Flugplatz Mendig: trzy wyścigi na lotnisku i teren testowy TEA

W niedzielę 29 sierpnia 1971 roku Jürgen Neuhaus przejechał czternaście okrążeń prostokątnej pętli wytyczonej na pasach wojskowego lotniska w Mendig w 15 minut i 23,9 sekundy. Jechał porsche 917 spyder, a Teddy Pilette w mclarenie M8E dojechał 3,9 sekundy za nim. Według opracowania z 2020 roku w bazie KuLaDig średnia zwycięzcy wyniosła około 195 km/h, i to na pasie lotniska, z którego latały śmigłowce wojsk lądowych Bundeswehry. To była ostatnia z trzech imprez wyścigowych na lotnisku w Mendig. Dziś ten sam pas wynajmuje firma Test Event Area na testy samochodów i imprezy, a kierowca amator przyjeżdża tu własnym autem na kurs licencyjny.

Lokalizacja	Mendig, powiat Mayen-Koblenz, Nadrenia-Palatynat; adres operatora: Am Flugplatz 48
Typ	dawne lotnisko wojskowe, dziś cywilne lądowisko z terenem testowym i eventowym
Trasa wyścigów 1969–1971	3,59 km, prostokąt z trzema szykanami, jazda przeciwnie do ruchu wskazówek zegara
Pętle dziś	mała 2100 m, duża 5100 m
Pas startowy	ok. 1,6 km długości, 36 m szerokości
Najszybszy wyścig 1971 r.	14 okrążeń (50,26 km) w 15:23,9; Jürgen Neuhaus, Porsche 917 Spyder, 29.08.1971
Organizatorzy wyścigów	Automobil-Club 1927 Mayen w ADAC z Motorsportclub Koblenz
Nabywca terenu po wojsku	TRIWO, kwiecień 2008 r.
Operator terenu testowego	Test Event Area GmbH & Co. KG
Dla amatorów	kurs na krajową licencję A (DMSB) w Motorsport Akademie, własne auto z rejestracją albo bez
Status	czynny

Bocksfeld, Luftwaffe i kolebka Heeresflieger

Historia lotniska zaczyna się w 1914 roku, kiedy na Bocksfeld, polu na południe od Mendig, stacjonowali przejściowo lotnicy armii cesarskiej. W 1938 roku, w ramach zbrojeń Wehrmachtu, zaplanowano tu lotnisko; budowę rozpoczęto we wrześniu 1939 roku, zaraz po wybuchu wojny, a do końca wojny stacjonowały na nim różne jednostki Luftwaffe. 9 marca 1945 roku teren zajęły wojska amerykańskie, a 13 lipca przejęli go Francuzi. Korzystała z niego głównie jednostka transportowa francuskich wojsk lądowych, dla której w latach 1946–1948 postawiono budynki wokół tak zwanego Starego Fortu.

7 stycznia 1957 roku armia francuska przekazała lotnisko nowo utworzonemu lotnictwu wojsk lądowych Bundeswehry, czyli Heeresflieger. Dlatego, jak piszą władze związku gmin Mendig (Verbandsgemeinde), lotnisko uchodzi dziś za kolebkę tej formacji. Koszary dostały w 1960 roku imię Gunthera Plüschowa, lotnika marynarki znanego jako „lotnik z Tsingtau”. Do 1971 roku latały stąd dwuwirnikowe śmigłowce Vertol, nazywane potocznie „bananami”, a od 1973 roku średnie transportowe Sikorsky CH-53 G. Liczebnie największa jednostka garnizonu, utworzony 1 kwietnia 1971 roku średni pułk lotnictwa wojsk lądowych nr 35, latał między innymi z pomocą przy powodzi na Odrze w 1997 roku. Okresowo służyło tu do 1300 żołnierzy, a obok nich pracowało około 200 cywilów.

Prostokąt z trzema szykanami

Wyścigi na pasach organizował Automobil-Club 1927 Mayen, klub ADAC z pobliskiego Mayen, razem z Motorsportclub Koblenz. Kronika klubu pisze, że sąsiednie lotnisko „skusiło” go do urządzania tu wyścigów samochodów i motocykli. Pierwszą imprezę planowano już na 1968 rok, ale się nie odbyła.

Trasę wytyczono na pasach startowych w kształcie prostokąta o długości 3,59 km. Na długich prostych ustawiono trzy sztuczne szykany: jedną na prostej północnej i dwie na południowej, przy której była linia startu i mety. Według planu z epoki, opisanego w bazie KuLaDig, pas wyścigowy miał zwykle 35 metrów szerokości i zwężał się przed trybunami północnymi z 40 do 12 metrów. Większe wyścigi liczyły czternaście okrążeń przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, czyli 50,26 km. Autor opracowania zastrzega przy tym, że zachowany plan jest uproszczony i nie oddaje skali, a po późniejszych przebudowach trasę da się odtworzyć tylko częściowo.

Pierwsze Flugplatzrennen Niedermendig odbyło się 4 i 5 października 1969 roku. Na starcie obok zawodowców stawali kierowcy z okolicznych klubów, według KuLaDig często w podrasowanych samochodach prywatnych. W wyścigu samochodów turystycznych o pojemności do dwóch litrów Helmut Kelleners w BMW 2002 ti zespołu Koepchen przejechał czternaście okrążeń w 21:06,7. Drugi był Heinz Becker w porsche 911 w barwach Automobilclub Mayen, ponad 20 sekund za nim. Wyścig samochodów sportowych wygrał Barney Barnes w porsche 906, a wyścig samochodów GT Werner Kastner w porsche 911 S.

Rok później, 3 i 4 października 1970 roku, na 2. ADAC-Flugplatzrennen Mendig przyszło według zestawienia touringcarracing.net 6000 widzów, mimo burzy i deszczu. Wyścig prototypów sportowych wygrał Hans Schulze-Schwering w porsche 910.

Rok porsche 917

Trzecia edycja, 29 sierpnia 1971 roku, nazywała się już III. Internationales ADAC-Flugplatzrennen Mendig. KuLaDig podaje, że nagrody ufundował koblencki browar, stąd podtytuł „Um den Königsbacher Goldpokal”. Wyścig samochodów GT wygrał zawodowiec Clemens Schickentanz w porsche 911 S, z czasem 18:12,4.

W programie znalazł się też wyścig Formuły 2 niezaliczany do mistrzostw. Baza danych „Motor Sport” wymienia jako zwycięzcę Rolfa Stommelena i podaje przy wyścigu nazwę zespołu Eifelland Caravans. KuLaDig precyzuje, że kierowca Formuły 1 z Kolonii jechał brabhamem BT36 z silnikiem Ford-Cosworth, wystawionym przez zespół z Mayen, i pokonał dystans w 16:03,4. Jeszcze szybciej pojechały prototypy sportowe znane z mistrzostw świata, które według KuLaDig dopuszczono do jednego z wyścigów po raz pierwszy. Neuhaus w porsche 917 spyder był o niemal 40 sekund szybszy od Stommelena, a trzeci był Dieter Münch w chevronie B19, zwycięzca klasy do dwóch litrów.

Koniec po trzech sezonach

Wyścigi zapowiedziane na 1972 i 1973 rok odwołano. Kronika AC Mayen podaje prosty powód: teren przebudowano i nie dopuszczano już na nim wyścigów. Klub wrócił na Nürburgring, a w 1974 roku wymyślił Super-Sprint, krótkie wyścigi na 2,3-kilometrowej pętli startowej, tak zwanej Betonschleife. Zestawienia wyników z Mendig pokazują, ile te wyścigi zawdzięczały okolicy: w 1969 i 1970 roku wielokrotnie pojawiają się w nich kierowcy w barwach klubu z Mayen, a w 1971 roku zespół Eifelland Caravaning z Mayen wystawił co najmniej osiem samochodów turystycznych.

Ostatnia flaga i „ciepłe przekazanie”

Po zakończeniu zimnej wojny garnizon w Mendig kurczył się, jednostki przenoszono albo rozwiązywano. W listopadzie 2004 roku minister obrony Peter Struck ogłosił, że garnizon lotnictwa wojsk lądowych w Mendig zostanie zamknięty z dniem 30 czerwca 2008 roku. Mieszkańcy nazwali tamten dzień „czarną niedzielą”, bo Mendig tracił największego pracodawcę. W kwietniu 2008 roku, gdy Bundeswehra jeszcze tu była, teren kupiła trewirska firma deweloperska Triwo; „Rhein-Zeitung” pisze o tak zwanym „ciepłym przekazaniu”, bo wojsko i cywilni użytkownicy działali przez jakiś czas obok siebie. 30 czerwca 2008 roku po raz ostatni opuszczono flagę federalną. Triwo podawało, że teren konwersji ma około 189 hektarów.

Od 2008 roku TÜV Rheinland prowadził przez pewien czas na dawnym pasie teren testowy Vehicle Testing Mendig; KuLaDig pisze, że to on działa dziś jako Test Event Area. Sam operator podaje, że dawną bazę wojskową przekształcono do użytku cywilnego w 2008 roku i stopniowo rozbudowywano na potrzeby testów samochodów, festiwali i imprez.

Nie obyło się bez sporu z sąsiadami. Najemca lotniska dostał od powiatu Mayen-Koblenz zezwolenie na centrum testowe z rygorem natychmiastowej wykonalności, a właściciele dwóch działek oddalonych o około 1300 metrów wnieśli sprzeciw. Sąd administracyjny w Koblencji wstrzymał w styczniu 2012 roku wykonanie decyzji. 3 kwietnia 2012 roku Wyższy Sąd Administracyjny Nadrenii-Palatynatu w postępowaniu w trybie pilnym przywrócił natychmiastową wykonalność. Uznał, że limity emisji hałasu i jego stały pomiar chronią sąsiadów, ale nakazał zgłaszać powiatowi każde użycie toru co najmniej tydzień wcześniej.

Dwa lata z Rock am Ring

W 2015 roku festiwal Rock am Ring po raz pierwszy nie odbył się na Nürburgringu, tylko na lotnisku w Mendig, 30 kilometrów od toru; spodziewano się blisko 90 000 fanów. W nocy z piątku na sobotę pioruny uderzyły w zaplecze jednej ze scen i w pole namiotowe. Ranne zostały 33 osoby, widzowie i pracownicy festiwalu; żadna nie została trafiona bezpośrednio.

Rok później burze wróciły. Organizatorzy poinformowali, że pierwszego dnia ponad 80 widzów trafiło do szpitali po uderzeniach piorunów, część z poważnymi obrażeniami. Związek gmin Mendig jako miejscowy organ porządkowy w obliczu kolejnych ostrzeżeń cofnął zgodę na trzeci dzień festiwalu i nakazał opróżnić teren do niedzieli do południa. Poza latami 2015 i 2016 Rock am Ring zawsze odbywał się na Nürburgringu.

Pętla bez barier

Test Event Area GmbH & Co. KG, kierowana przez Manfreda J. Sendera, wynajmuje dziś pas i drogi kołowania na wyłączność albo do wspólnego użytku z innymi klientami. Operator opisuje dwie pętle: mała ma 2100 metrów, duża 5100 metrów. Do tego dochodzą pas startowy szerokości 36 metrów, kilometrowy odcinek z oznakowaniem autostrady i łuk S według procedur Euro NCAP oraz zraszana płyta poślizgowa 40 na 10 metrów. Tor nie ma barier ochronnych, strefy wybiegu są według operatora maksymalne, a wybrane odcinki można polewać wodą. Według KuLaDig teren służy do prób samochodów seryjnych, wyścigowych i opon oraz do szkoleń kierowców, a operator oferuje go także do testów systemów wspomagania kierowcy i hamulców. Stacje i firmy producenckie kręcą tu materiały do programów motoryzacyjnych, a imprezy odbywają się w hangarach i na 120 hektarach terenu. W grudniu 2023 roku przedstawiciele powiatu, związku gmin i miasta wręczyli Senderowi ostatnie dokumenty dla krytego toru kartingowego Airfield Art Kart w hangarze 9, o długości około 300 metrów, z elektrycznymi gokartami osiągającymi do 60 km/h.

Kierowca amator może wjechać na pętlę własnym samochodem na kursie licencyjnym Motorsport Akademie. Organizator, który podaje jej długość jako 2,2 km, chwali szerokie strefy wybiegu, w których można bezpiecznie ćwiczyć jazdę na granicy przyczepności. Po zapisach o 9:00 dzień zaczyna się o 9:30 teorią, o 11:30 jest egzamin pisemny, od 13:00 grupy ćwiczą na pętli tor jazdy, start, wyprzedzanie i dublowanie, a na koniec jeżdżą swobodnie; dzień kończy się około 18:00. Po zaliczeniu można wystąpić do DMSB, niemieckiej federacji sportów motorowych, o krajową licencję A. Dopuszczone są własne auta uczestników, zarejestrowane i bez rejestracji, można też wynająć samochód przygotowany do jazdy po torze. Warunkiem udziału jest wcześniejsze szkolenie z bezpiecznej jazdy albo dzień na torze, obowiązkowy jest kask, który akademia może wypożyczyć, a zwykły samochód od 100 KM według niej wystarczy. Według stanu z 4 października 2026 roku najbliższy kurs w Mendig wyznaczono na 17 października, z dopiskiem „prawie pełny” i ceną 599 euro.

Na jednym ze zdjęć, które w 2020 roku dołączono do opisu toru w bazie KuLaDig, obok terenu Test Event Area leży stos zużytych opon wyścigowych. Autor podpisu napisał, że stos trochę przypomina o wyścigach, które w latach 1969–1971 odbywały się na tym lotnisku.

Kalendarium

• 1914: na Bocksfeld pod Mendig stacjonują lotnicy armii cesarskiej.
• 1939: we wrześniu rusza budowa lotniska Luftwaffe.
• 1945: 9 marca teren zajmują Amerykanie, 13 lipca Francuzi.
• 1957: 7 stycznia lotnisko przejmują Heeresflieger Bundeswehry.
• 1969: 4–5 października pierwszy wyścig na lotnisku.
• 1970: 3–4 października drugi wyścig, 6000 widzów.
• 1971: 29 sierpnia trzeci i ostatni wyścig, zwycięstwo Neuhausa w porsche 917.
• 2004: zapowiedź zamknięcia garnizonu.
• 2008: w kwietniu sprzedaż terenu firmie Triwo, 30 czerwca koniec garnizonu, w tym samym roku początek testów samochodowych.
• 2012: postanowienie Wyższego Sądu Administracyjnego w sprawie centrum testowego.
• 2015–2016: festiwal Rock am Ring na lotnisku.
• 2023: tor kartingowy w hangarze 9.