ST Rauš w Novim Marofie: tor, który ojciec zbudował dla syna

W niedzielę 23 kwietnia 2017 r. silniki na torze pod Novim Marofem odpaliły o wpół do ósmej rano, a ucichły dopiero o 18.30. Na starcie stanęło 94 kierowców kartingowych z sześciu krajów, ponad połowa z nich przyjechała ze Słowenii, a transmisję prowadziła telewizja. Wyścig nosił imię Roberta Rauša, dawnego mistrza kartingowego z tego miasta, który zginął tragicznie rok wcześniej. Tor, na którym go wspominano, zaprojektował i zbudował jego ojciec Boris, w latach, gdy syn wygrywał.

Lokalizacja	Možđenec, miasto Novi Marof, żupania varaždinska, Chorwacja; przy zjeździe z autostrady Zagrzeb–Varaždin
Typ	tor kartingowy, używany także przez supermoto, minimoto, motocykle sportowe, samochody i bolidy Formula Student
Długość	1,3 km (według federacji HAKS)
Kierunek jazdy	przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (według bazy Motorlap)
Początek budowy i pierwszy wyścig	2004 r.
Projektant i budowniczy	Boris Rauš, ojciec kierowcy Roberta Rauša
Najszybsze okrążenie w wyścigu (znane ze źródeł)	49,994 s, Damian Sekulić, kart KZ2, „1. Nagrada Cobre 1234”, 15 kwietnia 2018 r.
Najważniejsze imprezy	rundy Mistrzostw Chorwacji i FIA CEZ w kartingu (2016–2026), Memoriał Roberta Rauša (2017–2018), Formula Student Alpe Adria (2021–2022), mistrzostwa Chorwacji i Słowenii w minimoto i supermoto (2023)
Status	czynny; dni torowe i treningi dla amatorów

Ojciec budował, syn wygrywał

Tor leży w Možđencu, osadzie należącej do miasta Novi Marof, dosłownie przy zjeździe z autostrady z Zagrzebia do Varaždinu. Według regionalnego tygodnika „Varaždinske vijesti” budowa ruszyła w 2004 r. i w tym samym roku odbył się tu pierwszy wyścig kartingowy; gazeta dodaje, że obiekt powstał według standardów FIA dla torów kartingowych i że trenują na nim także kierowcy motocykli i samochodów z Węgier, Austrii i Słowenii. Innego źródła potwierdzającego datę 2004 nie udało się znaleźć, więc rok otwarcia trzeba traktować jako ustalenie jednej redakcji.

Nazwa toru nie pochodzi od sponsora, lecz od rodziny. Roberto Rauš był, jak pisał varaždinski portal Aktualno.hr, „przed mniej więcej dziesięciu laty wyjątkowo skutecznym kartingowcem i kierowcą wyścigowym na torze w swoim mieście, torze, który ojciec Boris zbudował w latach jego sportowego wzlotu”. Portal eVaraždin ujął to krócej: tor zaprojektował Boris Rauš. Skąd w nazwie skrót „ST”, w żadnym z przeczytanych źródeł nie wyjaśniono; chorwacka prasa pisze zamiennie „Karting centar ST Rauš”, „staza ST Rauš” albo po prostu „staza Rauš”. Miejscowa organizacja turystyczna opisuje obiekt jako przeznaczony przede wszystkim dla supermoto i kartingu, choć nadający się też do jazdy motocyklami sportowymi, i wspomina o restauracji przy torze.

Deszczowe otwarcie i pamięć o Robercie

Pierwsza relacja prasowa z wyścigu, jaką udało się odnaleźć, pochodzi z wiosny 2016 r. Klub RI autosport z Rijeki zorganizował wtedy w Novim Marofie „3. Nagrada Prelučke legende”, rundę otwierającą mistrzostwa Chorwacji, wpisaną do kalendarza FIA. Padał deszcz, wyścig ogłoszono mokrym, a zgłosiło się 40 chorwackich kierowców z 14 klubów. Była to druga edycja tej imprezy w Novim Marofie: pierwszą rozegrano w 2013 r. w Belicy w Međimurju, drugą w 2014 r. już tutaj. Hrvoje Cvitanović z zarządu chorwackiej federacji HAKS (Hrvatski auto i karting savez) powiedział wówczas, że to „naprawdę piękny tor, piękny obiekt”, który w przyszłości ugości ciekawe nazwiska tego sportu.

Rok później zagrzebski klub AKK Zanatlija, jak zauważyły „Varaždinske vijesti”, „po szeregu lat” wrócił do organizowania międzynarodowych wyścigów i wybrał właśnie Novi Marof na „1. Memorijal Roberto Rauš”. Impreza otwierała sezon mistrzostw Chorwacji, liczyła się do mistrzostw strefy środkowoeuropejskiej FIA CEZ i słoweńskiego SportStil Cupu, a w dziewięciu klasach zgłosiło się 94 kierowców z sześciu krajów; 51 z nich było Słoweńcami, licznymi zwłaszcza w klasach dla najmłodszych, Baby kart i Rotax Micro Max. Wśród 37 chorwackich zawodników z 13 klubów byli aktualni i byli mistrzowie kraju: Dario Ćućić, Dorijan Čargonja, Ivo Matić i Damian Sekulić. Techniczną stroną wyścigu zajął się klub Cobra z Virovticy.

Drugi memoriał odbył się w dniach 11–13 maja 2018 r., niespełna miesiąc po innej rundzie na tym samym torze, którą otwarto sezon z udziałem 93 kierowców z sześciu krajów. Tamten kwietniowy wyścig, „1. Nagrada Cobre 1234” klubu z Virovticy rozegrany w niedzielę 15 kwietnia, zostawił po sobie najszybsze okrążenie, jakie udało się znaleźć w źródłach: Damian Sekulić z AKK Ivanić, startujący w klasie KZ2, przejechał okrążenie w 49,994 s w ostatnim wyścigu dnia. Trzynaścioro dzieci w klasie Babycart, wszystkie ogłoszone zwycięzcami i nagrodzone medalami, przyciągnęło wtedy uwagę widzów bardziej niż walka dorosłych.

Sto siedemdziesiąt kartów z jedenastu krajów

W kolejnych latach gospodarzem rund w Novim Marofie został klub Podravina z Koprivnicy, a wspólnie ze słoweńskim SportStilem zrobił z nich zawody, które federacja HAKS nazywa największymi w kraju. W maju 2023 r. lista startowa liczyła 170 kierowców z 11 krajów, według portalu GP1.hr rekord w historii kraju; najliczniejsi byli Austriacy, 68 osób, a 35 Chorwatów dawało gospodarzom drugie miejsce pod względem frekwencji. Wyścig punktowano jednocześnie do FIA CEZ, austriackiego Rotax Max Challenge, SportStil Cupu, mistrzostw Chorwacji i Pucharu Słowenii. Rok później federacja HAKS zapowiadała 153 zawodników z dziesięciu krajów europejskich i Izraela, w tym 38 Chorwatów, z których dziewięcioro jechało w promocyjnych przejazdach Baby Kart, programu federacji dla najmłodszych.

Na początku października 2025 r. tor gościł finał sezonu: 125 kierowców w dziewięciu klasach, punktacja do FIA CEZ, SportStil Cupu oraz mistrzostw Austrii i Słowenii, a zwycięzcy klas Rotax dostawali przepustkę na finały światowe RMC Grand Finals w Bahrajnie. Sobota była słoneczna, w niedzielę przyszły deszcz, wiatr i zimno. Tytuł mistrza Chorwacji w klasie Rotax Micro Max zapewnił sobie jedenastoletni Ivan Janičijević z Samoboru, w pierwszym sezonie na kartach dwusuwowych. Vinko Jellačić, najmłodszy uczestnik klasy KZ2, mówił po wyścigu:

Dla mnie to był świetny wyścig. Wiele się w ten weekend nauczyłem, zwłaszcza w niedzielę, kiedy spadł deszcz. Cieszyłem się, że wreszcie jadę wyścig w takich warunkach, bo w deszczu jeździłem dotąd tylko treningi.

W czerwcu 2026 r. organizację przejął Karting klub Koprivnica. Na rundę „CEZ Croatia Novi Marof” zgłosiło się ponad 60 kierowców w dziewięciu klasach, w tym 11 w klasie Baby, co przewodniczący komitetu organizacyjnego Danijel Zelenko wskazywał jako powód do dumy; wstęp dla publiczności był bezpłatny. Wyścigi rozegrano w upale, bez kolizji, a w klasie Senior o zwycięstwo biło się sześciu kierowców; dwie rundy wygrał Austriak Raphael Boehmer, trzecią mistrz Chorwacji Adriano Kraljić.

Bolidy studentów i motocykle

Latem 2021 r. na asfalt w Možđencu wjechały samochody, których nie buduje żadna fabryka. Varaždinskie stowarzyszenie FSAA przeniosło tu z Rijeki zawody Formula Student Alpe Adria, w których zespoły studenckie ścigają się skonstruowanymi przez siebie bolidami. W dniach 26–29 sierpnia 2021 r. przyjechało 37 zespołów; organizatorzy szacowali frekwencję na ponad 5000 widzów, a wśród sędziów wymieniali inżynierów z Porsche Motorsport, Ferrari i Mercedesa. Według organizatora zespoły przyjechały z 15 krajów Europy, a agencja Hina zapowiadała przed zawodami 850 studentów. Rok później, od 23 do 28 sierpnia 2022 r., impreza wróciła do Novego Marofu już jako oficjalna runda światowego kalendarza Formula Student, jedna z 13 na świecie, z 50 zespołami z trzech kontynentów i około 1200 uczestnikami; generalnym sponsorem była Rimac Group, a burmistrz Siniša Jenkač zachęcał mieszkańców, by przyszli obejrzeć także Neverę. W 2024 r. zawody odbyły się już na torze w Mičevcu.

Tor od lat gości także motocykle. We wrześniu 2023 r. klub Di Lenardo racing z Rijeki rozegrał w Novim Marofie rundę międzynarodowych mistrzostw Chorwacji i Słowenii w minimoto, ohvale, skuterach, supermoto i klasie oldtimerów, w ponad 20 klasach, z kierowcami z Chorwacji, Słowenii i Włoch. Gościem specjalnym był Martin Vugrinec, kierowca z Novego Marofu ścigający się na arenie światowej.

Dzień torowy przy autostradzie

Dla amatora najprostszą drogą na tor są dni torowe klubu Blacklisted. Klub założyło w kwietniu 2018 r. w Čakovcu pięciu miłośników motoryzacji: Siniša Baksa, Ivan Vadla, Boris Novak, Saša Horvat i Marin Kuharić, a już 28 kwietnia zorganizowali pierwszy całodniowy Track Day w Novim Marofie. Zasada była prosta: każdy może wyjechać własnym, zarejestrowanym samochodem, jazda bez ograniczeń, ale ściganie zabronione, wstęp dla widzów bezpłatny, jazda na własną odpowiedzialność. W październiku 2019 r. na dzień torowy przyjechało 120 kierowców, z których 80 oficjalnie mierzyło czasy, a widzów było blisko 2000; obok toru działał konkurs „Park Your Car” na najlepszy samochód na parkingu. W lipcu 2021 r. odbyła się jedenasta edycja, z udziałem policji z Novego Marofu prowadzącej pokazy prewencyjne.

Tor służy też jako miejsce treningów kartingowych. Firma GoKart.hr oferuje jazdy próbne w Novim Marofie lub w słoweńskim Krškiem, a MS Kart Croatia wymienia ST Rauš wśród torów, na których prowadzi zawody i zapewnia wsparcie techniczne. Kalendarz oficjalnych rund publikuje HAKS, razem z regulaminami i listami zgłoszeń; w 2025 r. treningi wolne zaczynały się w piątek, w sobotę odbywały się odbiory techniczne i kwalifikacje, a trzy wyścigi punktowane rozgrywano w niedzielę. W bazie OpenStreetMap obiekt figuruje jako „Karting staza Novi Marof”, centrum sportowe dla kartingu i sportów motorowych.

Kalendarium

• 2004: początek budowy toru i pierwszy wyścig kartingowy (według „Varaždinskich vijesti”).
• 2014: pierwszy wyścig „Prelučke legende” w Novim Marofie.
• 2016: deszczowe otwarcie sezonu mistrzostw Chorwacji, „3. Nagrada Prelučke legende”.
• 23 kwietnia 2017: „1. Memorijal Roberto Rauš”, 94 kierowców z sześciu krajów.
• 15 kwietnia 2018: „1. Nagrada Cobre 1234”, najszybsze okrążenie 49,994 s Damiana Sekulicia.
• 28 kwietnia 2018: pierwszy całodniowy Track Day klubu Blacklisted.
• 11–13 maja 2018: „2. Memorijal Roberto Rauš”.
• 26–29 sierpnia 2021: Formula Student Alpe Adria, 37 zespołów.
• 23–28 sierpnia 2022: Formula Student Alpe Adria jako oficjalna runda światowa, 50 zespołów.
• 19–21 maja 2023: runda FIA CEZ ze 170 zgłoszonymi kierowcami z 11 krajów.
• 10 września 2023: mistrzostwa Chorwacji i Słowenii w minimoto i supermoto.
• 3–5 października 2025: finał mistrzostw Chorwacji w kartingu, 125 kierowców.
• 20–21 czerwca 2026: runda „CEZ Croatia Novi Marof”, ponad 60 kierowców.