World Wide Technology Raceway: pętla na dawnym bagnie pod St. Louis

W maju 1985 roku 34-letni Kevin Eichner, absolwent studiów biznesowych na Harvardzie, opowiadał reporterowi UPI, że czuje się, jakby siedział za kierownicą. Po drugiej stronie Missisipi, pięć minut jazdy od centrum St. Louis, otwierał tor drogowy oparty na istniejącej prostej do wyścigów drag. Region oglądali wcześniej Bill France Jr. z International Speedway Corp. i Jim Trueman, właściciel Mid-Ohio, a ich koncepcja kosztowała 70 mln dolarów; grupa Eichnera zmieściła się w 2 mln. „Wyścigi to nie zabawa, to biznes”, mówił. Dziś w tym samym miejscu, pod nazwą World Wide Technology Raceway, jeżdżą NASCAR Cup Series, IndyCar i NHRA, a w wybrane wtorki kierowcy amatorzy wyjeżdżają własnymi autami na roval, pętlę wpisaną w owal.


Lokalizacja	700 Raceway Blvd., Madison, Illinois, USA; po drugiej stronie Missisipi niż St. Louis, ok. pięciu minut jazdy od centrum St. Louis
Typ	kompleks: owal, pętla drogowa wewnątrz owalu, prosta do wyścigów drag, tor kartingowy Gateway Kartplex
Pętla drogowa	1,6 mili (ok. 2,6 km); od 2019 r. także wariant 2 mil (ok. 3,2 km), wykorzystujący łuk owalu
Owal	1,25 mili (ok. 2,0 km)
Początki	prosta drag z 1967 r., pierwszy tor drogowy w 1985 r., owal otwarty 24 maja 1997 r.
Dawne nazwy	St. Louis International Raceway, Gateway International Raceway, Gateway Motorsports Park
Najszybsze okrążenie wyścigowe na owalu	24,6317 s, Josef Newgarden, Dallara DW12-Chevrolet, IndyCar, 2017
Właściciel i operator	Gateway Acquisitions Inc.; właściciel i prezes Curtis Francois
Najważniejsze imprezy	NASCAR Cup Series (od 2022 r.), IndyCar (Bommarito Automotive Group 500), NHRA Midwest Nationals
Dla amatorów	wtorkowe Performance Driving Experience regionu St. Louis klubu SCCA, własnym autem, z instruktorem
Status	czynny

Złom i woda nad rzeką

Ziemia, na której stoi tor, była bagnem. Rosemarie Brown, dyrektorka izby gospodarczej południowo-zachodniego hrabstwa Madison, wspominała w „The Telegraph” z Alton, jak David Bergfield przyszedł do domu i oznajmił żonie, że kupił tę parcelę. Helen Bergfield była na niego wściekła. „To było absolutnie nic poza bagnem, teren pełen złomu i wody”, mówiła Brown. W 1966 roku Wayne Meinert wydzierżawił grunt od Helen Bergfield, a w 1967 roku otworzył na nim prostą do wyścigów drag o długości jednej ósmej mili. W 1971 roku przedłużono ją do ćwierć mili.

Prosta zmieniła potem kierunek. Według toru odwrócono ją, gdy prędkości rosły i zabrakło miejsca na wyhamowanie, a weterani do dziś chwalą się, że ścigali się tu, „kiedy tor szedł w drugą stronę”. Pat Gauen, felietonista „St. Louis Post-Dispatch”, opisał tę zmianę od strony budowy: w połowie lat 90. rozebrano prostą skierowaną na południe i postawiono nową, skierowaną na północ.

Dwa miliony zamiast siedemdziesięciu

Eichner opowiedział UPI, skąd wziął pieniądze. Każdy z inwestorów włożył 30 tys. dolarów, razem 300 tys.; resztę dał kredyt na 1,3 mln dolarów z Southside National Bank of St. Louis, a z powodu mokrej jesieni dobrano jeszcze 700 tys. z banku w hrabstwie St. Clair. Pętla miała 2,2 mili (ok. 3,5 km), obiekt zajmował 150 akrów (ok. 60 ha), a UPI lokowała go w Fairmont City. Na pierwszy sezon zapisano 126 imprez. „NASCAR to jedyny rodzaj wyścigów, którego nie możemy mieć”, mówił Eichner, bo wybrał koncepcję toru drogowego dla największej elastyczności. Teren toru i część okolicznych działek włączyło w latach 80. w swoje granice miasto Madison.

Nowa pętla wchłonęła stary obiekt. Główną prostą toru drogowego była prosta drag, a hamowanie do pierwszego zakrętu wypadało w jej strefie startowej, więc przyczepność w tym miejscu różniła się od reszty nitki, jak opisywał „Cycle News”. W pierwszym roku przyjechały ARCA, seria IMSA Firehawk i Trans-Am. Wyścig Trans-Am odbył się 15 września 1985 roku i wygrał go Wally Dallenbach Jr. w Mercurym Capri; 3 sierpnia 1986 roku pętlę odwiedził Can-Am, a zwyciężył Lou Sell w Marchu. Według SpeedCenter zainteresowanie torem było słabe i do 1988 roku był w zasadzie nieużywany; przetrwał dzięki silnemu lokalnemu oddziałowi SCCA i imprezom IHRA na prostej. W 1988 roku zaczął się tu ścigać samochodami sportowymi miejscowy kierowca Curtis Francois.

Upał w 1995 roku

Krajowe mistrzostwa motocyklowe przyjechały na starą pętlę tylko raz. W 1995 roku do kalendarza mistrzostw AMA Superbike awaryjnie dopisano Gateway, bo konkurencyjna seria NASB podebrała część najlepszych torów. Tor znali amatorzy z wyścigów klubowych, ale jak pisał „Cycle News”, nawet według łagodniejszych norm połowy lat 90. był niebezpieczny: bariery Armco stały blisko toru, a najwięcej obaw budził ostatni, szybki lewy zakręt wyprowadzający na prostą drag. AMA Pro Racing zdemontowało i zamontowało od nowa 230 stóp (ok. 70 m) barier.

Potem przyszła fala upałów. Przez trzy dni w St. Louis było oficjalnie 98 stopni Fahrenheita (ok. 37°C) przy wilgotności bliskiej 80 proc., a termometry zespołów pokazywały do 103 stopni (ok. 39°C). Szacowano, że zjawiło się być może zaledwie 1500 widzów. Wygrał Kanadyjczyk Miguel Duhamel na fabrycznej Hondzie, który powiedział potem: „Upał wyciągnął z człowieka wszystko. Na końcu nie miałem już nic”. Dla AMA Pro Racing był to finansowy cios i organizacja nie chciała już mieć z torem nic wspólnego.

Owal Chrisa Pooka

Mały tor miał dwie przewagi: położenie przy autostradzie międzystanowej 55-70 blisko geograficznego środka regionu St. Louis oraz komplet zgód planistycznych, z którymi trudno byłoby zaczynać od zera gdzie indziej. Tak tłumaczył to Gauen. To przyciągnęło Chrisa Pooka, promotora Grand Prix Long Beach. „The Telegraph” pisał, że Pook oglądał kilka działek, a tę wybrał głównie dlatego, że pozwolenia oszczędzały lata przygotowań; przejął też teren dawnego klubu nocnego Stages, w miejscu dzisiejszych zakrętów 3 i 4. Według SpeedCenter zabezpieczył grunt za 21,5 mln dolarów z obligacji agencji rozwoju południowo-zachodniego Illinois. Stara prosta i pętla drogowa zniknęły, a w ich miejscu stanęły owal o długości 1,25 mili i nowa prosta drag za 25 mln dolarów; obiekt dostał nazwę Gateway International Raceway. Nowa prosta ruszyła we wrześniu 1995 roku.

Inauguracja omal się nie odbyła. Dwa dni przed wyścigiem organizacja CART uznała, że betonowy mur alei serwisowej jest o 100 stóp (ok. 30 m) za krótki, by był bezpieczny; firma Korte Construction zdążyła z poprawkami. 24 maja 1997 roku, dzień przed Indianapolis 500 konkurencyjnej serii, odbył się wyścig Motorola 300. Wygrał Paul Tracy z Penske, wyprzedzając w ostatniej minucie Patricka Carpentiera; Raul Boesel ruszał z pole position, a skończył pięć okrążeń za zwycięzcą. SpeedCenter odnotował, że kierowcy chwalili owal za zakręty o różnych promieniach. Ten sam serwis pisał przed wyścigiem, że buduje się pętla drogowa o długości 1,6 mili. Pętlą o tej długości jeżdżą dziś amatorzy.

Pierwszy dzień pokazał też słabość obiektu. Gauen, który przyszedł jako widz z biletem, pamiętał korki i parkingi przypominające przydrożne rowy; teren był jego zdaniem zbyt mały. Tor próbował się rozszerzyć: agencja rozwoju południowo-zachodniego Illinois wszczęła na jego rzecz wywłaszczenie 148 akrów (ok. 60 ha) sąsiedniej firmy zajmującej się recyklingiem samochodów, a ta poszła do sądu i ostatecznie wygrała przed Sądem Najwyższym Illinois. Pod koniec dekady tor przeszedł od Pooka w ręce grupy Dover; w 2010 roku należał do Dover Motorsports. NASCAR nie dał tu głównej serii, według Gauena wprost z powodu braku miejsca; „The Telegraph” zwracał uwagę, że wyścigi Winston Cup dostały wtedy budowane dopiero Chicagoland Speedway i Kansas Speedway, związane z Billem France'em, ówczesnym prezesem NASCAR, i jego rodziną. Wyścigi samochodów z odkrytymi kołami zniknęły po 2003 roku.

W czerwcu 2004 roku na prostej drag zginął 35-letni Darrell Russell, kierowca Top Fuel, czyli dragsterów na nitrometanie przekraczających 300 mil na godzinę na końcu ćwierć mili. Rozbił się w drugiej rundzie eliminacji Sears Craftsman Nationals w pojedynku ze Scottem Kalittą i zmarł w szpitalu Uniwersytetu Saint Louis. Był pierwszym zawodnikiem NHRA, który zginął na imprezie krajowej od 1996 roku.

Latem 2010 roku Dover Motorsports zawiadomił NASCAR, że w 2011 roku nie zorganizuje na torze żadnego wyścigu. Ostatni wyścig Nationwide Series odbył się 23 października, a 3 listopada firma ogłosiła zamknięcie obiektu. „Gateway to wspaniały obiekt w świetnej społeczności wyścigowej, ale po prostu nie potrafimy prowadzić go z akceptowalnym zwrotem”, mówił prezes Denis McGlynn. Gauen zamknął swój sierpniowy felieton metaforą flag:

Myślę, że Gateway od dawna jechał pod wyścigową białą flagą. To sygnał, że zostało jedno okrążenie, coś w rodzaju ostatniej szansy na zwycięstwo. Teraz może się z niej zrobić biała flaga kapitulacji.

Interes na uścisk dłoni

Obiekt wystawiono na sprzedaż i nikt go nie chciał. Teren niszczał, a trybuny miały pójść na złom. W marcu 2011 roku Dover oddał swoje grunty i dzierżawę właścicielom ziemi. Wtedy pojawił się Curtis Francois, ten sam, który od 1988 roku ścigał się na tutejszej pętli, a w karierze startował w IMSA, Grand-Am i Indy Lights. Od 1998 roku był deweloperem w regionie St. Louis. Najpierw zapytał NHRA, czy wróci do St. Louis, jeśli on wydzierżawi tor na jedną imprezę. „Zawarliśmy dwudziestoletnią umowę na uścisk dłoni. Na podstawie tego uścisku sfinalizowałem zakup toru”, opowiadał po latach. 8 września 2011 roku Dragzine, powołując się na „St. Louis Post-Dispatch”, donosił, że NHRA wróci na tor w 2012 roku na podstawie dzierżawy z Francois. „Nigdy nie chcieliśmy opuszczać Gateway”, mówił prezes NHRA Tom Compton. Tor wrócił jako Gateway Motorsports Park.

IndyCar wrócił w 2017 roku i znów nie obyło się bez problemów z nawierzchnią. Po majowym teście zespoły skarżyły się na asfalt, więc tor wymienił całą nawierzchnię owalu; prace ruszyły 19 czerwca i skończyły się przed sierpniowym testem. „Gładka jak pupa niemowlęcia”, ocenił w sierpniu Hélio Castroneves, który wygrał tu ostatni wyścig Indy car w 2003 roku. Wyścig wygrał Josef Newgarden po manewrze na 218. z 284 okrążeń, gdy wcisnął się do pierwszego zakrętu obok kolegi z zespołu Simona Pagenauda i samochody się dotknęły. „Na torze drogowym to byłby piękny manewr. Ale nie jesteśmy na torze drogowym”, mówił po wyścigu Pagenaud.

Pętla przez łuk owalu

17 kwietnia 2019 roku tor sprzedał prawa do nazwy firmie World Wide Technology z St. Louis, dostawcy rozwiązań technologicznych założonemu w 1990 roku przez Davida Stewarda; obiekt stał się World Wide Technology Raceway. Dwa miesiące później otwarto przedłużenie toru drogowego z 1,6 do 2 mil, zaprojektowane przez Tony'ego Cotmana z NZR Consulting. Powodem była Formula Drift, której debiut w 2018 roku wypełnił padok w środku owalu; nowa pętla wjeżdża na nachylony łuk owalu, czym chwalił się prezes serii Jim Liaw. Tor zapowiedział, że krótszy wariant 1,6 mili zostaje w użyciu obok nowego. Na początku 2020 roku branżowy „Club + Resort Business” informował, że tor kupił sąsiednie pole golfowe Gateway National Golf Links; w tej samej notce pętlę 1,6 mili opisano jako tor dla SCCA, Porsche Club of America i klubów samochodowych.

Trans-Am wrócił 23 września 2023 roku, po raz pierwszy od 38 lat w rejonie St. Louis. Chris Dyson z Poughkeepsie ruszał z pole position i prowadził na wszystkich 63 okrążeniach, choć jak mówił, czystego powietrza przed sobą miał tu „przez jakieś 30 sekund”. Rok wcześniej spełnił się plan, z którym nie poradzili sobie ani Pook, ani Dover: 5 czerwca 2022 roku na owalu pojechał pierwszy wyścig NASCAR Cup Series, Enjoy Illinois 300. Tor wyprzedał wtedy 57 tys. miejsc na trybunach i ponad 1200 miejsc kempingowych; była to pierwsza wyprzedana impreza w historii obiektu. 13 września 2026 roku wyścig Cup wygrał Kyle Larson po dwóch dogrywkach, przy widowni wyprzedanej piąty raz z rzędu i rekordowych 17 neutralizacjach. W 2022 roku tor podkreślał, że jako jedyny na świecie gości jednocześnie NHRA, NASCAR Cup Series i IndyCar.

Wtorek z instruktorem

Region St. Louis klubu SCCA nazywa ten obiekt swoim domowym torem i opisuje, czym jeździ: „roval, czyli wewnętrzny tor drogowy razem z częścią owalu, które tworzą pełną pętlę”. Na tej pętli odbywa się Performance Driving Experience (PDE), jazda bez rywalizacji i bez pomiaru czasu. Instruktor uczy na niej uczestnika jeden na jeden, w jego własnym aucie: toru jazdy, stref wyprzedzania, sygnału point-by, po którym wolno wyprzedzać, znaczenia flag i zasad zachowania na torze. Jeździ się zwykle po południu w drugi wtorek miesiąca, a uczestnik dostaje cztery sesje po 20 minut. Nowicjusz ma instruktora przez wszystkie cztery. W 2026 roku zaplanowano siedem takich wtorków, od kwietnia do października; ostatni, siódmy termin wypadł 13 października.

Formalności są proste. Przed imprezą kierowca sam wypełnia kartę samokontroli auta albo prosi o to kogoś doświadczonego, na torze obowiązują kask, długie spodnie i zakryte buty. Zapisy idą przez MotorsportReg; ubezpieczenie wymaga członkostwa, więc osoba spoza klubu dokupuje członkostwo weekendowe za 15 dolarów, a klub ma kilka kasków do pożyczenia. Jazdy odbywają się także w deszczu i są przerywane przy burzy z piorunami, a jak piszą organizatorzy, przyjeżdżają auta „od Toyoty Prius po Ferrari 430”. Kto chce najpierw tylko spróbować, może za 25 dolarów przejechać się z instruktorem jako pasażer. W programie ostatniego terminu dzień zaczynał się o 12.30 od nieobowiązkowego obejścia toru pieszo, o 13.00 była obowiązkowa rejestracja i kontrola techniczna auta, o 14.00 obowiązkowa odprawa kierowców, a pierwsza grupa miała wyjechać o 14.30. Stacji paliw na torze nie ma; tankuje się po drugiej stronie drogi, na postoju dla ciężarówek.

Na tej samej nitce bywają też inni. W 2025 roku zaplanowano tu wiosenny weekend SCCA z wyścigami sprinterskimi Race Experience, do których nie trzeba licencji SCCA, a także imprezę kolarską Cycle the Raceway i testy bolidów Formula SAE miejscowych uczelni na pętli 1,6 mili. Na 2026 rok zaplanowano trzydniowy weekend SCCA 10–12 kwietnia, trzy trzydniowe weekendy oddziału St. Louis Porsche Club of America oraz, na lipiec, Xtreme Xperience z flotą supersamochodów, w których przewidziano przejażdżki i jazdę za kierownicą. W kalendarzu owalu i toru drogowego na 2026 rok zostaje jeszcze Drift STL, zaplanowany na 1 listopada.

Kalendarium

1967: otwarcie prostej drag o długości 1/8 mili na dzierżawionym gruncie.
1971: przedłużenie prostej do ćwierć mili.
1985: otwarcie toru drogowego St. Louis International Raceway; wyścigi ARCA, IMSA i Trans-Am.
1995: jedyny wyścig AMA Superbike na starej pętli.
24 maja 1997: pierwszy wyścig na owalu Gateway International Raceway, Motorola 300 serii CART.
2004: śmierć Darrella Russella podczas Sears Craftsman Nationals.
3 listopada 2010: Dover Motorsports zamyka obiekt.
2011: Curtis Francois dzierżawi tor i zapowiada powrót NHRA.
2012: tor wraca jako Gateway Motorsports Park.
2017: powrót IndyCar po wymianie nawierzchni owalu.
17 kwietnia 2019: nowa nazwa World Wide Technology Raceway.
26 czerwca 2019: otwarcie wariantu toru drogowego o długości 2 mil.
5 czerwca 2022: pierwszy wyścig NASCAR Cup Series.
23 września 2023: powrót Trans-Am po 38 latach.