Pheasant Wood Circuit: tor w buszu z nazwą cmentarza spod Fromelles

Rankiem 20 lipca 1916 roku pod Fromelles na północy Francji zginął kapral Herbert Thomas Bolt, w Sydney znany z boisk rugby league jako „Nutsy”. Przez ponad dziewięćdziesiąt lat nie miał grobu, a w 2010 roku spoczął na nowym cmentarzu wojennym Fromelles (Pheasant Wood). Nazwę tego cmentarza nosi dziś niewielki tor w buszu pod Marulan w Nowej Południowej Walii, który potomek kaprala, przedsiębiorca Steve Shelley, kupił w 2016 roku i przebudował z prostej pętli szkoleniowej na obiekt z licencją federacji Motorsport Australia. W czerwcu 2026 roku Shelley tor sprzedał, a dni torowe dla właścicieli zwykłych samochodów trwają dalej.

Lokalizacja	8 Prairie Oak Road, Marulan (Nowa Południowa Walia), ok. 3 km od autostrady Hume; według operatora półtorej godziny jazdy z Sydney i z Canberry
Typ	asfaltowy tor drogowy z szutrowym odcinkiem do rallycrossu
Długość	1,6 km, 9 zakrętów
Otwarcie	luty 2009 r., jako Marulan Driver Training Centre
Przebudowa	od końca 2017 r. do maja 2018 r., w 2018 r. zapowiedź nowej nazwy Pheasant Wood
Rekord okrążenia	53,452 s, Scott Goodsell, Porsche GT2 RS (według operatora, bez daty i kategorii)
Teren	ok. 60 ha (150 akrów) z domem, domkiem gościnnym, stawami i trasami terenowymi
Operator	Pheasant Wood Circuit Pty Ltd
Właściciele	Garry i Natalie Willmingtonowie (2009–2016), Steve Shelley (2016–2026), od czerwca 2026 r. nabywca, którego nazwiska nie ujawniono
Imprezy	rundy rallycrossowej serii RXAus (2017, 2018), wyścigi historycznych aut i motocykli, wyścigi długodystansowe małych motocykli, amatorska seria Triple Challenge
Dla amatorów	otwarte dni torowe bez pomiaru czasu: 195 AUD w dzień powszedni, 225 AUD w weekend, licencja dzienna toru 30 AUD (stan z 10.10.2026)
Status	czynny

Las bażantów pod Fromelles

Herbert Bolt urodził się 10 września 1893 roku w Newtown, dzielnicy Sydney, skończył tamtejszą szkołę i pracował jako ceglarz w Bedford Steam Brickworks. Od 1912 roku grał w pierwszym zespole klubu rugby league Newtown, a w sezonie 1913 dwukrotnie wystąpił w reprezentacji Nowej Południowej Walii przeciw Queensland; w drugim meczu sędzia wyrzucił go z boiska za bójkę. W 1914 roku ożenił się z Jane Hughes, zwaną Jennie, a w lutym 1915 roku urodziła się ich córka Mary Monica, którą nazywał „małą Moną”. Po sezonie 1915 zaciągnął się do australijskich sił ekspedycyjnych, 20 grudnia odpłynął z Sydney do Egiptu, trafił do 55. Batalionu i 31 maja 1916 roku awansował na kaprala.

Fromelles było pierwszą bitwą Australijczyków na froncie zachodnim. Brytyjskie dowództwo zaplanowało tamtejszy atak jako dywersję wspierającą ofensywę nad Sommą, toczącą się 80 km dalej na południe. Według oficjalnego serwisu ligi rugby NRL w ciągu jednej nocy Australia straciła pod Fromelles więcej zabitych i rannych niż przez całą kampanię na Gallipoli. 55. Batalion stał w odwodzie i miał osłaniać wykrwawioną 14. Brygadę; około piątej rano 20 lipca niemieckie kontrataki zmusiły go do odwrotu. Szeregowy Frank Johnston, który zaciągnął się razem z Boltem, w kwietniu 1917 roku opowiedział Czerwonemu Krzyżowi, co widział w okopie łącznikowym:

Dopadł więcej niż sześciu z nich bagnetem i kolbą karabinu, kiedy dostał kulę w głowę. Upadł natychmiast, zginął na miejscu.

Ciała nie zdołano zabrać, więc Bolta upamiętniono na pomniku w Villers-Bretonneux jako żołnierza bez znanego grobu. Klub z Newtown zorganizował zbiórkę w przebraniach na rzecz wdowy i córki. Niemcy pochowali poległych w zbiorowych mogiłach pod lasem Pheasant Wood (dosłownie: bażanci las), a odnaleziono je w 2008 roku dzięki uporowi nauczyciela z Melbourne Lambisa Englezosa. Ekshumowano szczątki 250 żołnierzy australijskich i brytyjskich; wielu, także Bolta, rozpoznano po DNA żyjących krewnych. Nowy cmentarz Fromelles (Pheasant Wood) poświęcono 19 lipca 2010 roku, w rocznicę bitwy, w obecności księcia Karola i gubernator generalnej Australii Quentin Bryce. Kapral Bolt leży w kwaterze III, rzędzie B, w grobie numer 6; na pogrzebie byli jego wnukowie i dalsza rodzina.

Operator toru pod Marulan przytacza na swojej stronie słowa Johnstona i pisze, że przy przebudowie chciał nadać obiektowi nazwę wyjątkową, „żeby wszyscy pamiętali o poległym żołnierzu”. Steve Shelley wybrał nazwę cmentarza, na którym spoczywa jego przodek.

Kilometr asfaltu Garry'ego Willmingtona

Zanim tor dostał nazwę z Francji, był tu Marulan Driver Training Centre. Zbudował go i sfinansował Garry Willmington, który według komunikatu z otwarcia przez piętnaście lat dążył do stworzenia porządnie zaprojektowanego ośrodka szkolenia kierowców. Willmington był prywatnym zawodnikiem mistrzostw Australii samochodów turystycznych, w Bathurst startował w latach 1978–2000, a w 1987 roku wygrał tam swoją klasę w Toyocie Sprinter AE86, którą dzielił z Bobem Holdenem i Bryanem Bate'em. Potem przez osiem lat zarządzał pobliskim torem Wakefield Park. „Zawsze chciałem otworzyć własny tor”, mówił w 2012 roku serwisowi Speedcafe. Z Wakefield Park odszedł, żeby założyć ośrodek kawałek dalej przy autostradzie Hume, razem z żoną Natalie.

Oficjalnie otworzył go w lutym 2009 roku poseł federalny Don Randall, który na mokrym od deszczu torze przejechał okrążenie Protonem Satria Neo. Proton miał dostarczać samochody firmie Safe Drive Training, której powierzono prowadzenie tu kursów, przede wszystkim dla młodych kierowców. Komunikat zapowiadał ponad 2500 licealistów rocznie ze szkół w promieniu dwóch godzin jazdy, kilometrową pętlę do ćwiczenia prowadzenia, płytę poślizgową ze zraszaczami i szutrowy tor treningowy. Według Klubu Mazdy MX-5 z Nowej Południowej Walii pierwsza pętla miała siedem zakrętów pokonywanych zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W 2012 roku Willmington opisywał swój obiekt jako kilometrowy tor z szutrowym owalem w środku i płytą poślizgową; dzieci uczył jeździć od ósmego roku życia, a na asfalt wpuszczał je od piętnastego.

Klub MX-5 jeździł tu na szkolenia. W relacji z marca 2016 roku debiutant opisał ciasną, krętą pętlę z prędkością maksymalną około 100 km/h, odprawę z przejściem toru pieszo i doradcę, który pierwszy usiadł za kierownicą jego auta, żeby pokazać, na co ono stać. W maju 2017 roku Marulan gościł drugą rundę rallycrossowej serii RXAus. Steve Glenney pokonał w finale założyciela serii Willa Ordersa o 0,4 s, a po wyścigu chwalił „świetny mały tor” z dobrą mieszanką szutru i asfaltu.

Telefon po kilku latach

Steve Shelley jest współzałożycielem Deputy, firmy produkującej oprogramowanie do zarządzania pracownikami, i dziedzicem rodzinnej wytwórni napojów Shelley's. Sam ścigał się w zawodach na szczeblu stanowym, między innymi Mitsubishi Lancerem i Lotusem Exige. Na tor pod Marulan trafił przypadkiem. „W 2014 roku pojechałem tam z kolegami na dzień torowy”, wspominał w 2025 roku w rozmowie z portalem Region. Spodobało mu się, że to prywatny obiekt, więc poprosił Willmingtona, żeby zadzwonił do niego pierwszego, jeśli kiedyś zechce sprzedać. Willmington zadzwonił po paru latach, wieczorem. Shelley przyjechał następnego dnia, a w ciągu tygodnia lub dwóch strony uzgodniły warunki i podały sobie ręce. Transakcję zawarto pod koniec 2016 roku; Willmington miał zostać i pomagać w zarządzaniu oraz przebudowie.

Shelley nie owijał później w bawełnę, opisując, co kupił: „To był bardzo prosty pas asfaltu położony na ziemi”, bez podbudowy, bez urządzeń do odprowadzania wody, bez krawężników i rynien. Dziennikarz Richard Craill, który odwiedził tor w 2018 roku, wyliczał też wąską, niemal jednopasmową drogę dojazdową wijącą się między prywatnymi działkami, brak garaży i porządnego zaplecza dla publiczności; była za to kawiarnia i obszerny padok.

Agrafki w miejscu owalu

Stary tor zamknięto pod koniec 2017 roku i zerwano z niego nawierzchnię. Tam, gdzie w środku pętli był szutrowy owal, poprowadzono sekwencję ciasnych nawrotów z wyraźnym przechyłem, a trzeci zakręt wycięto z dawnego owalu. Nawierzchnię wymieniono i poszerzono, pobocza wyasfaltowano, a w wielu miejscach betonowe ściany zastąpiły wały z opon wypełnionych ziemią; pojawiły się też nowe bariery z opon. Na górze terenu wyznaczono szutrową pętlę do rallycrossu, a aleję serwisową wycięto nad nawrotem pierwszego zakrętu, przed którym powstało rozległe asfaltowe pobocze. Do kontroli wyścigu i pomiaru czasu posłużyły kabiny komentatorów kupione razem z innymi tymczasowymi budynkami po wyścigu ulicznym Sydney 500 na Homebush.

Pierwszą imprezą na przebudowanym torze była w maju 2018 roku druga runda RXAus; klasę aut z napędem na cztery koła wygrał z pole position Arron Windus. Craill porównał wtedy nowy tor, z jego przewyższeniami i przechyłami, do „mini-Nürburgringu”, zastrzegając, że to wytarty frazes. Shelley zapowiadał wielopiętrowy budynek boksów z klubem kierowców i mówił, że chce tu widzieć wszystko, od szkolenia nastolatków po rallycross i gokarty. Z sąsiednim Wakefield Park nie zamierzał konkurować: „To dużo większy tor; my jesteśmy bardziej butikowi”. Wraz z przebudową zapowiedziano nową nazwę: Pheasant Wood.

Na nawierzchni się nie skończyło. Region wyliczał w 2025 roku, co objęła przebudowa: poszerzenie i przeprofilowanie toru, kilometry kabli, betonowe ściany, odwodnienie, stanowiska porządkowych, budynki boksów, kuchnię i stołówkę, systemy kontroli wyścigu, pomiar czasu, stawy i zbiorniki wody. Ile kosztowało to wszystko, Shelley nie powiedział: „Wydałem na to wiele, wiele milionów, których nie ujawnię”. W ogłoszeniu sprzedaży z grudnia 2025 roku nowy budynek boksów z zapleczem dla kierowców wciąż figurował jako projekt z pozwoleniem na budowę.

Wychodek i siedemnaście stopni

Dzisiejsza pętla ma według operatora 1,6 km i dziewięć zakrętów, otacza ją australijski busz, a widzowie mają kilka platform widokowych. Opis okrążenia na stronie toru czyta się jak instrukcję od instruktora. Na prostej startowej trzeba trzymać się lewej strony i cierpliwie czekać z wejściem w pierwszy zakręt. Przy piątce i szóstce punktem orientacyjnym jest „The Dunny”, po australijsku wychodek, a wierzchołek szóstki to betonowy krawężnik, przez który ma przejechać prawe przednie koło. Ostatni zakręt ma przechył 17°: „późny wierzchołek na przechyle 17° to szybki i ekscytujący sposób, by wrócić na lewą stronę prostej albo do alei serwisowej”. Operator podaje jako rekord toru czas 53,452 s, uzyskany przez Scotta Goodsella w Porsche GT2 RS, bez daty i kategorii.

Na krótkiej, krętej pętli ścigają się też małe motocykle. W relacji z grudnia 2022 roku zespół portalu BikeReview opisał, jak przejechał na Yamasze YZF-R15 z klasy 150 cm³ ponad 300 okrążeń w sześciogodzinnym wyścigu „bucket racing”, czyli rywalizacji na możliwie tanich, seryjnych maszynach, i zajął drugie miejsce. We wrześniu 2022 roku klub All Historic Race przywiózł zabytkowe samochody, motocykle i motocykle z wózkami bocznymi. „Ponad 60 zawodników i około 500 widzów”, liczył kierownik toru Scott Hill, dla którego prawdziwą atrakcją były pojazdy sprzed lat trzydziestych.

Dwa tory jednego właściciela

Sąsiedztwo toru nie zawsze było spokojne. „Kiedy go kupiliśmy, było dużo sporów z sąsiadami”, mówił Shelley w 2025 roku; dodawał, że zbudował z nimi relacje i wprowadził ścisłe limity hałasu na imprezach. Tę metodę chciał przenieść na Wakefield Park, zamknięty po wyroku sądu ograniczającym liczbę dni imprez i poziom hałasu. W marcu 2023 roku ogłoszono, że właściciel Pheasant Wood kupuje tor pod Goulburn. „Gdybym zastosował tę samą metodę co w Pheasant Wood, jeśli chodzi o działalność i sąsiadów, wszyscy mogliby na tym zyskać”, tłumaczył „Goulburn Post”. Oba tory miały działać w tandemie i w razie potrzeby dawać sąsiadom wytchnienie. Wakefield Park wrócił do życia jako One Raceway, a Shelley wydał na wyciszenie i modernizację tego toru blisko 7 mln dolarów.

W grudniu 2025 roku Pheasant Wood trafił na sprzedaż. Agencja Biller Property szukała ofert powyżej 10 mln dolarów australijskich, a w pakiecie był dom z czterema sypialniami, domek dla gości z widokiem na stawy i zatwierdzony projekt budynku boksów. Shelley mówił, że to „wybór stylu życia”, że tor stał się dla niego „niestrategiczny”, a on chce skupić się na One Raceway: „Otwarcie przyznaję, że nie daję jej wsparcia, którego potrzebuje”. Tor sprzedano w czerwcu 2026 roku za ponad 10 mln dolarów; agent potwierdził sprzedaż, ale nie podał ani ceny, ani nazwiska kupującego.

Kask, długie rękawy i 195 dolarów

Od kierowcy amatora operator wymaga niewiele: kasku, długich spodni, długich rękawów i pełnych butów. Otwarte dni torowe nie mają pomiaru czasu i są, jak pisze, dla każdego z samochodem, bez względu na doświadczenie; kosztują 195 dolarów australijskich w dzień powszedni i 225 w weekend (stan z 10 października 2026 roku). Kto nie ma licencji Motorsport Australia albo AASA, kupuje na miejscu licencję dzienną toru za 30 dolarów lub roczną za 99; kto bez krajowej licencji chce startować w wyścigach i imprezach, potrzebuje licencji toru na imprezy, poprzedzonej półtoragodzinnym testem jazdy pod okiem obserwatora. W poniedziałki i wtorki tor jest zamknięty na prace konserwacyjne. Program dla przyszłych kierowców przyjmuje młodzież od dwunastego roku życia.

Klub Mazdy MX-5 nadal organizuje tu dni szkoleniowe bez pomiaru czasu, z doradcami siadającymi w samochodach debiutantów. Na pętli trenuje też zespół RaceAway Track Time z Colo Vale, który w 2024 roku stanął na podium sześciogodzinnego wyścigu na Mount Panorama w Bathurst, startując w klasie E. Kto chce się ścigać, ma serię Triple Challenge dla czteromiejscowych aut seryjnych z lat 1986–2024 o pojemności do dwóch litrów, z klatką bezpieczeństwa i czteropunktowymi pasami: sprinty, dwugodzinny wyścig drużynowy albo oba naraz.

Sprzedaż niczego na razie nie zatrzymała. W październiku 2026 roku sklep internetowy toru przyjmował zapisy na dni torowe po 195 dolarów, na sześciogodzinny wyścig motocykli 150 cm³ 8 listopada i na ostatni w tym roku otwarty dzień dla samochodów, 9 grudnia. Cztery dni później, w niedzielę 13 grudnia, regulamin Triple Challenge wyznaczał czwartą rundę.

Kalendarium

• 1916: 20 lipca pod Fromelles ginie kapral Herbert Thomas Bolt.
• 2008: odnalezienie zbiorowych mogił pod lasem Pheasant Wood.
• 2009: w lutym otwarcie Marulan Driver Training Centre Garry'ego Willmingtona.
• 2010: 19 lipca poświęcenie cmentarza Fromelles (Pheasant Wood); pochówek Bolta.
• 2014: Steve Shelley przyjeżdża pod Marulan na dzień torowy.
• 2016: pod koniec roku Shelley kupuje ośrodek.
• 2017: w maju druga runda RXAus; pod koniec roku zamknięcie toru i początek przebudowy.
• 2018: w maju pierwsza impreza na przebudowanym torze; zapowiedź nowej nazwy Pheasant Wood.
• 2023: w marcu ogłoszenie, że właściciel Pheasant Wood kupuje Wakefield Park.
• 2025: w grudniu tor trafia na sprzedaż.
• 2026: w czerwcu sprzedaż nabywcy, którego nazwiska nie ujawniono.