Automotodrom Brno: dziewięć dekad Masarykova okruhu

W niedzielę 17 września 1933 r. od północy nad Brnem padał drobny, nieustający deszcz. Widzowie, którzy szli na swoje miejsca skrajem 29-kilometrowej trasy, nanosili na jezdnię glinę z pól, a organizatorzy mówili o 220 000 sprzedanych biletów. O 10.30 Louis Chiron ruszył w Alfie Romeo do siedemnastu okrążeń Masarykova okruhu, prowadził od pierwszego do ostatniego i po 4 godzinach 50 minutach i 22,8 sekundy wygrał po raz trzeci z rzędu. Ta sama okolica na zachód od Brna gości dziś tor o długości 5,4 km, na którym w 2025 r. po pięcioletniej przerwie ponownie ścigało się MotoGP. Między tymi dwoma obrazami mieści się historia czterech kolejnych tras ulicznych, kilkunastu śmiertelnych wypadków, budowy autodromu w lesie za rządów komunistów i sporu o dziewięć milionów euro.

Lokalizacja	Brno-Žebětín i Ostrovačice, kraj południowomorawski, Czechy; adres operatora: Masarykův okruh 201, Ostrovačice
Typ	stały tor wyścigowy (wcześniej, w latach 1930–1986, tor uliczny)
Długość i konfiguracja	5 403,19 m, 14 zakrętów (6 lewych, 8 prawych), szerokość 15 m
Rok otwarcia	1987 (pierwszy wyścig 18 lipca 1987 r.)
Różnica wysokości	73,75 m; najdłuższe wzniesienie 7,5 proc. na 917 m
Rekord okrążenia (absolutny)	1:36,065, Ingo Gerstl, Toro Rosso STR1 (F1), BOSS GP, 2017
Rekord okrążenia (MotoGP)	1:53,691, Marc Márquez, Ducati, 2025
Właściciel i operator	grupa CREDITAS (od września 2025 r.); operator Automotodrom Brno, a.s.
Najważniejsze imprezy	Grand Prix Czech MotoGP (1987–2020, ponownie od 2025 r., umowa do 2029 r.), Masaryk Racing Days, 24H Series
Status	czynny; od kwietnia 2026 r. pod nazwą CREDITAS Autodrom Brno

Dwadzieścia dziewięć kilometrów po drogach powiatowych

Pomysł toru narodził się wśród kierowców, a nie urzędników. Według Sylvie Dykovej z Muzeum Techniki w Brnie za staraniami stała grupa zawodników skupiona wokół małżeństwa Junków, a rozważano trzy warianty trasy. Eliška Junková, wtedy najsłynniejsza czeska kierowczyni, weszła do komitetu organizacyjnego, a wzorem dla organizatorów był Nürburgring. Prezydent Tomáš Garrigue Masaryk już w 1929 r. zgodził się użyczyć nazwisko, a kancelaria prezydencka objęła finansowy patronat nad inwestycją wartą sześć milionów koron. Budowa ruszyła 10 kwietnia 1930 r.

Trasa miała ponad 29 km i składała się z państwowych i powiatowych dróg: z Nového Lískovca przez Pisárky, Kohoutovice i Žebětín do Ostrovačic, a stamtąd niemal prostymi szosami przez Popůvky, Veselkę i Bosonohy z powrotem. Pierwsze 18 km to kręte, wąskie i pagórkowate drogi powiatowe, ostatnie 11 km można było jechać na pełnym gazie, z wyjątkiem kilkukilometrowego odcinka z długimi falami w nawierzchni, które to uniemożliwiały. Jechano w lewo, przez 36 zakrętów lewych i 47 prawych, przy maksymalnym nachyleniu 7 proc. pod górę i 9,5 proc. w dół. Mieszały się tu asfalt, gorszy beton i kostka brukowa. Operator toru pisze dziś, że Masarykův okruh był dłuższy od Nordschleife; wpis w bazie Motor Sport Magazine dodaje, że w chwili otwarcia był to najdłuższy używany tor na świecie.

Pierwszy wyścig odbył się 28 września 1930 r., w dzień świętego Wacława. Wygrał Niemiec Heinrich-Joachim von Morgen w Bugatti, w czasie 4:54:13,6, ze średnią przekraczającą 101 km/h; przed samochodami klasy do 1,5 litra było 15 okrążeń, przed mocniejszymi 17. Na trasie stało ponad 100 000 widzów, a wśród startujących byli Rudolf Caracciola i Tazio Nuvolari. Jaroslav Ježek skomponował po tym wyścigu „Bugatti step”, inspirowany zwycięskimi samochodami i Junkovą.

Kolejne trzy edycje wygrał Chiron. W 1933 r. nagroda dla zwycięzcy wynosiła 80 000 koron, a firma Baťa ze Zlína wyłożyła dodatkowo 140 000 koron dla kierowców jeżdżących na jej oponach. Od 1934 r. w Brnie rządziły Srebrne Strzały: Hans Stuck i Bernd Rosemeyer wygrywali dla Auto Union w 1934 i 1935 r., a po rocznej przerwie, w 1937 r., Caracciola dla Mercedesa. Rosemeyer odniósł tu swoje pierwsze zwycięstwo w Grand Prix. W 1936 r. wyścigu nie było z powodu kłopotów organizacyjnych, a edycja z 1937 r. okazała się ostatnią przed wojną.

Tor upomniał się o pierwszą ofiarę 28 września 1934 r. Josef Brázdil, urodzony we Všetulach koło Holešova, rano, jeszcze przed oficjalnym treningiem, nie opanował nowego Maserati 6C-34 przed wjazdem do Ostrovačic i zginął. W 1937 r. w lasach między Ostrovačicami a Žebětínem po wypadku Hermanna Langa zginęło dwóch widzów, a jedenastu zostało rannych; sam Lang wyszedł bez obrażeń. Chiron dostał później ulicę swojego imienia w dzielnicy Bosonohy.

Zakręt Fariny

Rok po wojnie w Brnie manifestowano na rzecz powrotu wyścigów, ale z powodu powojennych braków i koniecznych napraw pierwszy wyścig odbył się dopiero w 1949 r. Trasę skrócono do 17,8 km, omijając Ostrovačice, i odwrócono kierunek jazdy. 25 września 1949 r. rozegrano wyścig Velká cena Československa według ówczesnych przepisów dla samochodów Grand Prix: przy trasie stały setki tysięcy ludzi. Był to jedyny wyścig tej rangi w historii kraju, bo do mistrzostw świata Formuły 1 od 1950 r. Brna już nie włączono.

Wyścig przyćmił wypadek na pierwszym okrążeniu. Giuseppe Farina, który rok później został pierwszym mistrzem świata F1, stracił panowanie nad Maserati przy kamieniołomie w leśnej partii przed Kohoutovicami, a samochód wpadł w widzów: byli zabici, a czternaście osób zostało rannych. Według serwisu Garáž.cz w tym samym miejscu rozbił się Reg Parnell, którego samochód odrzucił Farinę na dziesięć metrów. Zakręt do dziś nosi nazwisko Włocha, a naprzeciw jego apeksu stoi kamienny pomnik ofiar. Wygrał Brytyjczyk Peter Whitehead w jedynym Ferrari w stawce, a Maserati faworyzowanego przez publiczność Chirona nie wytrzymało szybkiego tempa w upale. Chaos komunikacyjny i niewydolne centrum prasowe posłużyły potem politykom za argument, by więcej takiego wyścigu nie organizować. W ten sam weekend zginęło dwóch czeskich kierowców, Václav Uher i Jaroslav Jonák.

Od 1950 r. tor przejęły motocykle. 10 września 1950 r. rozegrano pierwszy motocyklowy wyścig Velká cena Československa: 15 okrążeń, 267 km, a w klasie 500 cm³ wygrał Antonín Vitvar na Nortonie. W 1952 r. z powodów politycznych impreza dostała nazwę „Závod družby národů”, którą nosiła do 1963 r. Trasa z lat 1949–1963 miała 35 zakrętów lewych i 38 prawych oraz 171 m różnicy wysokości. Pod koniec dekady na tor, o którym Zachód zdążył zapomnieć, wróciły znane nazwiska, a w 1954 r. po raz pierwszy w klasie 250 cm³ wygrał František Šťastný, lider domowej stawki tamtych lat.

Lata pięćdziesiąte były też krwawe. 26 sierpnia 1956 r. Hans Baltisberger, jadący na czele wyścigu 250 cm³ na NSU Sportmax, wpadł w poślizg na mokrym odcinku za Žebětínem i zginął; tego samego dnia w wyścigu 500 cm³ zginął Francuz Michel Mouty, którego Norton uderzył w drzewo między Lískovcem a zakrętem przy stacji benzynowej. Śmierć Baltisbergera opisał Bohumil Hrabal w opowiadaniu „Smrt pana Baltisbergera”, a w 1978 r. w miejscu wypadku ustawiono głaz z tablicą autorstwa Adolfa Söhnleina; wiosną 2007 r. leżał pod nim wieniec od miasta Reutlingen. W 1957 r., mimo nowych zabezpieczeń, w piątkowym treningu zginął Szwed Waldemar Lundberg, a rok później francuski kierowca wózka bocznego Jacques Drion i jego niemiecka pasażerka Inge Stoll, gdy ich sidecar wypadł z drogi na zjeździe od Žebětína.

Trzy zwycięstwa Hailwooda w jeden dzień

Aby dostać się do kalendarza mistrzostw świata, organizatorzy musieli podnieść bezpieczeństwo trasy ulicznej. W 1964 r. wycięli z niej pętlę przez Žebětín; okruh skurczył się do 13,941 km, dostał gruboziarnisty asfalt, białe pasy na krawędziach, przejścia podziemne dla widzów, a z otoczenia usunięto niebezpieczne przedmioty. Nowy prawy zakręt przed Farinovą zatáčką nazwano imieniem Baltisbergera. Autorzy RacingCircuits.info piszą, że ten wariant stworzył charakterystyczny odcinek szybkich zakrętów wiejskich dróg obrzeżonych rowami.

W 1965 r. Masarykův okruh po raz pierwszy zapisał się w kalendarzu mistrzostw świata. Rok później Mike Hailwood wygrał w jeden weekend trzy klasy: 250, 350 i 500 cm³ na Hondach, a potem dominował Giacomo Agostini. Bohumil Staša ze Strakonic dwukrotnie stawał tu na podium Grand Prix, co według promotora czyni go najskuteczniejszym czeskim zawodnikiem w historii toru. Wyścig motocyklowy był największą imprezą sportową kraju, a wiosną przyjeżdżały samochody turystyczne i sportowe, najpierw w Pucharze Europy FIA, potem w mistrzostwach Europy.

Tor pozostawał drogą publiczną z całą jej infrastrukturą. W 1969 r. na Veselce, na rozmiękłym asfalcie, doszło do zbiorowego upadku w wyścigu 350 cm³, po którym zmarł František Boček. W 1972 r. Włoch Luigi Rinaldi wpadł na mokrym torze w aquaplaning i uderzył w ścianę na prostej startowej; zginął on i sędzia torowy. Redakcja iHNed napisała po latach, że właśnie ta śmierć dała impuls do budowy nowego autodromu. Tego samego lata na odcinku w Novém Lískovcu Niemiec Lutringhauser stracił panowanie nad wózkiem bocznym i uderzył w budkę telefoniczną; jego pasażer Cusnik zginął na miejscu.

Ostatni tor uliczny mistrzostw świata

W 1975 r. trasę przebudowano po raz kolejny: zniknęły odcinki przez Kohoutovice, Pisárky i Nový Lískovec, a długość spadła do 10,925 km. Za wyjazdem z lasu tor skręcał w prawo na nowo zbudowaną drogę, przechodził długim lewym łukiem przez osiedle Kohoutovice i stromym zjazdem koło Myslivny wracał na start w Bosonohach. Nową szosę z obu stron obudowano podwójnymi barierami z myślą o samochodach, a wśród motocyklistów zjazd do zakrętu przed metą nie cieszył się popularnością. Na motocykle czekały bele słomy, na samochody stalowe bariery. W 1977 r. klasa 500 cm³ ścigała się na starym okruhu po raz ostatni, bo dla tych maszyn tor był zbyt niebezpieczny.

W 1982 r. Brno wraz z fińską Imatrą było ostatnim naturalnym torem w kalendarzu mistrzostw świata; w tym roku stracił homologację na takie wyścigi. Od 1983 r. jeżdżono tu już tylko rundę mistrzostw Europy, ale znów z klasą 500 cm³. Samochody wytrzymały dłużej. W Mistrzostwach Europy Samochodów Turystycznych po latach dominacji BMW trzy edycje z rzędu, od 1982 do 1984 r., wygrały Jaguary XJS Toma Walkinshawa, a potem między barierami przemykały turbodoładowane Volvo. Operator toru wylicza wśród ówczesnych gwiazd Hansa-Joachima Stucka, Gerharda Bergera, Dietera Questera i Walkinshawa, a ludzie oglądali ich z okien własnych domów. Ostatni wyścig na torze ulicznym odbył się w 1986 r.

Beton w Podkomorských lesích

Projektów zamkniętego toru powstało kilka już w latach siedemdziesiątych: jeden koło Bosonoh, dwa w lasach wokół zakrętu Fariny. Po wyścigu w 1974 r. zdecydowano jednak o budowie nowej drogi skracającej stary okruh, a o autodromie przestano mówić. Ostateczną decyzję o budowie w lasach między Ostrovačicami a Žebětínem podjęto w 1982 r.; start planowano jeszcze na ten rok, ale przesunął się o trzy lata.

Motorem przedsięwzięcia był Miroslav Čada, dawny motocyklista z Brna, który w latach pięćdziesiątych i na początku sześćdziesiątych czterokrotnie stawał na podium Grand Prix w Brnie, przegrywając kilogramami z lżejszymi rywalami: przy 185 cm wzrostu i 80 kg wagi obciążał motocykl o dwadzieścia kilogramów więcej niż inni. „Szedłem za tym jak baran. Zebrać to wszystko razem było zadaniem wręcz nadludzkim”, mówił Brněnskému deníku w 2011 r. O wsparcie prosił nawet premiera Lubomíra Štrougala, a budowę hamowały protesty ekologów przeciw wycince części lasu. Tuż przed rozpoczęciem robót projekt zatrzymał ówczesny minister rolnictwa, przez co ukończono go z rocznym opóźnieniem. Budowa ruszyła zimą 1984 r. i trwała dwa i pół roku. „Dziś coś takiego jest nie do pomyślenia, ale tak szybka budowa była niewiarygodna nawet wtedy”, wspominał František Tranda z ówczesnego zespołu organizacyjnego.

Autorem projektu był inżynier Jaroslav Suchý, który wkomponował w nową trasę kształty znanych fragmentów starego okruhu: zakręt na końcu trybuny D, nazwany później imieniem Schwantza, powtarza wjazd ze starej „dálnice” w podjazd pod Kohoutovice, przed trybuną F jest naśladownictwo lewego zakrętu Fariny, a stadion przed trybuną C przypomina owal. Tor o długości 5,394 km zbudowano w lasach koło osady Kývalka, na pograniczu Brna i Ostrovačic, niecałe dziesięć kilometrów od boksów starego okruhu, wewnątrz pętli przedwojennej trasy, ale bez użycia jej dróg. Na miejscu wycięto tysiące drzew, które przesadzono gdzie indziej. Pierwszy wyścig, motocyklowe mistrzostwa Moraw, odbył się w sobotę 18 lipca 1987 r. Jeszcze w tym samym roku wróciły mistrzostwa świata motocykli (pierwszym zwycięzcą klasy 500 cm³ był Wayne Gardner na Hondzie) i zawitały Mistrzostwa Świata Samochodów Turystycznych, a rok później prototypy Mistrzostw Świata Samochodów Sportowych: wyścig 360 km Brna 10 lipca 1988 r. wygrał Jochen Mass w Sauberze-Mercedesie C9 przed 78 000 widzów.

Nowy tor nie zmieniał się wiele. W 1993 r. Wayne Rainey odniósł tu ostatnie zwycięstwo w karierze; w następnym wyścigu w Misano upadł i już nigdy nie stanął na nogi. W 1996 r. przebudowano wjazd do alei serwisowej, a długość wzrosła do 5,403 km; 18 sierpnia tego roku Valentino Rossi wygrał w klasie 125 cm³ swój pierwszy wyścig mistrzostw świata. Między sezonami 1997 i 1998 zmodernizowano padok, poszerzono aleję serwisową i zbudowano nowe garaże. Od 1987 r. do 2020 r. mistrzostwa świata opuściły Brno tylko raz, w 1992 r.

Zimą 2007/2008 tor dostał całkowicie nową nawierzchnię. Karel Abraham, brneński deweloper, który od końca 2005 r. kontrolował spółkę Automotodrom Brno, mówił MF DNES, że inwestycja przekroczyła 150 milionów koron i że „do ostatniej korony” finansuje ją operator ze środków własnych i kredytu. W tym samym wywiadzie skarżył się, że „w Brnie jest mnóstwo ludzi, którzy nienawidzą toru”, choć Grand Prix to największa impreza sportowa w kraju. Promotor Grand Prix podaje, że w 2007 r. przez bramy przeszło 245 039 widzów, a w 2012 r. rekordowe 248 434.

Dziewięć milionów euro

Od 2016 r. wyścig organizowało stowarzyszenie (spolek) miasta Brna i kraju południowomorawskiego, które miało z promotorem Dorna umowę na pięć edycji. We wrześniu 2019 r. radni Brna dokładali kolejne 7,5 miliona koron na spłatę zobowiązań po tegorocznym wyścigu: opłata licencyjna (zalistovací poplatek) wynosiła 111 milionów koron, stowarzyszenie wciąż było winne Dornie prawie 20 milionów, a poprzednia edycja skończyła się stratą 31 milionów, bo państwo dało 39 milionów zamiast oczekiwanych 100. Dorna zapowiadała, że od 2021 r. podwoi opłatę do dziewięciu milionów euro.

Sezon 2020 dobił układ. Wyścig 9 sierpnia 2020 r. odbył się bez widzów, jako ostatni w tym cyklu. Po nim Dorna zażądała naprawy nawierzchni, na którą skarżyli się zawodnicy, szacowanej na około 100 milionów koron; miasto i kraj nie miały pieniędzy z powodu spadku dochodów w pandemii. 8 grudnia 2020 r. 36 brneńskich radnych przyjęło uchwałę, że w 2021 r. Grand Prix się nie odbędzie, siedmiu wstrzymało się od głosu. Primátorka Markéta Vaňková tłumaczyła, że warunki Dorny, czyli dziewięć milionów euro rocznie, oznaczałyby w pięć lat 1,4 miliarda koron. Dorna zgodziła się nie pobierać sześciomilionowej opłaty za niezrealizowaną edycję, ale od 2022 r. obstawała przy dziewięciu milionach i remoncie. Rzecznik operatora Petr Boháč mówił wtedy: „Kiedy tradycja raz się przerwie, trudno wracać”. W niemieckim Speedweeku o tym samym sporze napisano ostrzej: że władzom w Pradze, Brnie i na Morawach Południowych zabrakło zgody, że zalegały z opłatami i w końcu zakręciły kurek, oficjalnie z powodu covidu.

Nowy właściciel, nowy asfalt

Zmianę przyniosła sprzedaż toru. Karel Abraham najpierw, jak ustaliła MF DNES w grudniu 2022 r., sprzedał inwestorowi z Ołomuńca Karlowi Hubáčkowi ponad 110 000 m² gruntów, w tym parcelę pod boksami, aleją serwisową i padokiem, a 2 sierpnia 2023 r. ogłoszono, że spółka Shakai Hubáčka przejęła całą spółkę Automotodrom Brno wraz z torem, polygonem i hotelem. Hubáček jest kuzynem miliardera Pavla Hubáčka, właściciela grupy Unicapital i banku Creditas. Od 1 sierpnia 2024 r. dyrektorem operatora jest Miroslav Bartoš, który zastąpił dotychczasową dyrektorkę Ivanę Ulmanovą.

W sierpniu 2024 r. o powrót zabiegał już Autoklub České republiky z prezesem Janem Šťovíčkiem, a hejtman Jan Grolich zastrzegał, że tym razem kraj i miasto będą tylko partnerami finansowymi. 28 sierpnia 2024 r. premier Petr Fiala ogłosił na konferencji prasowej, że MotoGP wraca do Brna; Dorna podpisała z torem pięcioletnią umowę na lata 2025–2029. Współorganizatorami zostali Autoklub i Automotodrom, miasto i kraj obiecały po 35 milionów koron, państwo „wyższe dziesiątki milionów”, a wysokości opłaty licencyjnej nie ujawniono. Šťovíček nazwał wcześniejsze szacunki remontu na sto milionów „kaczką”, a Hubáček zapowiedział, że główne inwestycje w tor pójdą ze środków prywatnych. Vaňková przyznała, że koniec MotoGP uważała za jedną ze swoich największych porażek, a głównym problemem był wtedy brak porozumienia z poprzednim właścicielem.

Remont zaczął się wiosną 2025 r. W ciągu pięciu dni sfrezowano 82 000 m² starej nawierzchni na średnią głębokość 65 mm, co dało około 14 000 ton materiału do recyklingu; kierownictwo budowy miał Strabag, a pomiary i model 3D firma Topcon, która wcześniej zeskanowała tor. Dopuszczalna nierówność nowego asfaltu to 2 mm na 4 m, mierzone wzdłuż i w poprzek. Wymieniono jedną trzecią krawężników, poszerzono część stref bezpieczeństwa zgodnie z wymogami FIM i zamontowano panele świetlne uzupełniające flagi sędziów. Całość, wyceniana na ponad sześć milionów euro, była finansowana wyłącznie prywatnie, z udziałem grupy Creditas. Grand Prix wróciła 18–20 lipca 2025 r. Pole position zdobył Francesco Bagnaia (1:52,303), wyścig wygrał Marc Márquez przed Marco Bezzecchim i Pedrem Acostą, a jego czas 1:53,691 jest oficjalnym rekordem MotoGP na torze.

We wrześniu 2025 r. grupa Creditas rodziny Pavla Hubáčka przejęła spółkę Shakai, a wraz z nią tor; według E15 zainwestowała wcześniej w obiekt 180 milionów koron, a Karel Hubáček pozostał przewodniczącym zarządu spółki operatorskiej. 29 kwietnia 2026 r. obiekt zmienił nazwę na CREDITAS Autodrom Brno i dostał nowe logo oparte na kształcie toru; według studia B tým, które je zaprojektowało, jego autor Jakub Buček dostrzegł w tym kształcie motocykl na tylnym kole. Grand Prix 2026, przeniesiona na 19–21 czerwca, przyciągnęła przez trzy dni 171 230 widzów; w upale Márquez wygrał po raz piąty w Brnie w klasie królewskiej, a Filip Salač jako pierwszy Czech stanął na podium Moto2, kończąc wyścig na trzecim miejscu.

Trzy tygodnie później tor znów zabił. 11 lipca 2026 r., na starcie wyścigu superbike'ów mistrzostw Alpe Adria, Austriak Philipp Steinmayr nie ruszył z pierwszego rzędu z powodu awarii motocykla i podniósł rękę; gdy zgasły światła, startujący z ostatniego rzędu Rumun Adrian Rus uderzył w niego z dużą prędkością. Steinmayr zginął na miejscu, Rus zmarł w szpitalu. Organizatorzy odwołali cały pozostały program weekendu, w tym wyścigi pucharów Europy Supersport 300, Supersport 600 i Superstock 1000. Michal Filla, brneński zawodnik, który startował obok Steinmayra i pomógł mu zimą kupić to Ducati, mówił Brněnskému deníku: „Nie da się powiedzieć, że ta kolizja była czyjąś winą. To był splot głupich przypadków i okoliczności”. Zdarzenie badała policja.

Dni torowe na Masarykově okruhu

Tor mierzy dziś 5 403,19 m i ma 15 m szerokości, 14 zakrętów o promieniach od 50 do 300 m oraz 13 prostych, z których najdłuższa liczy 636,56 m; leży na wysokości 450 m n.p.m., różnica wysokości wynosi 73,75 m, a najdłuższy podjazd ma 7,5 proc. nachylenia na 917 m. Organizatorzy BOSS GP, serii dla dawnych bolidów F1 i GP2, piszą, że to najdłuższy tor w ich kalendarzu i że w ostatniej tercji „czeska kolejka górska” stromo się wznosi; to w tej serii Ingo Gerstl ustanowił 10 września 2017 r. absolutny rekord 1:36,065 w Toro Rosso STR1 z trzylitrowym V10 Cosworth, „szybciej niż ktokolwiek w ciągu 30 lat od otwarcia toru”. Sam operator w tabeli rekordów wymienia też czasy nieoficjalne z testów F1: 1:34,700 Jérôme’a d’Ambrosio z 2010 r. i 1:35,974 Marca Gené z 2009 r.

Kierowca amator ma dwie drogi na tor. Pierwsza to „jízdy veřejnosti”, czyli jazdy dla publiczności, które operator wypisuje zwykle od maja do sierpnia w godzinach 18.00–20.00, wyjątkowo także jako całodniowe. Wpuszczane są wyłącznie zwykłe, zarejestrowane samochody i motocykle z tablicami rejestracyjnymi i bez przeróbek wykraczających poza homologację. Sesja trwa 25 minut, na torze może być jednocześnie 45 pojazdów, sprzedaż odbywa się online do wyczerpania miejsc, a przed wjazdem trzeba podpisać umowę w dwóch egzemplarzach i odebrać naklejkę w kasie najpóźniej kwadrans przed startem. Operator „zaleca” 90 km/h jako prędkość maksymalną, zastrzega sobie wyrywkowe badanie trzeźwości, zakazuje wchodzenia do padoku i pod ścianę boksów, a za odwołanie jazdy przez klienta pobiera 900 koron. Wozy parkują przed restauracją GRID, a pasażer w samochodzie musi być pełnoletni albo mieć pisemną zgodę opiekuna. Kapacita bonów podarunkowych na sezon 2026 została wyczerpana, kolejne mają trafić do sprzedaży w grudniu 2026 r.

Druga droga to wynajem toru przez organizatorów szkoleń i trackdayów oraz sesje testowe, dla których operator prowadzi osobny kalendarz i regulamin wynajmu; w areale działa też Polygon Brno ze szkołą jazdy w poślizgu, tor dla gokartów i minibike'ów oraz hotel. Już w 2007 r. ČTK wyliczała w programie toru jazdy testowe, kursy kierowców i wyścigowe, mistrzostwa Niemiec i Szwajcarii motocykli oraz Alpe Adria Cup, a w stałym użyciu była specjalna trasa minibike'ów jako „wylęgarnia przyszłych motocyklistów”. Do dziś obok MotoGP tor gości wrześniowe Masaryk Racing Days z BOSS GP i Formułą 4 oraz od 2015 r. dwunasto- i dwudziestoczterogodzinne wyścigi 24H Series. W latach 2006–2011 przyjeżdżały tu Mistrzostwa Świata Samochodów Turystycznych WTCC, a od 2000 r. FIA GT i w 2006 r. A1GP. Sezon trwa od początku kwietnia do końca października, o czym Abraham mówił w 2008 r. z żalem: „Niestety jesteśmy torem w Czechach, nie w Hiszpanii”.

Ze starego okruhu zostało niewiele, ale to, co zostało, widać z drogi. Kto jedzie z Brna na autodrom, mija w Bosonohach dawne boksy i dwie wieże sędziowskie: boksy między wieżami są zamurowane, część przebito na wjazd do dawnego padoku, a w zachodniej wieży, jak notował w 2008 r. serwis Badatelna, urzędowała firma betoniarska. Operator pisze, że z którejkolwiek strony dojeżdża się do dzisiejszego toru, zawsze jedzie się fragmentami tego pierwotnego. Głaz Baltisbergera stoi po prawej stronie drogi kawałek poniżej zakrętu Fariny, jadąc od dawnej „dálnice” w stronę Kohoutovic; w 2007 r. wisiały na nim wieniec z Reutlingen, kwiaty i fotografia zawodnika.

Kalendarium

• 1929: prezydent Masaryk zgadza się na użycie swojego nazwiska w nazwie toru.
• 1930: 10 kwietnia rusza budowa; 28 września pierwszy wyścig, wygrywa von Morgen (Bugatti).
• 1931–1933: trzy zwycięstwa Louisa Chirona z rzędu.
• 1934: 28 września pierwsza ofiara śmiertelna, Josef Brázdil.
• 1934–1937: zwycięstwa Auto Union (Stuck, Rosemeyer) i Mercedesa (Caracciola); w 1936 r. wyścig się nie odbywa.
• 1949: 25 września Velká cena Československa na trasie 17,8 km; wypadek Fariny, zwycięstwo Whiteheada.
• 1950: 10 września pierwsza motocyklowa Velká cena Československa.
• 1952–1963: wyścig pod nazwą Závod družby národů.
• 1956: śmierć Hansa Baltisbergera i Michela Mouty’ego.
• 1964: skrócenie trasy do 13,941 km, nowa nawierzchnia.
• 1965: pierwsza runda mistrzostw świata motocykli.
• 1966: Mike Hailwood wygrywa 250, 350 i 500 cm³.
• 1972: śmierć Luigiego Rinaldiego i sędziego torowego.
• 1975: skrócenie do 10,925 km, nowy odcinek przez osiedle Kohoutovice.
• 1977: ostatni wyścig klasy 500 cm³ na torze ulicznym.
• 1982: ostatnia runda mistrzostw świata na starym okruhu; decyzja o budowie autodromu.
• 1984: zimą rusza budowa nowego toru.
• 1986: ostatni wyścig na torze ulicznym.
• 1987: 18 lipca pierwszy wyścig na autodromie (5,394 km); powrót mistrzostw świata motocykli, runda WTCC.
• 1988: 360 km Brna, runda Mistrzostw Świata Samochodów Sportowych.
• 1996: przebudowa wjazdu do alei serwisowej, 5,403 km; pierwsze zwycięstwo Valentino Rossiego.
• 2005: Karel Abraham przejmuje kontrolę nad spółką Automotodrom Brno.
• 2007–2008: wymiana nawierzchni za ponad 150 milionów koron.
• 2017: rekord absolutny toru, Ingo Gerstl, 1:36,065.
• 2020: 9 sierpnia Grand Prix bez widzów; 8 grudnia radni Brna decydują, że w 2021 r. wyścigu nie będzie.
• 2023: 2 sierpnia ogłoszenie sprzedaży toru Karlowi Hubáčkowi (Shakai).
• 2024: 28 sierpnia ogłoszenie powrotu MotoGP, umowa na lata 2025–2029.
• 2025: wiosną nowa nawierzchnia; 18–20 lipca powrót Grand Prix, wygrywa Marc Márquez; we wrześniu tor przejmuje grupa Creditas.
• 2026: 29 kwietnia nowa nazwa CREDITAS Autodrom Brno; 19–21 czerwca Grand Prix ze 171 230 widzami; 11 lipca śmierć Philippa Steinmayra i Adriana Rusa.