Pocono Raceway: pętle drogowe we wnętrzu trójkątnego owalu

W sierpniu 1971 r. około 4000 widzów oglądało w Long Pond pierwszy motocyklowy wyścig mistrzostw AMA na nowym torze Pocono. Na ostatnim okrążeniu Dicka Manna na BSA i Kela Carruthersa na Yamasze dzieliło sześć metrów; Mann wszedł w ostatni zakręt nisko, zmusił rywala do objazdu po zewnętrznej i wygrał o kilka centymetrów. Jechali po pętli w polu wewnętrznym i po fragmentach wielkiego owalu, który świat zna jako „Tricky Triangle”. Pocono Raceway to przede wszystkim trójkątny owal NASCAR i IndyCar, ale od pierwszych sezonów w jego wnętrzu leży splot pętli drogowych, na których ścigały się Porsche 962, motocykle mistrzostw Ameryki, a dziś jeżdżą amatorzy własnymi samochodami.


Lokalizacja	1234 Long Pond Road, Long Pond, Pensylwania, Stany Zjednoczone; góry Pocono, w północno-wschodniej części stanu
Typ	trójkątny owal z kompleksem pętli drogowych w polu wewnętrznym
Długość (pętle drogowe)	2,5-milowa pętla drogowa 4,023 km (osiem zakrętów); North 2,414 km (dziewięć zakrętów); South 1,609 km (dziesięć zakrętów); East 2,253 km (13 zakrętów)
Owal	4,023 km; przechyłka 14° w pierwszym, 8° w drugim i 6° w trzecim zakręcie
Szerokość	pętle drogowe od 14 do 30 m (45–100 stóp), owal od 18 do 30 m
Kierunek jazdy	po modernizacji z 2013 r. każdą konfigurację można jechać w obu kierunkach
Najszybsze okrążenie (pętla 2,5 mili, wyścig)	1:15,440 (191,99 km/h), Porsche 962 załogi Al Holbert i Derek Bell, Camel GT 500 Grand Prix at Pocono, 8 września 1985 r.
Pierwszy wyścig na owalu	3 lipca 1971 r., Schaefer 500 (USAC), zwycięzca Mark Donohue
Właściciel i operator	rodzina Mattiolich; Looie Mattioli (Chairman of the Board), Nick Igdalsky (Chief Executive Officer)
Imprezy	NASCAR Cup Series (od 1974 r.), dawniej USAC, CART, IndyCar, IMSA, Trans-Am i AMA; dni torowe od kwietnia do października
Status	czynny

Dentysta, który kupił ziemię

Joseph Mattioli był dentystą z Filadelfii. Po wojnie, w której służył jako sanitariusz marynarki na Pacyfiku, skończył stomatologię na Temple University; tam poznał Rose, późniejszą żonę i podiatrę. Według jego relacji z 2001 r., przytoczonej przez RacingCircuits.info, do wyścigów wciągnął go przypadkowo spotkany na lotnisku starszy pan, który szukał inwestorów do projektu toru w górach Pocono. Mattioli wspominał: „Mówi się, że wszedłem na parter, ale to nieprawda: nie było żadnego gruntu! Musiałem go kupić”. Wspólnicy mieli na ziemię tylko opcję, więc dentysta poręczył kredyt hipoteczny, a potem go spłacił.

Operator toru pisze, że teren był wcześniej farmą szpinaku. RacingCircuits.info datuje wbicie pierwszej łopaty na 8 lipca 1965 r. Najpierw powstał krótki owal, a obok niego pas do wyścigów równoległych, który miał się stać główną prostą dużego toru. Kształt dużej pętli długo nie był przesądzony. Operator przypisuje współudział w projekcie Rodgerowi Wardowi i Mario Andrettiemu, który wspominał: „Nie wiedzieli, czy to będzie trójkąt, czy prostokąt”. Ward wzorował pierwszy zakręt na nieistniejącym już torze Trenton, drugi na Indianapolis Motor Speedway, a trzeci na Milwaukee Mile. Tak powstał owal o trzech różnych zakrętach, trzech różnych prostych i trzech różnych przechyłkach; najdłuższa, główna prosta mierzy 1140 m.

Na dużym owalu pierwszy wyścig odbył się 3 lipca 1971 r. Schaefer 500 serii USAC wygrał Mark Donohue w McLarenie zespołu Rogera Penske. Według RacingCircuits.info Donohue startował z pole position, a po późnej neutralizacji przez trzy okrążenia prowadził Joe Leonard w Colcie; McLaren odzyskał prowadzenie na głównej prostej i wygrał o 1,6 sekundy po 500 milach.

Formuła Ford na krótkim owalu

Zanim powstał trójkąt, krótki owal zapisał się w historii innej organizacji. 19 października 1969 r. odbył się tu pierwszy w dziejach wyścig IMSA, nowej federacji założonej przez Johna Bishopa przy wsparciu twórcy NASCAR Billa France'a seniora. Dwa tygodnie przed imprezą prezes toru Dave Montgomery zadzwonił do Bishopa z wiadomością, że musi ją odwołać pod presją SCCA (Sports Car Club of America), która groziła torom i sędziom wykluczeniem za udział w zawodach konkurencji. Mattioli zgodził się wydzierżawić obiekt bezpośrednio IMSA, ale na nic więcej, bo bał się utraty terminów SCCA w kolejnym roku. Bishop pożyczył 10 000 dolarów na dzierżawę i pulę nagród.

Wyścig Formuły Ford liczył 200 okrążeń, a samochody pokonywały pętlę w 26 sekund. Czas mierzono ręcznie z trybun, bez zadaszenia, a do liczenia okrążeń zaprzęgnięto żony kierowców. Przyszło 350 widzów. Zwycięzcą ogłoszono Jima Clarke'a, a dopiero po ceremonii okazało się, że naprawdę wygrał drugi na mecie Jim Jenkins. Bishop zostawił wynik bez zmian i nigdy go nie poprawiono.

Motocykle w środku trójkąta

Pierwsza pętla drogowa, licząca 1,8 mili (2,897 km), łączyła pole wewnętrzne z fragmentami owalu. Motocykliści przyjechali na nią, zanim obiekt był gotowy: w sierpniu 1970 r. w wyścigu regionalnym Gary Nixon na trzycylindrowym Triumphie pokonał Yvona DuHamela na Kawasaki. Po zwycięstwie Manna w 1971 r. mistrzostwa AMA wróciły w 1973 r., już na pętli długości 2,8 mili (4,506 km); Nixon wygrał wtedy na Kawasaki przed Kennym Robertsem. Roberts zwyciężył w 1977 r., a Mike Baldwin w 1978 r., w drodze po tytuł mistrza kraju w wyścigach drogowych.

W 1979 r. finał sezonu, w którym czterech czołowych zawodników dzieliło siedem punktów, odwołano z powodu deszczu. Według Cycle News wielu uważało, że AMA ratowała w ten sposób organizatora przed stratą, bo w ulewie przyszła garstka widzów. Duże tłumy pojawiły się na początku lat osiemdziesiątych, gdy wygrywali na zmianę Dale Singleton, Freddie Spencer i Mike Baldwin. Potem nawierzchnia zaczęła się rozpadać, a właścicieli nie było stać na nowy asfalt.

„Stalowe bariery były bezlitosne, a z perspektywy czasu przerażające”.

Tak zapamiętał je zawodnik Mark Coughlin. Ostatnia runda mistrzostw AMA odbyła się w Pocono w 1986 r.; w klasie Superbike wygrał Wayne Rainey. Klubowa federacja WERA przez kolejne lata organizowała tu swój Cycle Jam, aż i ona zrezygnowała. Szefowa WERA Evelyne Clarke tłumaczyła: „Motocykle stały się za szybkie, żeby ryzykować”. Ostatni duży wyścig motocyklowy, rundę Formula USA, rozegrano w Pocono w 2002 r.

Camel GT, Corvette i Porsche 962

Samochody sportowe korzystały z tych samych pętli. 10 czerwca 1973 r. IMSA wróciła do Pocono z wyścigiem Camel GT na 500 mil: na 179 okrążeniach pętli 2,8-milowej, czyli na dystansie 804,7 km, wygrali Carter i DeLorenzo Chevroletem Camaro. W 1975 r. na tej samej pętli sezon serii Trans-Am otworzył wygraną John Greenwood w Chevrolecie Corvette. We wrześniu 1981 r. wyścig Kenwood Stereo 500 Grand Prix, runda Camel GT, wygrali Paul junior i Paul w Porsche 935, na 150 okrążeniach pętli długości 4,506 km. Według RacingCircuits.info większość wyścigów drogowych jechano zgodnie z ruchem wskazówek zegara, odwrotnie niż po owalu.

W połowie lat osiemdziesiątych otwarto nową pętlę, która omijała stary krótki owal: z prostej start-meta odbijał nowy odcinek asfaltu, wpadający w dawną pętlę w miejscu esek. Jednocześnie wewnątrz pierwszego zakrętu owalu powstała pętla South. SCCA przez kilka lat używała wariantu omijającego ostatni zakręt owalu, ale z obawy o pobocza wróciła do dawnej trasy, z szykaną przed ostatnim nachylonym łukiem. 8 września 1985 r. Al Holbert i Derek Bell wygrali Porsche 962 Camel GT 500 Grand Prix at Pocono na 124 okrążeniach, czyli 498,9 km. Najszybsze okrążenie ich samochodu, 1:15,440, oznaczało średnio 191,99 km/h. Operator do dziś przypomina, że pętla 2,5-milowa gościła prototypy IMSA GTP.

Speedway Digest pisał w 2018 r., że także wyścigi na samym owalu mają wiele wspólnego z wyścigami na torach drogowych. Paul Menard, zwycięzca wyścigów NASCAR na Indianapolis i w Milwaukee, ujął to krótko: „Zmieniasz biegi na każdym okrążeniu”.

Wizytówka, która uratowała tor

Lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte były dla właścicieli walką o przetrwanie. Według operatora Mattioli byli bliscy sprzedaży toru, a przyczyną były błędy budowlane, spór CART z USAC i, jak przyznawała sama rodzina, brak doświadczenia. Odwiódł ich od tego Bill France senior. Na odwrocie wizytówki napisał im zdanie: „Na równinach wahania bieleją kości milionów, którzy mając zwycięstwo w zasięgu ręki, siedzieli i czekali, a czekając, umarli”. NASCAR, która gościła w Pocono od 1974 r., gdy pierwszy wyścig Cup Series wygrał Richard Petty, dała torowi w 1982 r. drugi termin w roku.

Po sezonie 1989 z kalendarza zniknęły wyścigi CART. Rodzina Mattiolich wykupiła pozostałych udziałowców i zaczęła przebudowę obiektu kawałek po kawałku. W 1991 r. powstała pętla East, długości 1,4 mili, a w ramach dalszych prac usunięto krótki owal. W 2010 r. obok toru stanęła farma słoneczna o mocy 3 MW: blisko 40 000 paneli na 10 hektarach zasila cały obiekt, a latem trawę między nimi przycina około 50 owiec.

Rok, w którym odeszło IndyCar

Joseph Mattioli zmarł w styczniu 2012 r. w wieku 86 lat; kilka miesięcy wcześniej przekazał prowadzenie toru wnukom. W 2013 r. wróciły bolidy IndyCar, ale ich drugi pobyt skończył się źle. 23 sierpnia 2015 r. Brytyjczyka Justina Wilsona trafił w kask nosek z rozbitego samochodu Sage'a Karama; kierowca zmarł następnego dnia w szpitalu w Allentown. W 2018 r. Robert Wickens uderzył w siatkę ochronną i został sparaliżowany od pasa w dół. Po kolejnym karambolu na pierwszym okrążeniu wyścigu w 2019 r., po którym do szpitala trafił Felix Rosenqvist, Wickens napisał: „Ile razy musimy przechodzić przez tę samą sytuację, zanim wszyscy przyjmiemy, że IndyCar nie powinno ścigać się w Pocono”. Kalendarz IndyCar na 2020 r. zastąpił Pocono torem w Richmond.

Rose Mattioli zmarła w czerwcu 2020 r., dzień po pierwszym w historii podwójnym weekendzie Cup Series rozegranym bez publiczności. W kalendarzu na 2022 r. NASCAR odebrała torowi jeden z dwóch wyścigów Cup Series, co rodziny Mattiolich i Igdalskich przyjęły z rozczarowaniem.

Siedemnaście pętli, trzydzieści cztery kierunki

Wiosną 2013 r. tor ogłosił koniec przebudowy pętli drogowych. Położono nowy asfalt na wszystkich trasach w polu wewnętrznym, na każdym zakręcie pojawiły się dwukierunkowe tarki zgodne z wymogami FIM (Międzynarodowej Federacji Motocyklowej), a pobocza wyrównano. Każdą z 17 konfiguracji można odtąd jechać w obu kierunkach, co daje 34 warianty: od technicznej pętli długości pół mili po trasę długości 2,53 mili. Powstały dwa budynki z salami szkoleniowymi i barem oraz 100 stanowisk dla kamperów.

Operator opisuje dziś cztery podstawowe pętle drogowe. North, licząca 1,5 mili, prowadzi przez północną część pola wewnętrznego i trzeci zakręt owalu; jej najdłuższa prosta ma około 520 m. South, licząca milę, ma nawrót i wykorzystuje najmocniej nachylony, pierwszy zakręt owalu. East, długości 1,4 mili, biegnie po prostej Long Pond i ma 13 zakrętów. Najdłuższa, 2,5-milowa, łączy pole wewnętrzne z prostymi owalu długości do 931 m i ma osiem zakrętów. Sezon wynajmu trwa od kwietnia do października, a operator podaje, że w tym czasie odbywa się ponad 300 imprez, od motocykli po egzotyczne samochody sportowe.

Własnym autem w Long Pond

Pocono nie sprzedaje pojedynczych godzin na torze: wynajem obejmuje cały dzień, z jazdą od 8.00 do 18.00, i jest przeznaczony dla klubów i firm. Kierowca z własnym samochodem wjeżdża więc przez organizatora. Sam tor gościł w 2026 r. dwa dni HPDE (High Performance Driver Education), 8 lipca i 9 września, które zorganizował instruktor Dennis Macchio. Pakiet podstawowy kosztował 275 dolarów z obiadem, a wariant z indywidualnym instruktorem i garażem 350 dolarów. Kierowcy jeżdżą w trzech grupach; do zaawansowanej, czerwonej, trafia się po ocenie starszego instruktora toru. Wymagany jest kask Snell SA2015 lub nowszy, kabriolety muszą mieć klatkę, a samochody elektryczne nie są dopuszczane. Stock Car Racing Experience oferuje też program dla własnych samochodów sportowych, ale na samym owalu: dwie sesje po 15 minut.

Kalendarz klubów jest gęstszy. MassTuning zapowiedział na 18 października 2026 r. dzień za 249 dolarów na pętli, którą nazywa „Mega Course”. Według organizatora ma ona 3,51 mili i jeździ się po niej przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, bez limitu hałasu. Dwa dni później, 20 października, wieczorny Track Night in America klubu SCCA pojedzie wariant North/South Option 3; członkowie płacą 185 dolarów, pozostali dopłacają 25 dolarów za członkostwo weekendowe. Organizator uprzedza, że na torze nie będzie gastronomii, i prosi o własne przekąski.

Kalendarium

1965: wbicie pierwszej łopaty 8 lipca.
1969: 19 października pierwszy w historii wyścig IMSA, Formuła Ford na krótkim owalu.
1971: 3 lipca pierwszy wyścig na owalu 2,5 mili, Schaefer 500, wygrywa Mark Donohue; w sierpniu pierwsza runda mistrzostw AMA na pętli 1,8 mili.
1973: pętla 2,8 mili; IMSA Camel GT na 500 mil i mistrzostwa AMA.
1974: pierwszy wyścig NASCAR Cup Series, wygrywa Richard Petty.
1975: Trans-Am na pętli 2,8 mili, wygrywa John Greenwood.
1982: drugi termin NASCAR w roku.
1985: nowa pętla 2,5 mili; Holbert i Bell wygrywają Porsche 962.
1986: ostatnia runda mistrzostw AMA w Pocono.
1989: ostatni wyścig CART.
1991: pętla East.
2010: farma słoneczna o mocy 3 MW.
2012: w styczniu umiera Joseph Mattioli.
2013: nowa nawierzchnia pętli drogowych, 34 warianty tras; powrót IndyCar.
2015: śmierć Justina Wilsona po wypadku w wyścigu IndyCar.
2020: w kalendarzu IndyCar miejsce Pocono zajmuje Richmond.
2022: kalendarz NASCAR przewiduje w Pocono jeden wyścig Cup Series zamiast dwóch.