Motokáry Dlhá: tor, który w planie gminy był miasteczkiem ruchu

Czternastego sierpnia 2014 r. o 18:00 w domu kultury we wsi Dlhá starosta Rudolf Braniša otworzył publiczne posiedzenie w sprawie inwestycji, która w urzędowych pismach nosiła skromną nazwę „Športovo-rekreačný areál”, czyli ośrodek sportowo-rekreacyjny. Za tą nazwą krył się asfaltowy tor o długości 1095 m, wpisany do projektu jako obiekt budowlany SO-05, i to on był przedmiotem sporu. Sala podzieliła się na zwolenników, przeciwników i tych, którzy tylko słuchali. Niecałe trzy lata później na polu u podnóża Małych Karpat jeździły już gokarty, a dziś ten sam asfalt wynajmuje się także kierowcom samochodów osobowych, po pół godziny dla grupy najwyżej trzech aut.

Lokalizacja	Dlhá, okres Trnawa, kraj trnawski, Słowacja; pole na północny zachód od wsi, przy drodze III/50216, ok. 900 m od wsi według studium akustycznego z 2014 r.
Typ	asfaltowy tor kartingowy, udostępniany też motocyklom, samochodom osobowym i zawodom autoslalomu
Długość	1095 m
Szerokość	od 7 do 10 m
Zakręty	7 w lewo i 12 w prawo, 9 prostych (według operatora)
Kierunek jazdy	zgodnie z ruchem wskazówek zegara; w wybrane dni motocykle jeżdżą w przeciwną stronę
Otwarcie	wiosna 2017 r.
Operator	Motokáry Dlhá, s.r.o. (do czerwca 2018 r. AUREKO-J.O., spol. s r.o.)
Najważniejsze imprezy	Slovenský kartingový pohár (m.in. 2019 i 2020), autoSLALOMSHOW Cup (2024 i 2025)
Status	czynny

Pomysł przy piwie, pole przy Matildinym dvorze

Według reportażu portalu TopSpeed.sk z marca 2017 r. wszystko zaczęło się wieczorem przy piwie. Dwaj koledzy, Juraj Oravec i Milan Vandák, obaj w przeszłości związani z kartingiem, wymyślili własny tor; najpierw pomysł odrzucili, potem postanowili zbudować obiekt, jakiego, jak pisał autor, na Słowacji jeszcze nie było. Pierwszą przeszkodą okazał się grunt, bo duży zwarty kawałek ziemi trudno było znaleźć. Znalazł się pod wsią Dlhá w powiecie trnawskim: według dokumentów urzędowych była to parcela nr 1525/2 o powierzchni 58 609 m², grunt orny na północny zachód od wsi, przy lokalnej drodze III/50216, która łączy Dlhą z drogą II/502 między Doľanami a Dolnými Orešanami.

Dlhá ma 437 mieszkańców (stan na koniec 2021 r.), a pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1296 r. W planach teren nazwano „Pri Matildinom dvore”, czyli „przy Matildinym dworze”; Matildin dvor to sąsiednia zabudowana lokalizacja, wymieniana w tych samych dokumentach. Regionalny urząd ochrony zabytków w Trnawie zażądał przed budową nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi. W katastrze gminy zarejestrowano osadę z młodszej epoki kamienia, a mniej więcej 50 m na południe od placu budowy wyróżnienia roślinności wskazywały na nieistniejącą budowlę nieznanego wieku. Czy nadzór coś znalazł, dostępne źródła nie mówią.

Najpierw tor, potem miasteczko ruchu

Pierwsze podejście się nie udało. Z pisma gminy z kwietnia 2014 r. wynika, że 27 czerwca 2012 r. inwestorzy przedstawili radzie gminy wniosek o zmianę planu zagospodarowania pod ośrodek motorowo-sportowy z torem gokartowym, a 1 sierpnia 2012 r. rada się na to nie zgodziła. Drugi wniosek, złożony 21 listopada 2012 r., mówił o sporcie i wypoczynku. Rada przyjęła go 12 grudnia 2012 r. w kształcie: pensjonat z restauracją, pole namiotowe i kempingowe, miasteczko ruchu drogowego do wychowania dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, korty tenisowe, strefa wypoczynku.

Zmianę planu, oznaczoną numerem 3/2013, opracowała trnawska pracownia A5 Ateliér. Wyznaczyła teren R1 o powierzchni 5,8609 ha, który z gruntu rolnego stał się terenem sportowo-rekreacyjnym o znaczeniu ponadregionalnym. Rada gminy uchwaliła zmianę 8 października 2013 r. Zapisane w planie zasady dla tego terenu mówią o ośrodku z przeważającą funkcją wychowania sportowego dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym i wymieniają pensjonat, pole namiotowe, miasteczko ruchu dla dzieci i młodzieży, boiska do tenisa, siatkówki, minigolfa i streetballa, ścieżki rowerowe i strefę wypoczynku; o gokartach nie ma w nich ani słowa.

Obiekt budowlany SO-05

Pod koniec marca 2014 r. Juraj Oravec i Milan Vandák złożyli w Urzędzie Okręgowym w Trnawie dokumentację do oceny oddziaływania na środowisko. Ośrodek miał służyć wychowaniu sportowemu dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, rekreacji mieszkańców, a także jako plac manewrowy dla szkół jazdy i początkujących kierowców; jako możliwość alternatywną dopuszczano małą wypożyczalnię gokartów. Projekt obejmował budynek obsługi, 20 garaży, dwa korty tenisowe, 40 miejsc parkingowych i tor treningowy SO-05: 1095 m, od 7 do 10 m szerokości, z nawierzchnią z dwóch warstw asfaltobetonu na 40 cm kruszywa. Regionalny portal trnava-live.sk szacował koszt na 940 tys. euro i podawał, że budowa ma ruszyć w czerwcu 2014 r., a skończyć się na początku lata 2016 r.

Gmina odpowiedziała 7 kwietnia 2014 r. Rada uznała tor za zasadniczą różnicę wobec zatwierdzonego zamiaru i zażądała, by obiekt SO-05 zamienić na miasteczko ruchu dla dzieci, wykluczyć gokarty i motocykle z silnikami dwusuwowymi, usypać wał przeciwhałasowy obsadzony drzewami i poddać projekt pełnej ocenie oddziaływania na środowisko. Trzynastego maja 2014 r. urząd orzekł, że przedsięwzięcie rzeczywiście musi przejść pełną procedurę.

Wieczór w domu kultury

Na sierpniowe posiedzenie przyszli starosta, dwaj radni, Milan Vandák jako przedstawiciel inwestorów, przedstawiciele projektanta i autora raportu, dwoje przedstawicieli zainteresowanej społeczności oraz 23 inne osoby z publiczności. Jak odnotował urząd, część z nich poparła inwestycję: młode dziewczyny mówiły, że we wsi nic nie ma, a nawet gospoda jest zamknięta; jeden z radnych dodał, że mieszkańców ubywa i został tylko sklep. Przeciwnicy, w tym mieszkańcy górnego końca wsi, na posiedzeniu i w pismach do urzędu obawiali się hałasu, spalin, zalewania domów wodą z 15 000 m² utwardzonej powierzchni na gliniastym gruncie oraz płoszenia zwierzyny. Na pytanie, kto zagwarantuje, że nie będzie się jeździć nocą, przedstawiciel autora raportu odpowiedział, że regulamin zatwierdza rada gminy, a urząd może zlecić kontrolę.

Akustycy z bratysławskiej firmy EUROAKUSTIK zmierzyli przejazdy gokartu na odcinku próbnym przy torze kartingowym w Bratysławie. Przyjęli, że ośrodek będzie działał od 16:00 do 20:00 i gokarty przejadą w tym czasie łącznie 350 okrążeń; wyszło im, że w najbliższym chronionym miejscu na zewnątrz budynków normy nie zostaną przekroczone. Spółka Matilda z Bratysławy, reprezentowana przez adwokata, zamówiła własną ocenę dla domu rodzinnego w Matildinym dvorze, odległego według tej oceny o 220 m. Wynikało z niej, że przy ośmiu gokartach na torze normy zostałyby przekroczone, a wał ziemny nie wystarczy. W opinii końcowej urzędu jej wnioski streszczono między innymi zdaniem:

Nazwa budowy wprowadza w błąd, bo chodzi o klasyczny wyścigowy tor gokartowy ze wszystkimi aspektami oddziaływania na środowisko.

Projekt regulaminu z lipca 2014 r. dzielił tydzień: w czwartki od 9:00 do 14:00 tor miał być na zamówienie mobilnym miasteczkiem ruchu dla dzieci, od wtorku do niedzieli od 14:00 do 21:00 torem gokartowym. Wał przeciwhałasowy miał mieć 2,5 m wysokości i porosnąć głównie drzewami liściastymi. Na torze mogło jednocześnie jechać najwyżej dziesięć czterosuwowych gokartów z silnikiem Honda GX 270, z prędkością do 60 km/h.

Dwudziestego siódmego października 2014 r. Urząd Okręgowy w Trnawie wydał opinię końcową, w której zalecił realizację pod warunkami. Wśród nich znalazły się wyłącznie gokarty czterosuwowe i zakaz wyjeżdżania nimi poza teren ośrodka, regulamin z harmonogramem jazd i liczbą kierowców, urzędowe potwierdzenie maksymalnej prędkości gokartu, kontrolne pomiary hałasu przy odbiorze budowy, obsadzony wał i badania archeologiczne.

Kwiecień 2017

Dzisiejszy operator, spółka Motokáry Dlhá, figuruje w rejestrze handlowym od 4 grudnia 1996 r. Powstała jako AUREKO-J.O., spol. s r.o., z Jurajem Oravcem wśród wspólników; w czerwcu 2016 r. zmienił się skład wspólników, wszedł do niego Milan Vandák, a do przedmiotu działalności dopisano prowadzenie obiektów sportowych, pola kempingowego i garaży. Jako wydawca strony internetowej ośrodka podpisywała się jeszcze w maju 2018 r. pod dawną nazwą.

Reportaż TopSpeed.sk z 5 marca 2017 r. opisywał ośrodek jako już działający, choć na torze dopracowywano jeszcze ostatnie szczegóły. Według autora sama zmiana planu zagospodarowania zajęła rok, pozwolenia prawie trzy lata, a budowa nieco ponad półtora roku; profil toru i zaplecze inwestorzy zaprojektowali sami, a z czasem dobrali trzeciego wspólnika. W marcu na tor mogli wjeżdżać zawodnicy z własnymi gokartami, na początek kwietnia zapowiedziano wypożyczalnię z gokartami Sodi RT8. Strona ośrodka, zapisana w internetowym archiwum w maju 2017 r., zapowiadała te gokarty od 15 kwietnia 2017 r., a cennik mówił o 10 euro od osoby za 10 minut i 150 euro za godzinę wynajmu całego toru.

Autor reportażu nazwał tor czwartym najdłuższym w Europie, a operator do dziś reklamuje go jako najdłuższy na Słowacji. To drugie hasło trzeba czytać z zastrzeżeniem: Slovak Karting Center przy Slovakia Ringu podaje na swojej stronie długość 1172 m. Od 14 czerwca 2018 r. spółka nazywa się Motokáry Dlhá, s.r.o.

Puchar, slalom i motocykle pod prąd

Serwis KartingSport.sk zapraszał na zawody gokartów w Dlhej już na 13 maja 2017 r. Regulamin piątej rundy serii Slovenský kartingový pohár, rozegranej tu 17 sierpnia 2019 r. przez stowarzyszenie Karting Team Topoľčany, opisywał tor jako jeżdżony zgodnie z ruchem wskazówek zegara, długi na 1097 m i szeroki na od 6 do 10 m. Rok później Dlhá gościła trzecią rundę tej serii, 22 sierpnia 2020 r.

W ostatnich sezonach tor przyjmuje autoslalom. Seria autoSLALOMSHOW Cup otwierała w Dlhej sezony 2024 i 2025 (30 marca 2024 r. i 12 kwietnia 2025 r.) i wracała tu pod koniec sezonu, 26 października 2024 r. i 20 września 2025 r. W wynikach wrześniowej rundy z 2025 r., zapisanej pod nazwą „GoKart Dlhá”, najkrótszy łączny czas, 3:39,124, ma Filip Krajčovič w gokarcie zapisanym jako „GoKart 125”, a drugi jest Ľuboš Čelin w Tesli.

Operator organizuje też własne amatorskie wyścigi pod nazwą Dlhovský výfuk (výfuk to po słowacku wydech) na swoich gokartach rozlosowywanych przed kwalifikacjami: na wrzesień 2025 r. zaplanował sprint na dziesięć gokartów i dwugodzinny wyścig dwuosobowych zespołów. W wybrane dni, najczęściej w poniedziałki, tor należy do motocykli. Całodzienny bilet kosztuje 40 euro, każdą maszynę mierzy się przed wjazdem, wydech musi być seryjny, a hałas przy pełnym gazie nie może przekraczać 100 dB. W kalendarzu część tych dni ma dopisek „opačný smer”, czyli jazdę w przeciwnym kierunku; grupy rezerwujące gokarty mogą dokupić taką jazdę za 10 euro.

Pół godziny dla trzech aut

Dla kierowcy amatora najciekawsza jest stała oferta „Jazda vlastným osobným autom”, czyli wynajem toru dla własnego samochodu. Termin ustala się mailowo, a rezerwacje przyjmowane są na dni od poniedziałku do soboty, między 9:00 a 16:00; pół godziny kosztuje 120 euro z VAT, a jeździ się w grupach najwyżej trzech aut. Wpuszczane są tylko seryjne samochody osobowe dopuszczone do ruchu, z seryjnym układem wydechowym, bez tuningu i bez aut wyścigowych; kierowca musi mieć prawo jazdy i ukończone 18 lat, a jazda w kasku jest obowiązkowa. Przed wyjazdem płaci się 100 euro kaucji, zwracanej, jeśli bariery zostaną nietknięte, a za przesunięcie band operator liczy co najmniej 100 euro bez VAT. Jeździ się wyłącznie po asfalcie, ścinanie zakrętów po trawie jest zakazane, a zasady bezpieczeństwa podpisuje się na miejscu.

Kto potrzebuje toru na dłużej, może go wynająć bez gokartów: godzina kosztuje 210 euro od poniedziałku do czwartku i 250 euro od piątku do niedzieli, cały dzień do 19:00 odpowiednio 2000 i 2500 euro, wszystko z VAT. Właściciele prywatnych gokartów i minibike'ów płacą 35 euro za dzień, ustępują jednak klientom wypożyczalni, a w niedziele i święta nie jeżdżą. Wypożyczalnia ma 12 gokartów Sodi RT10 z silnikiem Honda o mocy 9 KM; 10 minut kosztuje 14 euro, a od października do marca gokarty wypożycza się tylko po wcześniejszym umówieniu.

Obok toru stoją restauracja z tarasem na 70 miejsc z widokiem na tor, plac zabaw, tor rowerowy pumptrack otwarty 1 maja 2021 r. i kemping Karavan Town, który według operatora ruszył wiosną 2022 r. Na stronie głównej operator wywiesza rekord toru, 1:04,384, nie podając, kto, czym i kiedy go ustanowił. Kto chce wjechać na tor własnym autem, podpisuje przed jazdą oświadczenie zatytułowane „Športovo oddychový areál pre deti a mládež”, czyli „ośrodek sportowo-wypoczynkowy dla dzieci i młodzieży”. Pod spodem zostaje miejsce na datę i podpis: „v Dlhej, dňa”.