen directeur werd: ondernemer en voormalig Belcar-coureur, tweede in de 24 Hours of Zolder van 2007 in een Porsche 996.
De pandemie bracht het circuit iets zeldzaams: 25 dagen stilte voor werkzaamheden. In december 2019 werd een investering van een miljoen euro aangekondigd en op 23 maart 2020 begon de vervanging van het hele wegdek, ruim 55.000 m², samen met de aanleg van wadi's die water bufferen, 8,2 km glasvezel voor de camera's en nieuwe kerbs. Autosport.be beschreef dat het asfalt op speciaal bitumen van Shell werd gelegd na een driedimensionale meting en frezen, en dat aannemer APK doordeweeks werkte en de weekends bewust aan de buren liet. Vandaag adverteert de exploitant de toekomst van het circuit onder de naam Park Terlaemen: een hotel, een kantoorgebouw met een gamingcentrum, een fietsbrug over de baan, een avonturenpark in het bos; de site geeft geen tijdschema of financiering en nodigt investeerders uit.
Een trackday op Zolder
Voor de amateur heeft Zolder twee poorten. De internationale testdagen, meestal op donderdag en op sommige dinsdagen, zijn uitsluitend toegankelijk voor houders van een geldige racelicentie; de ochtendsessie van 9:05 tot 11:55 kost in de zomer 455 euro, de middagsessie 605 euro, een hele dag 965 euro, en in het wintertarief (januari en februari) respectievelijk 400, 400 en 675 euro. De kalender voor het najaar van 2026 omvat onder meer 17 september, 8 en 22 oktober en 26 november. De tweede poort zijn de Petrolhead Days voor coureurs zonder licentie: je moet 18 jaar zijn, een rijbewijs hebben en een sportwagen van meer dan 300 pk (je kunt ook een Porsche Cayman huren), er zijn hoogstens 30 auto's tegelijk op de baan en de organisator benadrukt dat er geen geluidslimiet is; in de versie „Sport” zijn dat vijf reeksen van 20 minuten, in de versie „Warming up” drie reeksen met een instructeur en twee zelfstandig. Motorrijders hebben hun eigen school, de Motorsportschool Zolder, met vier cursusniveaus en vrije ritten in twee varianten: met de originele demper of met open uitlaten.
Het Nederlandse portaal Racecracks waarschuwt dat de geluidsmeting plaatsvindt bij de Bianchi-bocht en dat het overschrijden van de limiet een zwarte vlag betekent, al krijg je „meestal nog een kans”. De namen van de bochten zijn hier een geschiedenisles: de eerste bocht draagt de naam van Lucien Bianchi, winnaar van Le Mans 1968, die een jaar later omkwam bij tests; de kleine chicane heet sinds maart 2018 Thierry Boutsen; verderop liggen Gilles Villeneuve, de Terlaemenbocht, de chicane van Jacky Ickx en de bocht van Jochen Rindt. Eddy Joosen, die in 1965 als 18-jarige de Mustang van zijn vader „leende” voor een open rijdag op Zolder, herinnerde zich dat de chicane van Boutsen er toen nog niet was, „daar reed je rechtdoor”, en dat de chicane van Ickx veel milder was: „Daar vlogen we in de vijfde versnelling doorheen”.
Het rijden voor amateurs heeft ook een donkere bladzijde. Op 6 juni 2024 kwam tijdens een internationale trainingsdag een 57-jarige motorrijder uit Wetteren om het leven; volgens de politie toonden de beelden dat de man onwel werd, de bocht na het startrechtstuk voorbijreed en tegen de vangrail botste. Op 15 juni 2026 kwam tijdens vrije ritten een 53-jarige Nederlander uit de omgeving van Maastricht om het leven; Steegmans zei bij de VRT dat de motorrijder „waarschijnlijk verkeerd heeft teruggeschakeld” en „met hoge snelheid uit de bocht is gevlogen”. De database Motorsport Memorial noemt voor Zolder zeventien dodelijke slachtoffers onder coureurs, motorrijders en monteurs sinds 1969.
De herinnering van het circuit vindt onderdak achter de vaste tribune bij de startlijn, in een klein museum dat tijdens de grote evenementen open is. Daar hangt de „Wall of Fame”: een muur uit de vroegere bar OTO, die in 1967 door de latere cartoonist Steven werd versierd met zeven figuren van motortanks en waarop in 1973 als eerste Clay Regazzoni tekende, gevolgd door zo'n honderd andere gasten, onder wie Lauda, Berger, Scheckter en Senna. Daarnaast ligt volgens de site van het museum een stuk koolstofvezel van de Ferrari van Gilles Villeneuve.
Tijdlijn
- 1959: straatraces van AMC Bolderberg rond de kerk in Zolder; volgens de exploitant 10.000 toeschouwers.
- 1961: de gemeente koopt het terrein Terlaemen; opening van de eerste lus, de Omloop van Terlaemen.
- 19 juni 1963: minister Alfred Bertrand opent het circuit dat is ontworpen door Hugenholtz en Beliën (4,186 km); de eerste race wint Rob Slotemaker.
- 1964–1970: Grand Prix van Limburg voor Formule 2; winnaars onder anderen Hulme, Brabham, Surtees, Rindt.
- 10 augustus 1969: WK wielrennen op de weg, de titel voor Harm Ottenbros.
- 1972: chicane op de Sacramentshelling voor de komst van de F1 (4,220 km).
- 1973: eerste Grand Prix van België in de F1 op Zolder, crisis rond het wegdek, zege van Stewart.
- 1975: chicane van Ickx (4,262 km); terugkeer van de F1, Lauda wint.
- 6 juli 1980: de enige motor-Grand Prix van België op Zolder, Mamola wint.
- 15–17 mei 1981: de dood van monteur Giovanni Amadeo, protest van de monteurs, chaos bij de start; verbouwing van de pits voor 1982.
- 8 mei 1982: de dood van Gilles Villeneuve in de kwalificatie.
- 11 maart 1984: de eerste DTM-race in de geschiedenis, Harald Grohs wint.
- 29 april 1984: de laatste Grand Prix van België in de F1 op Zolder, Alboreto wint.
- 1986: aanscherping van de eerste bocht en de chicane van Villeneuve (4,194 km).
- 1994: nieuwe toegangstunnel (4,184 km); 1996: nieuwe leiding, nieuw asfalt, verbreed rechtstuk.
- 2001: verbouwing van de lus bij het kanaal (3,977 km); eerste ronde van de FIA GT.
- 2002: wereldkampioenschappen veldrijden (februari) en op de weg (13 oktober, Cipollini).
- 2006–2007: nieuwe chicane op de Sacramentshelling (4,010 km); 26 augustus 2007 de Champ Car-race, records van Bourdais.
- 2010–2011: WTCC-ronden.
- 2015 en 2019: WK BMX.
- 2016: Sven Pribylla wordt directeur; mei 2019: terugkeer van de DTM na 17 jaar.
- 26 maart 2019: nieuwe milieuvergunning, limiet 98 dB(A) op B- en C-dagen.
- maart–april 2020: vervanging van het hele wegdek; juli 2020: Harry Steegmans wordt directeur.
- 2023: 60 jaar circuit; opening van de wielerbaan bij het circuit; buste van Villeneuve bij de Terlaemenbocht.
- januari 2026: akkoord met de buren over het verlagen van het aantal lawaaidagen van 250 naar 115.
Bronnen (77)
- Belgian GP, 1973, GrandPrix.com [en]
- D.S.J. (Denis Jenkinson), Grote Prijs van Belgie, „Motor Sport” [en]
- Circuit Zolder, Praktische info & FAQ [nl]
- FIA, List of FIA licensed circuits, updated on 2026-03-31, 2026-03-31 [en]
- Zolder, RacingCircuits.info [en]
- Cedric Van den Langenbergh, Circuit van Zolder viert 60-jarig bestaan: «Ervoor raceten ze rond de kerktoren», VRT NWS, 2023-06-19 [nl]
- Circuit Zolder bestaat vandaag 60 jaar, Internetgazet Heusden-Zolder, 2023-06-19 [nl]
- David Tremayne, John Hugenholtz, the circuit designer who made Suzuka his «magnum opus», Formula1.com, 2022-10-08 [en]
- Limburg, Heusden-Zolder, Terlaemen [nl]
- Zolder, Motorsport Database [en]
- Circuit Zolder, Wikipedia (ang.) [en]
- Harry Steegmans nieuwe directeur Circuit Zolder (Update), Autosport.be, 2020-07-08 [nl]
- circuit-zolder.be [nl]
- Matt Bishop, F1 at Zolder: Unravelling the history of Belgium's other iconic circuit, Motor Sport Magazine, 2023-07-25 [en]
- Circuit Zolder, Formula One History [en]
- Circuit Zolder, Over ons [nl]
- VZW Terlaemen (wyd. odp. Harry Steegmans), 60 jaar collectief geheugen in foto's & anekdotes [nl]
- Roland Bruynseraede, GrandPrix.com [en]
- Denis Jenkinson, Grote Prijs van Belgie, „Motor Sport” [en]
- Denis Jenkinson, Belgian Grand Prix: A Ferrari enthusiast's delight, „Motor Sport” [en]
- 1980 Belgian MotoGP, Motorsport Database [en]
- 1980 Belgian motorcycle Grand Prix, Wikipedia (ang.) [en]
- A tragically shambolic race in a toxic F1 season: Zolder '81, The Race, 2021-12-27 [en]
- Giovanni Amadeo, Motorsport Memorial [en]
- Denis Jenkinson, Grote Prijs van Belgie, „Motor Sport” [en]
- Cari Jones, Today in 1981: Reutemann wins after F1's deadly fiasco at Zolder, RaceFans, 2011-05-17 [en]
- 1982 Belgian Grand Prix, Motorsport Database [en]
- Gilles Villeneuve, Motorsport Memorial [en]
- Adam Cooper, The inside story of Villeneuve's final F1 weekend, Motorsport.com, 2023-05-09 [en]
- On this day in 1982: Gilles Villeneuve killed at Zolder, RaceFans, 2012-05-08 [en]
- Denis Jenkinson, Grote Prijs van Belgie, „Motor Sport” [en]
- Mark Hughes, Gilles Villeneuve: The racer's racer, WhichCar (pierwodruk „Wheels”, sierpień 2002) [en]
- Károly Méhes, A pilgrimage to Zolder, where Gilles Villeneuve lost his life, Motorsport Guides [en]
- Gilles Villeneuve's bust connects Zolder to Modena in memory of Ferrari F1 legend, Scuderia Fans [en]
- Julia Spacek, Alles begann in Zolder: DTM kehrt 2019 zur «Geburtsstätte» zurück, Motorsport-Total.com, 2019-01-12 [de]
- BMW Group PressClub, Harald Grohs and the historic Zolder victory: «That makes me proud and happy», 2019-05-16 [en]
- 35 Jahre nach DTM-Geburtsstunde: Sieger Grohs fährt mit 75 in Zolder, Motorsport-Total.com, 2019-05-16 [de]
- 24 uur van Zolder, Wikipedia (nid.) [nl]
- 1988 Zolder F3000, Motorsport Database [en]
- FIA GT Championship Zolder 2001, Racing Sports Cars, 2001-05-20 [en]
- The Associated Press, Frenchman Bourdais captures inaugural Belgian event, CBC Sports, 2007-08-26 [en]
- FIA WTCR Race of Belgium, Wikipedia (ang.) [en]
- Harm Ottenbros (78), wereldkampioen wielrennen in Zolder 1969, is overleden, Sporza, 2022-05-05 [nl]
- Oud-wereldkampioen wielrennen Harm Ottenbros (78) overleden, NOS, 2022-05-05 [nl]
- Wereldkampioenschappen wielrennen 1969, Wikipedia (nid.) [nl]
- Retro: Ottenbros uit het niets wereldkampioen in 1969, Wieler Revue, 2017-08-10 [nl]
- AFP, Monday's Euro-file: All hail King Mario; Zolder wrap up, VeloNews, 2002-10-14 [en]
- 2002 UCI Road World Championships – Men's road race, Wikipedia (ang.) [en]
- Wereldkampioenschappen veldrijden 2002, Wikipedia (nid.) [nl]
- Uitslag UCI Wereldkampioenschap Veldrijden Heusden-Zolder 2002, Cyclocross24.com [nl]
- 2019 UCI BMX World Championships, Wikipedia (ang.) [en]
- Circuit Zolder, Wikipedia (nid.) [nl]
- Sport Vlaanderen, Officiële eerste rondje op gloednieuwe piste van Velodroom in Heusden-Zolder, 2023-06-13 [nl]
- wielerverhaal.com, 2023-10-27 [nl]
- Velodroom Limburg, Wikipedia (nid.) [nl]
- Klaas Wauters, Circuit Zolder halveert aantal «geluidsdagen» na overleg met buurtbewoners, VRT NWS, 2026-01-30 [nl]
- Respondeco vzw, Circuit Zolder [nl]
- Vergunning circuit: vragen over geluidsnormen, Internetgazet Heusden-Zolder, 2018-06-20 [nl]
- Milieu omgeving circuit Zolder, Nieuws Heusden-Zolder, 2026-02-03 [nl]
- Circuit Zolder tekent nieuw toekomstperspectief uit, DVO, 2013-05-14 [nl]
- Sven Pribylla nieuwe directeur Circuit Zolder, DVO, 2016-05-31 [nl]
- Circuit Zolder: Harry Steegmans volgt Sven Pribylla op als algemeen directeur, RallyandRaces.com, 2020-07-08 [nl]
- Circuit Zolder investeert 1 miljoen: renovatie asfaltlaag, betere waterbuffering, 8,2 kilometer glasvezelkabel, RaceXpress, 2019-12-20 [nl]
- Een overzicht van de vernieuwingen aan Circuit Zolder, Autosport.be, 2020-04-24 [nl]
- Circuit Zolder, Park Terlaemen [en]
- Circuit Zolder, Internationale testdagen [nl]
- Circuit Zolder, Testdays [nl]
- Circuit Zolder, Petrolhead Days [nl]
- Circuit Zolder, Motorsportschool Zolder [nl]
- Circuit Zolder, Racecracks.nl, 2025-10-06 [nl]
- Yente Van der Sande, Motorrijder uit Wetteren (57) vliegt uit de bocht en overlijdt op Circuit Zolder, VRT NWS, 2024-06-06 [nl]
- Mariken Veldhuis, Nederlandse motorrijder (53) komt om het leven na ongeval op Circuit Zolder, VRT NWS, 2026-06-15 [nl]
- Motorrijder verongelukt op Circuit Zolder, Internetgazet Heusden-Zolder, 2026-06-15 [nl]
- Motorsport Memorial [en]
- Circuit Zolder, Museum [nl]
- Circuit Zolder Museum, FAAM Vlaanderen [nl]
- Blikvangers in het circuit-museum (3), Internetgazet Heusden-Zolder, 2015-08-21 [nl]