Biłgoraj, Polska

Tor Biłgoraj: kartodrom Kubicy, który wrócił po 15 latach

Historia Autodromu Biłgoraj: od szkolnego toru z 1980 r. i rekordu Kubicy, przez spór o wywłaszczone pola i utratę homologacji, do przebudowy za ponad 30 mln zł.

Dojazd

Typ
tor kartingowy
Długość
1,201 km
Otwarcie
1980
Otwórz w: OpenStreetMap · Google Maps© OpenStreetMap

30 maja 2025 r. Polski Związek Motorowy wydał dla toru przy ulicy Motorowej w Biłgoraju cztery homologacje naraz: kartingową, motocyklową w klasie Classic, Pit Bike i Super Moto. Dzień wcześniej Janusz Marnik z Komisji Torów i Tras PZM przeprowadził inspekcję 1201 m nowego asfaltu i ocenił, że to tor jeden z najlepszych, „jeśli nie najlepszy w Polsce”. Miasto nie zaczynało od zera. Kartodrom stał w tym miejscu od 1980 r., a zawody kartingowe wróciły na niego po piętnastu latach przerwy, sporze sądowym o wywłaszczone pola i przebudowie za ponad 30 mln zł.

Lokalizacjaul. Motorowa 25A, Biłgoraj, woj. lubelskie
Typtor kartingowy z homologacjami PZM na wyścigi motocyklowe Classic, Pit Bike i Super Moto
Długość i szerokość1201 m, 8–14,5 m (pętla kartingowa po przebudowie 2023–2025); przed przebudową 1150 m, 8–12 m
Otwarcie1980 (budowa 1978–1979); ponowne otwarcie 27 czerwca 2025 r.
Rekord okrążeniastara konfiguracja: Robert Kubica, kategoria Młodzik 1, 50,226 s, lata 90., według relacji klubowej
Właściciel i operatorPowiat Biłgorajski; od 2025 r. spółka Autodrom Biłgoraj sp. z o.o.
Najważniejsze imprezyfinał Kartingowych Mistrzostw Polski 2000; inauguracja Mistrzostw Polski Supermoto 2008; finał Rotax Max Challenge Poland 2025; I i VII runda Rotax Max Challenge Poland 2026
Statusczynny

Pola przy Motorowej

W 1977 r. Naczelnik Miasta Biłgoraja wydał decyzję o wywłaszczeniu za odszkodowaniem gruntów rolnych przy dzisiejszej ulicy Motorowej; ziemia miała służyć celom oświatowym Zespołu Szkół Mechaniczno-Elektrycznych. Pomysł toru wyszedł właśnie z tej szkoły, a jego głównym orędownikiem był jej dyrektor Janusz Ostrowski. Zaplecze kadrowe istniało już wcześniej: w Zespole Szkół Zawodowych nr 1 i w ZSME działały sekcje motocyklowe i kartingowe. Prace budowlane trwały w latach 1978–1979, oficjalne otwarcie nastąpiło w 1980 r. Decyzja o wywłaszczeniu, w tamtym czasie formalność, wróci do tej opowieści po trzydziestu latach.

Duży klub w małym mieście

Zenon Łój, działacz biłgorajskiego automobilklubu, nazwał lata 1983–1987 „bardzo udanym okresem rozwoju sportu kartingowego w Biłgoraju”, a sam tor zaliczył do „jednego z najlepszych w kraju”. Miasto nie miało wtedy własnego klubu: od 1985 r. działała tu delegatura Automobilklubu Zamojskiego, którą kierował Jan Żabiński. Według Henryka Tytonia delegatura zaczynała w lutym 1985 r. z siedmioma członkami, rok później liczyła 1679, a w 1988 r. około 2667. Sekcja motocyklowa „Simson Enduro” zrzeszała blisko 130 osób, a prasa motoryzacyjna tamtych lat pisała o Biłgoraju jako o „dużym klubie w małym mieście”.

Samodzielny Automobilklub Biłgorajski powstał 30 listopada 1989 r., a 19 grudnia Sąd Wojewódzki w Zamościu wpisał go do rejestru stowarzyszeń. Pierwszy zarząd wybrano 10 stycznia 1990 r.: prezesem został Żabiński, wiceprezesami Zbigniew Wołny i Zbigniew Kot. Usamodzielnienie poparł ówczesny prezes Zarządu Głównego PZM, inż. Roman Pijanowski, później członek honorowy klubu. W pierwszym roku działalności klub przeprowadził osiem eliminacji rejonowych Motorowego Pucharu Polski, jedną okręgową i finał.

Pięćdziesiąt sekund Kubicy

Najczęściej powtarzana opowieść o torze dotyczy chłopca z Krakowa. Tytoń, przemawiając na jubileuszu klubu w 2016 r., przywołał odnotowany rekord: startował tu Robert Kubica z Automobilklubu Kraków i ustanowił rekord toru w kategorii Młodzik 1, 50,226 s.

Kalendarz z tamtych lat zachował się fragmentarycznie w bazie wyników Motoresults. W sezonie 2000 Biłgoraj gościł trzy imprezy kartingowe, w tym finał Kartingowych Mistrzostw Polski 23–24 września z 64 zawodnikami. W maju 2008 r. na torze zainaugurowano Mistrzostwa Polski Supermoto; relacja Ścigacza opisywała nitkę przypominającą „grecką literę Omega”, złożoną z bardzo długich zakrętów, i wyliczała kontuzje: złamaną nogę Marcina Rybskiego po wypadzie w części terenowej i złamaną kostkę Roberta Żery. W sierpniu 2009 r. rozegrano tu VII i VIII rundę Kartingowych Mistrzostw Polski, a w 2010 r. dwie rundy Pucharu Rotax Max Challenge i dwie rundy Pucharu Easykart. Potem baza milczy przez piętnaście lat.

Tor mierzył wtedy 1150 m przy szerokości od 8 do 12 m i był zarządzany przez Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej, następcę ZSME. W 2011 r. motocyklista mógł na niego wjechać po podpisaniu oświadczenia, za 20 zł za godzinę albo 100 zł za dzień. Serwis Time Attack notował, że kierunek jazdy zmieniano na życzenie użytkowników, a nawierzchnia była nierówna i wymagała modernizacji. 8 maja 2011 r. Automobilklub po raz pierwszy zorganizował tu Motomajówkę, wyścigi motocyklowe na otwarcie sezonu, a 5 czerwca tego roku pierwszy zlot pojazdów zabytkowych.

Czterdzieści metrów płotu

Wywłaszczenie z 1977 r. wróciło w 2009 r. Byli właściciele złożyli wniosek do ministra infrastruktury, który uznał decyzję o wywłaszczeniu za nieważną; w 2012 r. minister skarbu państwa potwierdził nieważność nabycia nieruchomości przez powiat. Powiat stał się właścicielem terenu w 2004 r., na mocy decyzji wojewody, po uregulowaniu stanu prawnego w latach 2003–2004. W lipcu 2018 r. samorząd musiał przekazać działkę o powierzchni 1,4 ha z około 5 ha całego obiektu; pas szerokości 40 m, biegnący przez cały teren autodromu, został odgrodzony. W latach sporu tor stracił homologację PZM, co oficjalna strona nazywa „formalnym końcem jego sportowej kariery”.

Koniec sporu ogłoszono w lipcu 2021 r. Sąd wydał prawomocne postanowienie o zasiedzeniu gruntów na rzecz powiatu. „Powiat biłgorajski jest już właścicielem całego terenu”, oświadczył starosta Andrzej Szarlip na konferencji, podczas której wicemarszałek Michał Mulawa mówił o obiekcie: „to jedyny tor w województwie lubelskim”. Tego samego dnia zapowiedziano wniosek o pieniądze z Rządowego Funduszu Polski Ład.

Ponad trzydzieści milionów

Petycja „Poparcie dla modernizacji toru Autodrom Biłgoraj”, podpisana przez mieszkańców powiatu i członków Automobilklubu, zebrała 954 podpisy; jej autorzy pisali o obiekcie, który przez dekady szkolił kolejne pokolenia kierowców i wymaga znacznych napraw. W czerwcu 2022 r. starostwo ogłosiło przetarg na pierwszy etap za 26 mln zł, z czego 15 mln pochodziło z Polskiego Ładu; oferty można było składać do 7 lipca. W planach znalazły się tor o długości 1201 m i szerokości od 8 do 14,5 m na licencję międzynarodową klasy A, trybuny na 500 osób, centrum dowodzenia, park maszyn ze strefą serwisową, plac egzaminacyjny Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego i wały ziemne tłumiące hałas. Mieszkańcy popierali inwestycję; zastrzeżenia budził jedynie drift, ze względu na zapach spalin.

26 października 2023 r. plac budowy przekazano Zakładowi Budowlano-Transportowemu „DROGMOST” z Mokrego koło Zamościa; koszt pierwszego etapu urósł do niespełna 31 mln zł, a termin wyznaczono na styczeń 2025 r. Ireneusz Bulicz, pełnomocnik zarządu powiatu, mówił wtedy: „Przez lata mieszkańcy Biłgoraja byli dumni z tego obiektu”. 19 sierpnia 2024 r. odbyły się pierwsze przejazdy testowe na pierwszej warstwie nawierzchni; Kacper Bielecki w gokarcie kategorii DD2 Max osiągnął 124 km/h. Warstwę ścieralną układano od 29 sierpnia. 13 marca 2025 r. radni powiatu powołali spółkę Autodrom Biłgoraj sp. z o.o. z kapitałem zakładowym 500 000 zł; 9 maja prezesem został Jarosław Bury, dotąd kierownik wydziału inwestycji w starostwie, który nadzorował budowę toru.

Obiekt otwarto 27 czerwca 2025 r. Od rana trwały pokazy kartingowe i motocyklowe, o 15:00 ksiądz dziekan Witold Batycki poświęcił tor. Robert Młodziński, dyrektor operacyjny, opisywał go tak: „Tor ma też konfigurację motocyklową. Jest na nim również odcinek szutrowy”; prosta startowa ma 12 m szerokości, podstawowe nitki 8 m. Przy otwarciu wartość inwestycji podawano już jako blisko 32 mln zł: 17 mln z budżetu powiatu i 15 mln z Polskiego Ładu. Na terenie autodromu działa też oddział terenowy WORD w Zamościu, który prowadzi egzaminy na prawo jazdy kategorii A i B.

Bilety do Bahrajnu

Karting wrócił latem. Od 14 do 17 sierpnia 2025 r. trwał tu Ogólnopolski Wakacyjny Otwarty Trening Kartingowy z wolnym wstępem dla widzów. Miesiąc później, 12–14 września, Biłgoraj był gospodarzem finału Rotax Max Challenge Poland: startowało niemal 70 kierowców serii Rotax i 60 w towarzyszącym Open Kart Cup. Bilety na światowy finał Rotax Grand Finals w Bahrajnie wywalczyli Maximilian Safarzyński (Micro Max), Ignacy Jaroszewicz (Mini Max), Wojciech Kapusta (Junior Max), Piotr Borowczyk (Senior Max), Patryk Donica (DD2 Max) i Sławomir Murański (DD2 Masters). PZM przed finałem pisał, że odnowiony kartodrom to „z pewnością wizytówka wschodniej Polski i województwa lubelskiego”. Motocykliści dostali dwie rundy Supermoto & Pitbike, 26–27 lipca i 20–21 września.

11 listopada 2025 r. odbył się pierwszy w historii toru samochodowy Track Day: 350 zł za auto, obowiązkowo kask, kominiarka, ważne OC i dowód rejestracyjny; dzień treningu kartingowego kosztował 300 zł. 7 grudnia na tor wrócił Automobilklub Biłgorajski z klubową rundą Super Sprint, pierwszą po remoncie. Na starcie stanął strażacki Żuk z 1974 r. z OSP Bukownica, a strażacy zbierali na nowy wóz.

Decybele znad rzeki

Skargi pojawiły się kilka miesięcy po otwarciu. 25 września 2025 r. radny Tomasz Bednarz złożył interpelację: hałas w soboty i niedziele od 8:00 „zakłóca odpoczynek mieszkańców”; postulował ograniczenie godzin imprez, pomiary i budowę ekranów akustycznych. Według Rally and Race wały i ekrany powstały od strony ulic Motorowej i Tarnogrodzkiej, natomiast północna część toru, od strony rzeki, została bez osłony i stamtąd dźwięk niesie się w stronę zabudowań.

W kwietniu 2026 r. mieszkańcy spotkali się z władzami. Nowa Gazeta Biłgorajska relacjonowała, że dopuszczalne normy to 55 dB, a miejscami 50 dB, i że mieszkańcy zapowiadają blokadę wjazdu oraz pozew zbiorowy, jeśli nie dostaną konkretnych rozwiązań.

My nie chcemy zamykać toru. My chcemy normalnie żyć. Tylko tyle.

W międzyczasie zmienił się zarząd spółki. 21 stycznia 2026 r. Jarosława Burego zastąpił Dawid Będziuch, nauczyciel w RCEZ i doktorant Politechniki Lubelskiej; spółka zapowiedziała nacisk na bezpieczeństwo i dialog z mieszkańcami.

Wtorki kartingowe, środy samochodowe

Sezon 2026 Rotax Max Challenge Poland zaczął się i kończy w Biłgoraju: I runda 20–22 marca, VII runda 25–27 września; baza Motoresults odnotowała w marcu 112 zawodników. Organizator serii opisuje nitkę jako „krótki i kręty obiekt, który stawia na próbę refleks oraz koncentrację kierowców”. Na 15–16 sierpnia zaplanowano V rundę Rok Cup Poland, a na 18–20 września IV rundę Kartingowych Mistrzostw Polski. Lubelska Moto-Sekcja dodała autodrom do swoich szkoleń motocyklowych, pierwszy termin wyznaczając na 31 maja.

Dla amatora najważniejszy jest rytm tygodnia. W kalendarzu operatora poniedziałki należą do motocykli, wtorki do kartingu, środy do samochodów, wszystkie w godzinach 8:00–15:00; popołudniami trenują Pit Bike i MiniGP. Operator podaje długość nitki głównej od 1201 do 1525 m i dwa warianty nitki kartingowej, z których dłuższy ma 1320 m; do dyspozycji są hala badań technicznych, ambulatorium, pole namiotowe i sale szkoleniowe, ceny ustalane indywidualnie. Wypożyczalnia Biłgokart działa od wtorku do niedzieli w godzinach 15:00–21:00 i wymaga od kierowcy co najmniej 135 cm wzrostu.

Na wrzesień 2026 r. wpisano w kalendarz czterodniowy trening kartingowy, Kartingowe Grand Prix, czwartą rundę mistrzostw Polski i finał Rotax Max Challenge Poland. Poprzedni finał mistrzostw kraju odbył się na tym samym miejscu 23–24 września 2000 r., przy 64 zawodnikach i na torze o 51 m krótszym.

Kalendarium

  • 1977: Naczelnik Miasta Biłgoraja wywłaszcza za odszkodowaniem grunty rolne przy ul. Motorowej na cele oświatowe ZSME.
  • 1978–1979: budowa toru z inicjatywy ZSME i dyrektora Janusza Ostrowskiego.
  • 1980: oficjalne otwarcie kartodromu.
  • 1985: powstaje biłgorajska delegatura Automobilklubu Zamojskiego pod kierunkiem Jana Żabińskiego.
  • 1989: 30 listopada powstaje Automobilklub Biłgorajski, 19 grudnia wpis do rejestru stowarzyszeń.
  • lata 90.: Robert Kubica ustanawia rekord toru w kategorii Młodzik 1, 50,226 s.
  • 2000: finał Kartingowych Mistrzostw Polski, 23–24 września.
  • 2004: nieruchomość staje się mieniem powiatu biłgorajskiego.
  • 2008: inauguracja Mistrzostw Polski Supermoto.
  • 2009: wniosek byłych właścicieli do ministra infrastruktury; VII i VIII runda Kartingowych Mistrzostw Polski.
  • 2010: rundy Pucharu Rotax Max Challenge i Pucharu Easykart, ostatnie zawody kartingowe przed przerwą.
  • 2011: pierwsza Motomajówka (8 maja) i pierwszy zlot pojazdów zabytkowych (5 czerwca).
  • 2018: powiat oddaje 1,4 ha; pas 40 m przez tor zostaje odgrodzony.
  • 2021: prawomocne postanowienie o zasiedzeniu; cały teren wraca do powiatu.
  • 2022: przetarg na przebudowę za 26 mln zł, w tym 15 mln z Polskiego Ładu.
  • 2023: 26 października przekazanie placu budowy firmie DROGMOST; koszt etapu niespełna 31 mln zł.
  • 2024: 19 sierpnia pierwsze przejazdy testowe.
  • 2025: 13 marca powołanie spółki Autodrom Biłgoraj; 30 maja cztery homologacje PZM; 27 czerwca otwarcie; 12–14 września finał Rotax Max Challenge Poland; 11 listopada pierwszy samochodowy Track Day.
  • 2026: 21 stycznia zmiana prezesa spółki; 20–22 marca inauguracja Rotax Max Challenge Poland; kwiecień: protest mieszkańców przeciw hałasowi.
Źródła (53)