Circuit EIA w Pont-l'Évêque: tor na łąkach normandzkiej farmy

Jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych na łąkach, na których leży dziś tor w Pont-l'Évêque, zimą pasło się bydło Jeana Dutacqa. Hodowca z normandzkiego Pays d'Auge miał już ponad pięćdziesiąt lat, gdy postawił na rozrywkę samochodową i w kwietniu 1992 roku otworzył na ziemi swojego gospodarstwa tor. Circuit automobile EIA jest torem szkoleniowym: od ponad trzydziestu lat na jego dwóch kilometrach asfaltu amatorzy uczą się jazdy sportowymi autami, hamowania awaryjnego i omijania przeszkód, a dziś mogą tu także przyjechać własnym samochodem i jeździć z instruktorem na prawym fotelu.

Lokalizacja	138 route du Lac, droga departamentalna D48, Pont-l'Évêque, departament Calvados, Normandia; ok. 10 km od Deauville
Typ	ośrodek pilotażu i doskonalenia techniki jazdy: tor samochodowy, płyta poślizgowa, tor kartingowy, trasy terenowe w lesie
Tor samochodowy	ok. 2 km, płaski, z liniami przejazdu wymalowanymi na asfalcie; według operatora z homologacją FFSA, francuskiej federacji sportu samochodowego
Płyta poślizgowa	prosta 230 m i okrąg o średnicy 80 m, automatyczne zraszanie, „ściana wody”
Tor kartingowy	850 m według operatora, z homologacją FFSA i elektronicznym pomiarem czasu
Teren	posiadłość o powierzchni 90 ha, z lasem
Otwarcie	kwiecień 1992 r.; spółka Espace International Automobile zarejestrowana 2 stycznia 1992 r.
Założyciel	Jean Dutacq, wcześniej hodowca bydła
Operator	do 2025 r. rodzinna spółka EIA, w 2025 r. przejęta i wchłonięta przez spółkę 3P Circuits
Ruch	co najmniej 25 000 odwiedzających rocznie według dyrekcji (2016)
Dla amatorów	godzina coachingu we własnym aucie z instruktorem: 179 euro z ubezpieczeniem OC (stan z 5.10.2026)
Status	czynny, otwarty codziennie oprócz wtorków

Farma za lasem

Jean Dutacq urodził się w 1938 roku w Saint-Vaast-en-Auge, a w 1964 roku, w roku ślubu, osiadł w Reux pod Pont-l'Évêque i już się stamtąd nie wyprowadził. Hodował bydło. Jego córka Véronique Morel opowiadała „Le Pays d'Auge”, że ojciec pod wpływem kolejnych spotkań postanowił porzucić zawód rolnika i hodowcy dla rekreacji samochodowej; gazeta nazwała to ryzykownym zakładem człowieka po pięćdziesiątce. W innym wywiadzie Morel tłumaczyła, że okolica jest turystyczna, więc był tu potencjał. Spółkę Espace International Automobile, w skrócie EIA, zarejestrowano 2 stycznia 1992 roku, a tor ruszył w kwietniu.

Tak Véronique Morel opisała w 2022 roku ziemię, na której stoi tor: „To było gospodarstwo rolne, farma naszych rodziców. Łąki, na których zimą spokojnie pasły się zwierzęta”. Morel podkreślała, że rodzina nie przekształcała krajobrazu: „Nie naruszyliśmy środowiska, jesteśmy bardzo przywiązani do tego miejsca”. Toru nie widać z drogi, a według Morel goście, którzy przejadą przez las na terenie posiadłości, są zaskoczeni widokiem 30-hektarowego płaskowyżu. Cała posiadłość, w której spółka ma siedzibę pod adresem Domaine de Betteville, liczy według operatora 90 ha.

W przedsięwzięcie Dutacq wciągnął żonę i dzieci: Véronique, wcześniej prawniczkę, która zajęła się handlem i administracją, oraz Maxence'a, który kierował ośrodkiem i instruktorami, a w 2022 roku był dyrektorem technicznym. W rejestrze handlowym z 2014 roku jako zarządzający spółką figurowali Jean i Monique Dutacq. Na początku firma celowała w klientów korporacyjnych, a osobom prywatnym otworzyła się później. „Zdajemy sobie sprawę, że wtedy to nie był produkt dla masowego odbiorcy”, mówiła Morel. Sale seminaryjne urządzono w dawnym budynku gospodarskim; w 2001 roku strona operatora wymieniała cztery, nazwane BMW, Lotus, Rover i Renault, a po zajęciach zapraszała na taras klubu z widokiem na jezioro. W 1992 roku firma miała pięć samochodów, w tym Caterhama Super Seven.

Instruktor z Le Mans

Dutacq otoczył się też ludźmi ze świata motoryzacji. Véronique Morel wspominała, że do zespołu dołączył Jean-Pierre Jaussaud i przez dziesięć lat był tu etatowym instruktorem. Jaussaud dwukrotnie wygrał 24-godzinny wyścig w Le Mans: w 1978 roku z Didierem Pironim w Alpine-Renault A442B i w 1980 roku z Jeanem Rondeau w samochodzie Rondeau M379B z silnikiem Forda. Zmarł w 2021 roku, rok przed trzydziestymi urodzinami toru.

Strony operatora z 2001 roku, zachowane w Internet Archive, pokazują ofertę z tamtych lat: Spider Renault i Lotus Elise po 150 KM oraz Lotus Seven o mocy 115 KM i masie 520 kg na „dużym torze pilotażowym o długości 2 km”, z instruktorem połączonym z kierowcą przez radio. W opisie strony wymieniał wśród swoich zajęć „pierwszą szkołę pilotażu BMW”. W 2003 roku liczył ponad 90 pojazdów na 90 hektarach: formuły Renault, BMW, Caterhamy, Spidery, Elise, terenówki, quady i karty, do tego trzy tory asfaltowe, trasę dla aut terenowych i 15 km leśnych ścieżek. We wrześniu 2003 roku doszedł Smart Roadster z łopatkami zmiany biegów przy kierownicy. Cennik z 2005 roku wyceniał pół godziny jazdy Lotusem Seven na 90 euro, a Elise lub Spiderem na 95 euro; jeden samochód przypadał na jednego lub dwóch kursantów.

Tor zaczęła odwiedzać prasa motoryzacyjna. W lipcu 2004 roku François Chapus z serwisu Caradisiac testował tu Opla Speedstera Turbo i chwalił „techniczny i bardzo bezpieczny tor EIA koło Pont-l'Évêque”; przyznał, że badając granice przyczepności, obrócił auto niespełna dziesięć razy, w tym dwa razy niechcący. W styczniu 2005 roku Roman Scobeltzine z magazynu „Challenges” porównywał tu Volkswagena Golfa GTI z Renault Mégane RS na „małym i krętym torze”, który w zimny i wilgotny dzień był „zamieniony w lodowisko”.

BMW, żandarmi i tysiąc młodych kierowców

Obok pilotażu działała szkoła bezpiecznej jazdy. Strony operatora z lat 2002–2005 opisują jedno- i dwudniowe kursy jazdy po śliskiej nawierzchni w BMW 320i i 330d: hamowanie awaryjne z ABS i bez niego, podsterowność, nadsterowność i obroty, a drugiego dnia zajęcia o oponach, hamowanie w zakręcie i omijanie przeszkód. W 2005 roku jeden dzień kosztował 297 euro, dwa dni 525 euro. Dziś operator pisze o trzydziestu latach współpracy z BMW France przy kursach bezpiecznej jazdy na wydzielonym torze, gdzie ćwiczy się zachowanie przy aquaplaningu, hamowanie awaryjne i omijanie przeszkód. Ten tor to prosta o długości 230 m i okrąg o średnicy 80 m, z automatycznym zraszaniem i „ścianą wody”; „Le Pays d'Auge” opisał go jako tor „w kształcie rakiety”.

Na początku 2006 roku działający przy torze ośrodek bezpiecznej jazdy BMW i żandarmeria uruchomili akcję dla młodych kierowców, którzy na preferencyjnych warunkach mogli przejść jednodniowy kurs; strona operatora z 2007 roku adresowała ją do osób w wieku od 18 do 30 lat. Prowadzący ją Roger Gély, były żandarm i przewodniczący stowarzyszenia „1000 młodych kierowców”, opisywał w 2016 roku przebieg dnia: rano trochę teorii, potem jazda w warunkach naśladujących śnieg, gołoledź i aquaplaning, nauka pozycji za kierownicą, okulary symulujące 0,8 promila alkoholu, po południu hamowanie i omijanie przeszkód najpierw w samochodach ośrodka, potem we własnych, a od 16.30 zajęcia z żandarmem o przyczynach wypadków. Ćwiczenia odbywały się w samochodach BMW. W 2017 roku operator podawał, że stowarzyszenie Association Jeunes Conducteurs Calvados przeszkoliło tu w ciągu ponad dziesięciu lat ponad 5500 młodych kierowców; uczestnik płacił 45 euro przy rzeczywistym koszcie dnia 250 euro, a terminów było czterdzieści w roku. Rok później Véronique Morel mówiła BFM Business o około 650 uczestnikach rocznie; według stacji koszt kursu często pokrywają ubezpieczyciele.

Dziennikarze BFM Business sprawdzili wtedy na sobie część kursu poświęconą telefonowi. Instruktor Thierry Duguey, zastępca kierownika toru, poprosił ich o napisanie SMS-a przy 60 km/h; samochód omal nie wypadł z toru, a hamowanie awaryjne przyszło o dwie, trzy sekundy za późno.

„Cały czas, który spędzacie przy telefonie, to czas, w którym nie patrzycie na drogę”. (Thierry Duguey, 2018)

Dwa kilometry bez przewyższeń

Tor samochodowy ma około 2 km długości i według operatora nie ma przewyższeń, zapewnia doskonałą widoczność, ma nową nawierzchnię, różne rodzaje zakrętów i nawroty oraz linie przejazdu wymalowane na asfalcie. Reporterka „Le Pays d'Auge”, która w 2019 roku jeździła tu Alpine A110 i Lotusem Elise, pisała, że miejsca hamowania i zmiany biegów wskazują znaki na nawierzchni i małe tablice, a sam tor nazwała technicznym, z wieloma zakrętami i kilkoma strefami hamowania; choć leży kilkaset metrów od autostrady i od miasta, otacza go las. Kwadrans za kierownicą to według dzisiejszego cennika od 8 do 10 okrążeń; w 2016 roku dyrekcja przeliczała to na 16–20 km.

„To tor techniczny, z ciasnymi zakrętami i nawrotami. Naprawdę pozwala się uczyć, nawet nowicjuszom”. (Maxence Dutacq, 2025)

Na terenie jest też tor kartingowy, który operator mierzy dziś na 850 m, z flotą 30 kartów o pojemności 270 cm³ i 10 juniorskich o pojemności 120 cm³. Dyrekcja mówiła w 2016 roku o co najmniej 25 000 odwiedzających rocznie, o około piętnastu stałych pracownikach i o działalności przez jedenaście miesięcy w roku; zimą zespół zajmuje się utrzymaniem terenu i samochodów. Tę samą liczbę gości gazeta podała w 2022 roku, zastrzegając, że chodzi o normalny sezon.

Od Caterhama do Ferrari

W 2016 roku flota roadsterów obejmowała Lotusy, Porsche 997 Carrera S, Clio RS i Toyotę GT86, dobrane tak, by były przystępne. „Nie chodzi o to, żeby wygrywała technika, tylko kierowca”, tłumaczyła Morel. W 2022 roku doszło Audi R8, a dziś cennik operatora obejmuje między innymi Ferrari 458 Italia, Lamborghini Gallardo LP560, Porsche 911 GT3, Mustanga Shelby GT350 i bolid Formuły 4. Kursy w samochodach z najwyższej półki prowadzą tu też dwaj zewnętrzni organizatorzy, Sprint Racing i Pilotage Passion, z którymi operator, jak pisze, współpracuje od piętnastu lat; oferują je w ustalonych terminach.

Tor pokazywała telewizja. W maju 2016 roku ekipa magazynu Automoto z TF1 nagrywała tu z Marion Jollès program o trzech SUV-ach; prezenterka przyznała, że ekipa wcześniej w ogóle nie znała tego toru. W odcinku tego samego programu, wyemitowanym 10 września 2017 roku, Denis Brogniart i kierowca wyścigowy Raymond Narac testowali tu samochody Porsche. W październiku 2023 roku piosenkarz Gérald de Palmas opublikował teledysk do utworu „Personne”, nakręcony na torze na początku września.

Nowi właściciele

Na trzydziestolecie, w 2022 roku, firmę wciąż prowadziła rodzina założyciela. Zmiany przyszły w 2025 roku i znane są z ogłoszeń w BODACC, francuskim urzędowym dzienniku ogłoszeń handlowych. W lutym spółkę przekształcono w uproszczoną spółkę akcyjną (SAS), a jej prezesem został Maxence Dutacq; w marcu prezesem została spółka 3P Circuits. W projekcie fuzji z 17 czerwca 2025 roku zapisano, że 3P Circuits ma wszystkie akcje EIA i ją wchłonie. Według rejestru Sirene spółka EIA została zamknięta 17 października 2025 roku, a jej wykreślenie z rejestru handlowego ogłoszono 2 lutego 2026 roku.

Spółkę 3P Circuits z siedzibą w Le Pecq zarejestrowano w styczniu 2023 roku, a w kwietniu tego roku kupiła ona przedsiębiorstwo toru samochodowego na lotnisku w La Ferté-Gaucher. W stopce strony tamtego toru jako dyrektorzy publikacji podpisani są Rodolphe Péneau i Samuel Potencier, a w 2023 roku doradca finansowy sprzedającego przedstawiał ich jako założycieli Groupe PPK, firmy działającej pod marką Sprint Racing, która przyjmuje ponad 60 000 klientów rocznie na blisko 25 torach we Francji i Belgii. Sprint Racing, od lat obecny na torze w Normandii, podaje w swoim opisie obiektu długość 2000 m. W sierpniu 2025 roku Maxence Dutacq nadal prowadził na torze jazdy jako jego kierownik.

Jean Dutacq żegnał się w tym czasie z inną rolą. Przez ponad czterdzieści lat był merem Reux, a w marcu 2026 roku, jako 88-latek i najstarszy mer w departamencie Calvados, przekazał urząd następczyni. We wrześniu 2025 roku prefekt Calvados i Anne d'Ornano wręczyli mu złoty medal honorowy za służbę samorządową, a w relacji „Le Pays d'Auge” z uroczystości przytoczono słowa o jego drodze „od gospodarstwa rolnego do toru samochodowego w Pont-l'Évêque”. W czerwcu 2026 roku jego portret zawisł w merostwie Reux obok portretu baronowej Alix de Rothschild, która kierowała gminą w latach 1953–1982.

Własnym autem, z instruktorem obok

Kierowca, który chce pojeździć tu własnym samochodem, może wykupić u operatora godzinę coachingu. Oferta obejmuje wszystkie samochody osobowe i każdy poziom umiejętności: instruktor z dyplomem BPJEPS, francuskim zawodowym dyplomem trenerskim, jedzie w aucie i zależnie od poziomu kursanta przeplata wskazówki teoretyczne z jazdą. Godzina kosztuje 179 euro i obejmuje ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej; terminy rezerwuje się w dni powszednie, a na miejsce trzeba przywieźć kopię prawa jazdy i dowodu rejestracyjnego. Biuro turystyczne Terre d'Auge wymienia tę usługę razem z wynajmem toru, w cenie od 179 euro.

Instruktorzy dzielą się radami także w prasie. Maxence Dutacq, siedząc w 2025 roku obok dziennikarki „Le Pays d'Auge” prowadzącej Ferrari, kazał jej mocno hamować przed zakrętami, przyspieszać na wyjściu i trzymać się linii na asfalcie, a do tego dodał: „Zawsze patrz daleko, to klucz do dobrego toru jazdy”.

We wrześniu 2026 roku tor otwarto na jeden ranek tylko dla dwunastu nastolatków z niepełnosprawnością intelektualną z ośrodka medyczno-wychowawczego w Pont-l'Évêque, których członkowie Amicale des Porschistes de Normandie wozili po pętli swoimi Porsche. Wychowawca sportowy Bertrand Freslon, autor projektu, mówił, że poza samym przeżyciem chciał, by zrozumieli jedno: „że tor to nie droga”.

Kalendarium

• 1964: Jean Dutacq osiada w Reux.
• 2 stycznia 1992: rejestracja spółki Espace International Automobile.
• kwiecień 1992: otwarcie toru.
• 2001: strona operatora opisuje tor pilotażowy o długości 2 km i kursy w Lotusach i Spiderze Renault.
• 2003: ponad 90 pojazdów i trzy tory asfaltowe na 90 ha.
• 2004–2005: testy Caradisiac i „Challenges” na torze.
• 2006: start akcji dla młodych kierowców z żandarmerią.
• 2016: nagranie magazynu Automoto z TF1.
• 2017: emisja odcinka Automoto z testem Porsche na torze.
• 2023: teledysk Géralda de Palmasa.
• 2025: przejęcie EIA przez spółkę 3P Circuits i projekt fuzji obu spółek.
• 2 lutego 2026: ogłoszenie wykreślenia EIA z rejestru handlowego.