Shannonville Motorsport Park: pięćdziesiąt lat toru spod Belleville

W weekend Święta Dziękczynienia w październiku 1976 roku na ledwie ukończonym torze pod Belleville w Ontario odbyły się pierwsze wyścigi motocyklowe. Było zimno. Główny wyścig dnia, dla maszyn klasy F-1, wygrał Jim Allen na Egli-Yamaze TZ750, a w wyścigu towarzyszącym dwa razy przewrócił swoją TZ250, i to w tym samym zakręcie, który nosi jego nazwisko. Obiekt nazywał się wtedy Nelson International Raceway. Pięćdziesiąt lat i cztery zmiany właściciela później Shannonville Motorsport Park ma cztery konfiguracje toru drogowego i wciąż prowadzi programy szkoleniowe zarówno dla motocyklistów, jak i dla kierowców samochodów.

Lokalizacja	7047 Old Highway #2, Shannonville, Ontario, Kanada; na wschód od Belleville, przy autostradzie 401
Typ	tor drogowy z wieloma konfiguracjami; obok tor kartingowo-driftowy, prosta do wyścigów równoległych (drag) i płyta poślizgowa
Konfiguracje	Long Track 4,03 km, 14 zakrętów; Pro Track 2,47 km; Fabi Track 2,23 km; Nelson Track 1,8 km; tor kartingowo-driftowy 1 km; prosta do dragu 1/8 mili
Pierwsze zawody	weekend Święta Dziękczynienia, październik 1976 r.
Teren	146 akrów (ok. 59 ha)
Najszybsze okrążenie Long Track	1:42,820, Pascal Picotte, Yamaha YZF-R1, kwalifikacje Canadian Superbike Championship, 2004 r. (według CSBK)
Właściciel	The Motorsport Group Inc. (John Bondar i Steve Gidman), od października 2019 r.
Najważniejsze imprezy	Canadian Superbike Championship, Canadian Touring Car Championship, regionalne wyścigi motocyklowe RACE Moto, wyścigi historyczne VARAC
Status	czynny

Tor z kartingu

Zaczęło się od działki przy Old Highway 2. Według komunikatu ogłaszającego sprzedaż toru w 2019 roku obiekt powstał jako tor kartingowy należący do grupy torontońskich działaczy motocyklowych: Toma Fauldsa, Dona Williamsa, Harry'ego McCluneya i Johna Nelsona. Nelson, urodzony w Irlandii, przyjechał do Kanady za motocyklami, otwierał sklepy i w końcu postawił na Hondę; w 1974 roku jego rodzina kupiła teren w Shannonville i zbudowała na nim niewielki tor kartingowy na wynajem. Operator obiektu skraca tę historię do jednego zdania: tor zbudował w 1974 roku John Nelson, entuzjasta motocykli z własnym sklepem w Toronto, żeby organizować wyścigi.

Do 1976 roku Nelson przejął zarząd obiektu, a pod koniec tego roku małą pętlę przebudowano i wydłużono. Pełne sezony wyścigów regionalnych ruszyły w 1977 roku; w pewnym momencie Shannonville gościło 13 rund dla dwóch organizacji ze wschodu Kanady. Wśród regionalnych cykli, które tu przyjeżdżały, był quebecki Brimaco, główna seria lat 70. Nazwisko założyciela nosi do dziś najstarsza z pętli, Nelson Track.

Przyjaciele jeździli za darmo

W 1979 roku tor kupił Jack Boxstrom, kierowca, który w 1962 roku startował swoim Lotusem Mk 9 w wyścigu Player's 200 na Mosporcie w stawce ze Stirlingiem Mossem, Mastenem Gregorym i Jimem Hallem. Nelsona zatrzymał jako kierownika toru. Po latach Boxstrom opowiadał dziennikowi „The Globe and Mail”, że o mało nie zbankrutował, bo „wszyscy moi przyjaciele przyjeżdżali i jeździli za darmo”. Po sezonie 1980 założył razem z Colinem Fraserem organizację RACE (początkowo Roadracing Association Canada East), a RACE i stale ulepszane Shannonville stały się osią kanadyjskich wyścigów motocyklowych lat 80. We wrześniu 1980 roku na pętli Nelsona odbyła się druga w historii runda motocyklowych mistrzostw Kanady Superbike; wygrał Rueben McMurter z London w Ontario na Kawasaki KZ1000 Mk II.

Alan Labrosse zadebiutował tu w deszczu wiosną 1979 roku i w stawce 40–50 zawodników ukończył wyścig na szóstym miejscu, a później zdobywał tytuły mistrza Kanady w klasach 125, 250 i 500 cm³. W latach 1981–1985 Colin Hine i Scott Goodyear prowadzili w Shannonville Canadian School of Motor Racing. W październiku 1984 roku tor gościł krajowy finał samochodowy wzorowany na amerykańskich Runoffs: 130 kierowców walczyło o dziesięć tytułów mistrza Kanady w pojedynczych, dwudziestookrążeniowych wyścigach na sześciozakrętowej pętli długości 1,8 km. W klasie GT2 wygrał Richard Spenard volkswagenem scirocco, a wśród samochodów historycznych startował sam Boxstrom sadlerem z 1960 roku.

Pętla imienia Fabiego

Mistrzem Kanady Formuły 2000 został podczas tamtego finału Bertrand Fabi z Sherbrooke. Raymond David, kierowca i właściciel szkół jazdy wyścigowej, oddał mu na ten wyścig swojego reynarda; Fabi w 12 okrążeń wywalczył pole position, a potem pewnie wygrał. David, wspólnik finansowy Spenarda, pomógł mu następnie wyjechać do Anglii. W 1985 roku Fabi wygrał tam brytyjskie i europejskie mistrzostwa Formuły Ford 2000, a na sezon 1986 związał się z zespołem West Surrey Racing Dicka Bennettsa w brytyjskiej Formule 3, gdzie jego partnerem miał być Damon Hill. W lutym 1986 roku, podczas prywatnych testów na torze Goodwood, wypadł z trasy w szybkim zakręcie Madgwick i zmarł w szpitalu w Chichester. Richard Dutton, którego zespół prowadził Fabiego w Formule Ford 2000, powiedział magazynowi „Motor Sport”, że jako kompletny zawodnik Fabi stoi w jego oczach ponad wszystkimi, których prowadził, z Juanem Pablem Montoyą włącznie.

Pod koniec 1986 roku Raymond David kupił tor w Shannonville. Według komunikatu z 2019 roku podwoił jego długość i zbudował charakterystyczne trybuny wzdłuż prostej startowej. Baza historicracing.com podaje, że przy rozbudowie w 1988 roku jedną z pętli nazwano imieniem Fabiego. Na ten sam rok baza Motorsport Memorial datuje Pro Track, liczący 2,47 km i biegnący obwodem terenu. Dziś tor ma cztery konfiguracje: Long Track (4,03 km), Pro Track, Fabi Track (2,23 km) i Nelson Track (1,8 km).

Według operatora za Davida tor stał się miejscem, w którym szkolono przyszłych mistrzów. Kanadyjska Galeria Sław Sportów Motorowych (Canadian Motorsport Hall of Fame) podaje, że Richard Spenard założył w Shannonville w 1985 roku szkołę Spenard-David i był pierwszym nauczycielem Jacques'a Villeneuve'a, Grega Moore'a, Patricka Carpentiera i Rona Fellowsa. Operator toru przywołuje Villeneuve'a jako przykład mistrza, który szlifował tu umiejętności, i reklamuje Shannonville hasłem „Birthplace of Champions”, czyli „kolebka mistrzów”. Motocyklową szkołę FAST, należącą do Davida, prowadził po zakończeniu kariery Michel Mercier, mistrz serii RACE Superbike z 1990 roku. Torem zarządzał Alan Labrosse, któremu tę funkcję zaproponował sponsorujący go David.

Motocykle, slicki i śnieg w maju

W 1992 roku tor przejął wspólnik Davida, Jean Gauthier, i pozostał właścicielem dłużej niż ktokolwiek inny. Najbogatsza historia toru to wyścigi motocyklowe, stwierdziła w 2020 roku Stephanie Wallcraft z Wheels.ca. Do 2019 roku Shannonville gościło 57 wyścigów krajowych mistrzostw Superbike na trzech różnych konfiguracjach, więcej rund tego cyklu niż jakikolwiek inny tor. W latach 2002–2005 Long Track był sceną finałów sezonu, w tym dwóch rozstrzygnięć o tytuł różnicą pięciu punktów: w 2003 roku mistrzem został Pascal Picotte, w 2005 roku Francis Martin. Potem mistrzostwa przeniosły się na pętlę Pro, a we wrześniu 2023 roku CSBK potwierdziło, że finał sezonu odbędzie się znów na długiej konfiguracji.

Ścigały się tu też samochody. Pod koniec maja 2009 roku rundę Canadian Touring Car Championship rozgrywano na pełnej pętli. W niedzielę rano, gdy zawodnicy ustawiali się na prostej startowej, zaczął padać deszcz, który przeszedł w grad, potem w śnieg i marznący deszcz, a kierowcy mieli już założone slicki.

Tor ma też swoją ciemną kartę. Baza Motorsport Memorial wymienia trzech motocyklistów, którzy zginęli tu w latach 1984–2005, wśród nich Glenna Schauble'a, który w maju 2000 roku, w drugim wyścigu zawodowej kariery, stracił panowanie nad motocyklem podczas jazdy na tylnym kole na linii mety i został potrącony przez jadących za nim zawodników. Podczas wyścigu cyklu Super Series 11 czerwca 2023 roku zderzyło się pięć motocykli; zginął Jose Azevedo, a czterech zawodników opatrzono na miejscu. Okoliczności zderzenia badał zespół rekonstrukcji wypadków policji prowincji Ontario (OPP).

Pięć lat zalotów

Tor był wystawiony na sprzedaż od 2014 roku. John Bondar, organizator Canadian Touring Car Championship i były prezes regionu Ontario stowarzyszenia Canadian Automobile Sport Clubs, potrzebował pięciu lat, żeby podpisać umowę, z czego dwa lata trwały negocjacje z poprzednim właścicielem; jak opowiadał w 2020 roku serwisowi Wheels.ca, każde spotkanie i każdą rozmowę zapisywał w oprawionym w skórę notesie. Transakcję ogłoszono 11 października 2019 roku: Shannonville kupili Bondar i Steve Gidman, przedsiębiorca z branży technologicznej, który na początku lat 80. jeździł tu w klubowej Formule Libre. Zapowiedzieli przekształcenie toru w wielofunkcyjne centrum z naciskiem na wydarzenia firmowe.

Pierwsze zadania były przyziemne. Bondar mówił o zalewaniu toru podczas ulew, o padoku ze żwiru i ziemi i o nowym ogrodzeniu, bo od strony drogi teren „wygląda jak pole farmera”. Układu toru zmieniać nie zamierzał: „to ma bogatą historię, więc zmiana nie miałaby sensu”. Operator zapowiedział ukończenie centrum imprez na 150 osób przy wjeździe. W tym samym wywiadzie Bondar opowiedział, jak przy kupnie domu w Belleville przedstawiono go dyrektorowi firmy budowlanej, który okazał się Steve'em Nelsonem, synem założyciela toru. „Uznaliśmy, że to dobra karma i że transakcja dojdzie do skutku”, wspominał.

Własnym autem na długiej pętli

Dni torowe dla kierowców z własnymi samochodami prowadzi dziś firma GT Race; operator na swojej stronie odsyła wprost do niej. Jeździ się po Long Track, który według organizatora ma 14 szybkich i wolnych zakrętów, dobrą widoczność toru przed maską i rozległe pobocza. Na sezon 2026 zaplanowano osiem takich dni, od 24 kwietnia do 17 października. Uczestnicy jeżdżą w trzech grupach (początkujący, średniozaawansowani, zaawansowani), siedem razy po 20 minut, a wyprzedzać wolno tylko w strefach oznaczonych niebieską flagą; obowiązuje kask, który można wypożyczyć, a pickupy, SUV-y i jednomiejscowe bolidy nie są dopuszczane. Pełny dzień kosztował w 2026 roku 250 dolarów kanadyjskich plus podatek HST przy zapisie co najmniej 11 dni przed terminem.

Krótszą formę oferuje sam operator. W wybrane poniedziałki od 18.00 do zmierzchu odbywa się Motion Monday, czyli dwie, trzy godziny jazdy po Long Track w grupach dobranych według deklarowanego doświadczenia, we współpracy z Rolling Start HPDE i z instruktorami na miejscu; wieczór kosztował w 2026 roku 60 dolarów z podatkiem. Tor wynajmują też kluby: St. Lawrence Automobile Club zaplanował jesienny dzień jazd na 18 października 2026 roku. Kto chce się ścigać, może zacząć od dwudniowej Shannonville Racing Academy, po której wolno wystąpić o samochodową licencję wyścigową; uczestnik przyjeżdża własnym autem i we własnym kasku.

Pięćdziesiąt lat później

Jubileusz pierwszego wyścigu świętowano w ostatni weekend września 2026 roku, podczas finału regionalnego cyklu RACE Moto. Francis Martin, trzykrotny mistrz Kanady Superbike, wrócił z emerytury, by pojechać pierwszą generacją Suzuki GSX-R1000 w barwach, w których ścigał się tym motocyklem w Shannonville ćwierć wieku wcześniej. W sobotni wieczór 26 września honorowy marszałek imprezy Jim Allen rozmawiał przed kamerą z wieloletnim spikerem toru Patem Gonsalvesem. Obaj byli przy pierwszym wyścigu motocyklowym na tym torze, pięćdziesiąt lat wcześniej.

Kalendarium

• 1974: rodzina Johna Nelsona kupuje teren w Shannonville i buduje tor kartingowy.
• 1976: w weekend Święta Dziękczynienia pierwszy wyścig motocyklowy na Nelson International Raceway.
• 1979: tor kupuje Jack Boxstrom.
• 1980: druga runda w historii mistrzostw Kanady Superbike, na pętli Nelsona.
• 1984: krajowy finał samochodowy, mistrzostwo Kanady F2000 dla Bertranda Fabiego.
• 1986: w lutym ginie Fabi; pod koniec roku tor kupuje Raymond David.
• 1988: rozbudowa toru i pętla imienia Fabiego.
• 1992: właścicielem zostaje Jean Gauthier.
• 2019: tor kupują John Bondar i Steve Gidman.
• 2023: CSBK potwierdza finał sezonu mistrzostw Superbike na długiej pętli.
• 2026: obchody 50-lecia pierwszego wyścigu.